İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/20109 GEÇ CEVAPLANDI · 103 GÜN

Araç muayene ücretlerine ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 103 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 92 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Rıdvan Uz

TÜVTÜRK, Türkiye genelinde araç muayene hizmeti sunan yetkili kuruluş olarak, hem trafik güvenliğini sağlama hem de kamu gelirlerine katkı sunma görevini yerine getirmektedir. Ancak son yıllarda, TÜVTÜRK'ün faaliyetlerine yönelik çeşitli eleştiriler ve kamuoyunda artan tepkiler dikkat çekmektedir. TÜVTÜRK, 2025 yılı itibarıyla araç muayene ücretlerinde 943,93 oranında zam yapacağını duyurmuş, bu durum araç sahipleri için ciddi bir maddi yük oluşturmuştur. Kredi kartıyla yapılan ödemelerde alınan "65'lik hizmet bedeli de vatandaşların ek maliyetlerle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Araç muayene hizmetlerinin yalnızca TÜVTÜRK tarafından sağlanması, tekelci bir yapı oluşturmuş ve bu durum kamuoyunda tepkilere yol açmıştır. Rekabet ortamının olmaması, hizmet kalitesinin sorgulanmasına ve yüksek fiyat politikasına yol açmaktadır. TÜVTÜRK'ün yıllık gelirlerinin 9650'sinin hazineye aktarıldığı belirtilmesine rağmen, bazı dönemlerde ortaya çıkan vergi borçlarının silinmesi gibi uygulamalar kamuoyunda tartışma yaratmıştır. Bu durum şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkesine uygun değildir. Artan talebe yanıt vermek amacıyla yeni istasyonlar kurulmuş olsa da, özellikle kırsal bölgelerdeki vatandaşlar, istasyonların yetersizliği nedeniyle ciddi mağduriyetler yaşamaktadır.

Sıfır kilometre ticari araçların ilk muayenesi, ruhsattaki tescil tarihinden bir yıl sonra yapılması zorunludur. Ticari araçlar, genellikle günlük gelir getiren araçlar olarak yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. İlk yıl muayene zorunluluğu, özellikle bu araçların işletme sürekliliğini kesintiye uğratmakta, bu da araç sahiplerinin iş kaybına neden olmaktadır. Büyük filolara sahip işletmeler, bu süreçteki maliyetleri tolere edebilirken, küçük işletmeler ve bireysel araç sahipleri için bu yük daha ağır bir ekonomik yük oluşturmaktadır. ak ene RA

Ticari araçların düzenli bakımları ve sigorta denetimleri zaten yapılıyor olması, bir,yıl içihde zorunlu muayene gerekliliğini tartışmaya açmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. TÜVTÜRK'ün araç muayene ücretlerine yaptığı 643,93 oranındaki artışın gerekçesi nedir? Bu oranı belirlerken hangi kriterler dikkate alınmıştır?

  2. Kredi kartı ile yapılan ödemelerde alınan ©5 hizmet bedeli yasal olarak hangi düzenlemeye dayanmaktadır? Bu bedelin kaldırılması veya azaltılması konusunda bir çalışma yapılacak mıdır?

  3. Araç muayene hizmetlerinin TÜVTÜRK tekeline verilmesi, hizmet rekabetini ve fiyat kontrolünü engellemekte midir? Alternatif şirketlere veya kamu kurumlarına yetki verilerek rekabet ortamının sağlanması planlanmakta mıdır?

  4. TÜVTÜRK'ün yıllık gelirlerinden hazineye aktarılan tutarlar ve ödenen vergiler kamuoyuna neden daha şeffaf bir şekilde açıklanmamaktadir? TÜVTÜRK'ün 767 milyon TLlik vergi borcunun silinmesine yönelik karar hangi gerekçelere dayanmaktadır?

  5. Yeni araç muayene istasyonlarının kırsal bölgelerde yaygınlaştırılması konusunda herhangi bir yatırım planınız var mı? Vatandaşların yaşadığı mağduriyetleri gidermek için neler yapılmaktadır?

  6. TÜVTÜRK hizmetlerine yönelik vatandaşlardan gelen şikayetlerin azaltılması ve hizmet kalitesinin artırılması amacıyla Bakanlık tarafından herhangi bir denetim yapılmakta mıdır? Bu denetimlerin sonuçları nelerdir?

  7. Araç muayenesi sırasında "ağır kusur" raporlarıyla araç sahiplerinin ek masraflara yönlendirilmesine dair şikayetlerin önlenmesi için bir mekanizma oluşturulması planlanmakta mıdır?

  8. Sıfır kilometre ticari araçların ilk muayenesinin tescil tarihinden bir yıl sonra yapılması gerekliliği hangi kriterlere dayanılarak belirlenmiştir?

  9. Küçük işletmelerin ve bireysel ticari araç sahiplerinin yaşadığı orantısız ekonomik yükleri hafifletmek amacıyla, ticari araç muayene ücretlerinde bir indirime gidilmesi veya ödeme kolaylıkları sağlanması planlanmakta mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·

Bakanlığımız, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile TÜVTURK arasında 15.08.2007 tarihinde 20 yıl süre ile İmtiyaz Sözleşmesi imzalanmış ve TÜVTURK (Kuzey ve Güney) Bakanlığımız adına araç muayenelerini yapmakla yetkilendirilmiş olup, bunun dışında herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin araç muayene istasyonu açması mümkün bulunmamaktadır.

Türkiye genelinde 215 sabit istasyon, 7 motosiklet ve araç muayene istasyonu bulunmayan kırsal bölgelerde ise 75 seyyar araç ve 18 seyyar traktör muayene istasyonu ile araç muayene hizmeti verilmektedir. Araç muayene istasyonları; Bakanlığımız tarafından bir denetim planına bağlı olarak her yıl yerinde ve uzaktan denetlenmekte olup denetim sonucuna göre gerekli işlemler tesis edilmektedir.

Diğer yandan, Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmeliğin 14'üncü maddesi hükümlerine göre; sıfır km araçların muayeneleri ilk üç yaşından ve takip eden iki yılda veya üç yılda bir muayeneleri yapılmakta olup, ticari araçlar ise ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir defa olmak üzere muayeneleri yapılmaktadır.

Bununla birlikte, araç muayene ücretlerine ilişkin tüm iş ve işlemler; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 35'inci maddesi kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenmekte olup Bakanlığımızca uygulanmaktadır. Söz konusu maddede araç muayene ücretlerinin hangi yöntemle ödeneceğine ilişkin açıkça bir hüküm olmaması nedeniyle, imtiyaz süresinin başlangıcından itibaren ödemeler sadece nakit olarak tahsil edilmektedir. Araç sahipleri muayene öncesinde ödeme işlemini gerçekleştirmeden önce kart ile ödeme tercih edilmesi halinde, ödeme hizmet bedeli tahsil edileceği konusunda bilgilendirilmekte ve bu ödeme yönteminin kullanılması araç sahiplerinin tercihine bırakılmaktadır. Yeni ihale döneminde komisyon ücretinin hizmetten yararlanana yansıtılmadan kredi kartı ile tahsil edilmesine yönelik çalışmalar ise devam etmektedir.

Abdulkadir URALOĞLUBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir