Buzağı Can Sütü Projesi'nin akıbetine ilişkin

Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı finansal desteği ile Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından "Buzağı Can Sütü Projesi" kapsamında 12/12/2017 yılında sözleşme imzalanmıştır. Proje kapsamında Türkiye'de ilk kez kolostrum (ağız sütü) ikame tozu üretim tesisi kurulmuş; projenin amaçları doğrultusunda bölgesel hayvancılığa önemli katkılar sağlanması, ağız sütü üretiminin yaygınlaştırılması, buzağı ölüm oranlarının azaltılması ve hayvancılığın kârlılık oranının artırılması gibi temel hedefler belirlenmiştir.

Bahse konu tesisin, projenin tamamlanmasının ardından Büyükşehir Belediyesi tarafından kiraya verildiği, kiralayan kurum tarafından tesisin amacı dışında kullanarak ofise dönüştürdüğü, Türkiye?de örnek teşkil eden bu kamu yatırımının atıl durumda bırakıldığı ve işlevselliğini yitirdiği yerel kaynaklarca ifade edilmektedir. Bu durum, Türkiye'nin ağız sütü üretimi ihtiyacına ve hayvancılığın sürdürülebilirliğine yönelik hedeflerin sekteye uğratmanın yanı sıra kamu kaynaklarının boşa heba edildiğini de göstermektedir.

Buradan hareketle;

Soru 1- Tesis kime, niçin ve hangi amaçla kiraya verilmiştir? Büyükşehir Belediyesiyle yapılan protokolde kurulacak olan tesisin kiralama yapılmasına müsaade edilmiş midir? Edilmiş ise neden müsaade edilmiştir?

Soru 2- Tesis halen faaliyette midir? Projenin tamamlama raporları ve bağımsız değerlendirmeler doğrultusunda tesisin faaliyette bulunup bulunmadığını tespit etmek amacıyla Bakanlık tarafından herhangi bir denetim yapılmış mıdır? Yapılmış ise tesisle ilgili son durum nedir?

Soru 3- Söz konusu tesisin önce ofise çevrilip ardından atıl bırakıldığı iddiaları doğru mudur? Sürecin sorumluları kimlerdir ve bu konuda herhangi bir idari işlem yapılmış mıdır?

Soru 4- Buzağı Can Sütü Projesi'nin sürdürülebilirliği adına bakanlığınız tarafından herhangi bir ilave girişim olmuş mudur? Bu kapsamda Tarım ve Orman Bakanlığı ile müşterek yürütülen bir çalışmanız var mıdır?

Soru 5- Ağız sütü tesisinin yeniden faaliyete geçirilmesi için Bakanlığınızca herhangi bir eylem planı oluşturulmuş mudur?

Soru 6- Kolostrum ikame tozu üretimi ve buzağı ölüm oranlarının azaltılmasına yönelik diğer illerde benzer projeler planlanmakta mıdır? Samsun örneği bu projelerde nasıl bir model oluşturacaktır?

CEVAPLAR:

Cevap 1-2-3-4-5-6- Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) Güdümlü Proje Desteği kapsamında başarıyla tamamlanan "Buzağı Can Sütü Projesi" vasıtasıyla; ağız sütü (kolostrum) ikame tozunun seri üretilebildiği ve dünya standartlarının üzerinde kaliteye sahip bir tesis ülkemize kazandırılmıştır. Projenin gerçekleşmesinde kamu, üniversite ve STK iş birliği ile yoğun Ar-Ge süreçleri etkin olmuştur. Proje kapsamında, OKA ve Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafindan tesiste düzenli denetimler gerçekleştirilmiştir.

Proje süresince, proje iştirakçileri olan Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat İl Tarım ve Orman Müdürlükleri ile eşgüdüm içerisinde çalışılmıştır. İlaveten, tesisin işletilmesi ve buzağı ağız sütü uygulamalarının yaygınlaştırılması için Doğu Anadolu Bölge Kalkınma İdaresi ve Zafer Kalkınma Ajansı ile iş birlikleri geliştirilerek bu alanda Türkiye'de kapasite oluşumu hedeflenmiştir. Samsun'daki bu çalışma, Zafer Kalkınma Ajansınca desteklenen bir diğer proje çerçevesinde Uşak ilinde dondurarak kurutma teknolojisi kullanılarak daha küçük ölçekli üretim yapmaya uygun bir atölyenin kurulmasına da vesile olmuştur.

Mevcut durumda, tesis üretime hazır haldedir. Ayrıca, 2024-2028 yıl Doğu Anadolu Projesi Eylem Planı kapsamında buzağı ölümlerinin azaltılmasına yönelik öneriler geliştirilmiş olup Planda ülkemizdeki bu ve benzeri nitelikteki tesislerin aktif kullanımına yönelik faaliyetler yer almaktadır.

Mehmet Fatih KACIRBakan