2023-2024 yıllarında sözleşmeli tarım modeli ile yapılan tarımsal üretime ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 2 Aralık 2024 tarihinde 7/19981 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 136 gün sonra, 17 Nisan 2025).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “2023-2024 yıllarında sözleşmeli tarım modeli ile yapılan tarımsal üretime ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19981, 2 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19981-2023-2024-yillarinda-sozlesmeli-tarim-modeli-ile-yapilan-tarimsal-uretime-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5f4d5786-bb26-44e6-b9e6-01938b7b1520
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 136 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 132 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 28.11.2024
SORULAR
. 2023 ve 2024 yıllarında sözleşmeli tarım modeli kapsamında kaç çiftçi, şirket, firma veya kurum üretim yapmıştır? Bu sözleşmelerin bölgesel ve ürün bazlı dağılımı nasıl şekillenmiştir? Organik tarım ve iyi tarım uygulamalarını kapsayan sözleşmelerin sayısal dağılımı nedir?
Hangi tarımsal ürünler sözleşmeli tarım kapsamında değerlendirilmiştir? Sözleşmeli tarım sürecinde organik tarım ve iyi tarım uygulamalarına yönelik çalışmaların sektöre katkısı değerlendirilmiş midir?
Sözleşmeli tarım uygulamalarında 2023-2024 yıllarında tespit edilen anlaşma ihlallerinin sayısı nedir? Bu ihlallerin nedenleri ve sonuçları nelerdir? Çözüm süreçleri nasıl yapılandırılmıştır, hangi mekanizmalar devreye alınmıştır?
Sözleşmeli üretim modelinde Kayıtlı Çiftçi Sayısı (KYS) sistemi üzerinden üretim yapan çiftçi sayısı nedir? Bu sayının yıllara göre değişimi hedeflenen büyümeyi karşılamakta mıdır?
Sözleşmeli üretim süreçlerinin şeffaflığını ve izlenebilirliğini artırmak amacıyla bir dijital kayıt veya izleme sistemi geliştirilmiş midir? Eğer mevcutsa, bu sistemin etkinliği ve işleyişi nasıl değerlendirilmektedir?
Çiftçiler ve şirketlerin sözleşmeli tarım sürecinde karşılaştıkları sorunlar nelerdir?
Bakanlık, bu süreçte hakem rolü üstlenmekte midir ve bu görevini etkin bir şekilde yerine getirebilmiş midir?
Sözleşmeli tarım modelinin yaygınlaşmasını sağlamak amacıyla Bakanlık tarafından ek teşvikler ve destek mekanizmaları sunulmakta mıdır? Bu desteklerin etkinliği nasıl ölçülmekte ve değerlendirilmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 13'üncü maddesinde yapılan değişiklik ile sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için yasal dayanak oluşturulmuş, bu kapsamda hazırlanan "Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Sözleşmeli üretim kapsamında 2024 yılında 353.600 adet tip sözleşme imzalanmıştır.
Sözleşmeli üretim bitkisel üretim, hayvansal üretim ve su ürünleri yetiştiriciliği alanlarında yapılmaktadır.
Ayrıca sözleşmeli şeker pancarı üretimi, 4634 sayılı Şeker Kanunu, Şeker ve Hammaddeleri Yönetmeliği ve ilgili mevzuat kapsamında, tütün üretimi, alım ve satımı ise 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamında yürütülmektedir.
Sözleşmeli üretime yönelik anlaşmazsızlıklar ile ilgili işlemler, 01.09.2023 tarihli ve 32296 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tarımsal Üretim Sözleşmesinden Doğan Hukuk Uyuşmazlıklarına İlişkin Arabuluculuk Yönetmeliği"ne göre Adalet Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.
Mevzuat gereği sözleşmeli üretim uygulamalarında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların arabuluculuk sistemi ile çözümlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda Bakanlığımız tarafından arabuluculuk sisteminin işleyişine ilişkin kılavuz hazırlanmış ve internet üzerinden yayımlanarak tarafların hizmetine sunulmuştur. Arabuluculuk ile çözümlenemeyen anlaşmazlıklar ise acil işlerden sayılmakta ve adli yoldan çözüme kavuşturulması amaçlanmaktadır.
Bakanlığımızca sözleşmeli üretim yönetim bilgi sistemi kurulmuş olup, 2024 yılında ilk defa istatistikler kayıt sisteminden alınmıştır. Önceki yıllarda il tarım ve orman müdürlüklerinden derlenen bilgilerle raporlamalar yapılmıştır. Bu kapsamda 2024 yılı başlangıç alınarak ileriki yıllarda sözleşmeli üretimin izlenmesi, değerlendirilmesi ve politikalar oluşturulması mümkün olacaktır. İlerleyen dönemde dijital sözleşme hazırlanabilmesi ve e-imza vb. uygulamalarla sözleşme düzenlenebilmesi için çalışmalar yürütülmektedir.
Sözleşmeli üretimi yaygınlaştırmak amacıyla; Tarım Kredi Kooperatifleri, Ziraat Bankası ve Ziraat Katılım Bankası tarafından sözleşmeli üretim yaptıran alıcılara 200 milyon TL limite kadar 9050 indirimli düşük faizli işletme kredisi/finansmanı kullandırılmaktadır. Ayrıca planlı üretim yapılması durumunda indirim oranı 670'e çıkmaktadır.
Bitkisel ve hayvansal üretim kapsamında kullandırılan 300 bin TL üstü kredilerde 10 milyon TL limite kadar 9050 indirimli düşük faizli işletme kredisi/finansmanına ilave olarak sözleşmeli üretim yapan üreticilere 9015 oranında ek indirim sağlanarak indirim oranı 9665'e çıkmaktadır.
Ayrıca tarım sigortası kapsamında poliçede 95 olarak uygulanan sözleşmeli üretim indirimi 2025 yılında *015*e çıkarılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan