Batman'da enerji sektörü ile ilgili çeşitli verilere ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Kaynak göster
Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti), 6 Aralık 2024 tarihinde 7/20164 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 18 Şubat 2025).
Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman). “Batman'da enerji sektörü ile ilgili çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20164, 6 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20164-batman-da-enerji-sektoru-ile-ilgili-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/69e02a80-c36f-4b20-a94b-0193aa9698b1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 74 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Zeynep ODUNCU KUTEVİ Batman Milletvekili
Batman'da enerji sektöründe yaşanan sorunlar, bölgenin kalkınmasını ve halkın yaşam kalitesini doğrudan etkilemektedir. Elektrik kesintileri, çevresel denetim eksiklikleri ve yenilenebilir enerji potansiyelinin değerlendirilememesi, sürdürülebilir bir enerji politikasının olmadığını göstermektedir. Petrol ve madencilik gibi yoğun üretim süreçlerinden elde edilen gelirlerin bölge halkına yeterince yansımaması, şeffaflık eksikliğini de gündeme getirmektedir. Enerji altyapısında yıllardır süregelen yatırımların, halkın ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığı açıkça görülmektedir. e
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu bağlamda,
I- Batman'daki enerji arz güvenliği neden sürekli risk altında? Elektrik kesintileri son 10 yılda kaç kez yaşanmıştır ve kesintilerin sebepleri nelerdir?
Batman'da yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanım oranı nedir? Güneş ve rüzgar enerjisi potansiyeline rağmen bu kaynaklar neden yeterince değerlendirilmemektedir?
Batman'da yaşayan yurttaşlar, özellikle kırsal bölgelerde elektrik faturalarının yüksekliği konusunda neden şikayetçi? Bakanlık bu konuda hangi düzenlemeleri yapmıştır?
Batman'da yer alan petrol sahalarındaki üretim süreçlerinde çevresel etkiler neden yeterince denetlenmemektedir? Petrol üretiminden kaynaklanan kirliliği azaltmaya yönelik hangi tedbirler alınmıştır?
Batman'daki madencilik faaliyetlerinin çevresel etkileri neden düzenli olarak raporlanmamaktadır? Bakanlık, maden işletmelerinin çevresel zararlarını azaltmak için ne tür bir politika izlemektedir?
Batman'da son 10 yılda doğalgaz erişimi neden yaygınlaştırılamamıştır? Kentte doğalgaza erişimi olmayan mahallelerin oranı nedir? Bu sorunun çözümü için hangi somut adımlar planlanmıştır?
Batman"da karbon salınımı oranları nelerdir? Bakanlık, bu salınımı azaltmak için hangi somut adımları atmıştır?
Batman'ın enerji verimliliği potansiyelini artırmak için bakanlık tarafından uygulanan projeler nelerdir? Bu projeler hangi ölçütlere göre değerlendirilmiştir?
Batman'da petrol üretiminden elde edilen gelirler, bölge halkının yaşam koşullarını iyileştirmek için ne kadar kullanılmaktadır? Bu konuda bir şeffaflık politikası izlenmiş midir?
SORULAR
Batman'da rüzgar ve güneş enerjisi yatırımlarına yönelik özel sektör teşvik oranları nedir? Bakanlık, bu yatırımları artırmak için hangi adımları atmayı planlamaktadır?
Batman'da enerji üretim süreçlerinde su kaynaklarının tüketimi ve kirliliği nasıl denetlenmektedir? Son 10 yılda bu konuda kaç denetim yapılmıştır?
Batman"da 2014-2024 aralığında alt yapı yatırımı için harcanan toplam bütçe ne kadardır? Bu yatırımlar, bölgenin ekonomik kalkınmasına nasıl bir katkı sağlamıştır? Bakanlık bu katkıyı ölçmek için hangi göstergeleri kullanmaktadır?
Batman'da hidroelektrik santrallerinin (HES) inşası sırasında yaşanan çevresel ve sosyal sorunlar neden çözülmemiştir? Bu santrallerin bölge halkına sağladığı fayda nedir?
Bakanlık, Batman'da elektrik enerjisi kullanımında yenilikçi teknolojiler (akıllı şebekeler gibi) konusunda hangi projeleri uygulamaya koymuştur?
Batman'da petrol sahalarında çalışan işçilerin çalışma koşulları nasıl denetlenmektedir? İşçi hakları ihlalleri konusunda tespit edilen sorunlar nelerdir?
Batman'ın enerji tüketim profili ve karbon ayak izi neden detaylı bir şekilde raporlanmamaktadır? Bakanlık, bu konuda bir şeffaflık politikası izlemeyi düşünüyor
Batman'daki Oo sanayi (o bölgelerinin Oeneni o ihtiyaçları (neden yeterince karşılanamamaktadır? Bakanlık, bu konuda yerel üreticilerin taleplerine nasıl bir çözüm sunmaktadır?
Batman'da enerji sektöründe kadın çalışanların oranı nedir? Kadın istihdamını artırmaya yönelik bakanlığın özel bir politikası var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
283 | 7120164
Elektrik dağıtım şirketlerinin hizmet yürüttüğü bölgelerde gerçekleşen elektrik kesintilerinin sebep, sayı ve sürelerine ilişkin bilgiler ilgili dağıtım şirketlerinin internet adreslerinde yayımlanmakta olup, bu bilgiler aynı zamanda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı'na (EPDK) aylık olarak bildirilmektedir. Türkiye Elektrik Dağıtım Şirketi (TEDAŞ) ve EPDK nezdinde yapılan çalışmalar ile bu kesintiler detaylı olarak incelenmekte ve kesintilerin önlenmesi için yatırım ve bakım programları oluşturulmaktadır. Meydana gelen elektrik kesintilerine yapılan önleyici ve koruyucu bakım onarım çalışmaları ile anında müdahale edilmekte, faaliyet alanındaki elektrik tesislerine yönelik periyodik arıza önleyici bakım programları uygulanmaktadır.
Bu kapsamda Batman ilimizde ilgili elektrik dağıtım şirketi tarafından 2014-2023 yılları arasında günümüz fiyatlarıyla yaklaşık (5.595.501.620,47 TL tutarında bakım ve yatırım harcaması gerçekleştirilmiştir.
Doğal gazda ise halihazırda mahallelerin yaklaşık olarak 9492" sine doğal gaz ulaştırılmış olup, doğal gaz ulaşmayan bölgelerdeki teknik gerekçelerin ortadan kaldırılmasını müteakip bu yerlerde de gerekli yatırım çalışmaları tamamlanacaktır.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına ilişkin olarak; Ülkemizin "2053 yılı itibarıyla net sıfır emisyon" hedefi ve Paris Anlaşması'nın ilkeleri doğrultusunda temiz enerji dönüşümünün sağlanması, ayrıca enerjide dışa bağımlılığın azaltılması ve yenilenebilir enerji kaynaklarından daha fazla yararlanarak Ülkemizin geniş yenilenebilir enerji potansiyelinin daha fazla kullanılması adına gerekli yasal düzenlemeler yapılmış, yanı sıra tarife garantisi ve teşvik programları gibi uygulamalar sayesinde yenilenebilir enerji kapasitemizde belirgin artışlar sağlanmıştır.
Bu kapsamda Batman ilimiz sınırları içerisinde Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) modeli çerçevesinde 15 MW kurulu gücünde | adet önlisanslı proje; bir diğer kapasite tahsis modeli olan depolamalı elektrik üretim tesisi yöntemi çerçevesinde toplam 183 MW kurulu gücünde 10 adet önlisanslı proje bulunmakta olup, halihazırda faaliyet gösteren: 96 adet Güneş Enerjisi Santrali (GESY'in toplam kurulu gücü ise 53 MW'dir,
Elektrik fiyatlarıyla ilgili olarak; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (Kanun) ve ilgili ikincil mevzuat kapsamında elektrik tarifesi; aktif enerji maliyeti, elektriğin üretim tesisinden son kullanıcıya kadar aktarılması için oluşan iletim ve dağıtım maliyetleri ile perakende satış hizmeti faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki maliyetlerden müteşekkildir. Perakende elektrik satış tarifesinin belirlenmesinde tarife konusu faaliyetlerle ilgili tüm maliyetlerin mevzuat gereği dikkate alınması gerekmekte olup, bu maliyetlerde gerçekleşen artışların/azalışların doğal sonucu olarak perakende satış tarifelerinde artışlar/azalışlar gerçekleşmektedir. Buna karşılık maliyetlerde yaşanan artışların elektrik tarifelerine yansıtılması sınırlı tutulmuştur.
Öte yandan; Covid salgınıyla başlayan ve Rusya-Ukrayna savaşıyla devam eden küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki olağan dışı artışlar salgın öncesi döneme göre hâlen yüksek seyretmeye devam etmektedir. Bu yüksek maliyetlerden vatandaşlarımızın etkilenmemesi için sağlanan destekler önemli miktarda artırılmıştır. Hâlihazırda meskenlerde kullanılan elektriğe düşük kademede "060, yüksek kademede 9040, doğal gaza ise 9063 destek uygulanmaktadır.
Ayrıca, ihtiyaç sahibi hanelere Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından 2024 yılında 4,1 milyon haneye 9 Milyar TL elektrik tüketim desteği, 702 bin haneye 1,4 Milyar TL tutarında doğal gaz tüketim desteği verilmiştir. Bununla birlikte 2024 yılı için 1,8 milyon haneye toplam 1,6 milyon ton kömür dağıtımı yapılmıştır.
Görevli tedarik şirketlerinin enerji alım maliyetlerine mezkur Kanun kapsamında ulusal tarife uygulanmakta olup, ulusal tarife düzenlemeleri bölgeye veya illere göre farklılık göstermemektedir.
KUTEVİ'NİN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR 283 : 720164
Bakanlığımız madencilik ve petrol faaliyetleri kapsamında; önce insan, sonra çevre ve daha sonra katma değerli üretim şiarıyla hareket etmekte olup, bu doğrultuda meri mevzuatta yer alan ve çevre ve insan sağlığına yönelik tedbirleri içeren tüm düzenlemeler Bakanlığımızca hassasiyetle tatbik edilerek yürütülen faaliyetlerin takip ve denetimi gerçekleştirilmektedir.
Bu çerçevede maden sahalarında madencilik faaliyetinin başlayabilmesi için ruhsat sahipleri tarafından izin alanına yönelik olarak Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir. Bahse konu izinlerin alınması sürecinde de yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkileri yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirilmekte olup, bu izinlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına Bakanlığımızca müsaade edilmemektedir.
Petrol faaliyetleriyle ilgili olarak ise; Türk Petrol Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 40'ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan; "Pefrol hakkı sahibi ve yüklenicileri tarafından yürütülen petrol işlemleri her safhasında Genel Müdürlük personeli tarafından izleme ve yerinde denetime tabi tutulabilir. " hükmü gereğince hem petrol hakkı sahiplerinden alınan haftalık, aylık ve yıllık raporlar üzerinden faaliyetler izlenmekte, hem de mahallinde yapılan denetimlerle gerçekleştirilen tüm faaliyetler denetlenmektedir.
Enerji verimliliği potansiyelinin ekonomiye kazandırılması, verimsiz ekipmanların verimlileri ile değiştirilmesi, enerji verimliliği bilinç ve teknolojik gelişim seviyesinin yükseltilmesi ile enerji verimliliği uygulamalarının artırılması amacıyla Bakanlığımız tarafından enerji verimliliği yatırımlarına yönelik verimlilik artırıcı proje (VAP) ve enerji ve karbon azaltımı (EKA) destek programları kapsamında destekleme yapılmakta olup, Batman ilimizden bu destek programlarına yönelik herhangi bir başvuru yapılmamıştır.
Önergede yer alan ve diğer kurum/kuruluşların görev alanına giren hususlarla ilgili olarak bu kurum/kuruluşlardan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Alparslgi BAYRAKTARBakan