İhracatı yapıldıktan sonra çeşitli sebeplerle ülkemize iade edilen tarım ve gıda ürünlerinin akıbetine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi), 9 Aralık 2024 tarihinde 7/20221 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 31 gün sonra, 9 Ocak 2025).
Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi, Mersin). “İhracatı yapıldıktan sonra çeşitli sebeplerle ülkemize iade edilen tarım ve gıda ürünlerinin akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20221, 9 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20221-ihracati-yapildiktan-sonra-cesitli-sebeplerle-ulkemize-iade-edilen-tarim-ve-gida-urunlerin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e4bb233e-06d3-4d81-bf16-0193b07d539e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 31 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96*ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Son dönemde ihraç edilmek istenen Türk tarım ürünlerinin, ithalatçı ülkelerin sağlık ve güvenlik standartlarına uygun olmadığı gerekçesiyle iade edildiğine dair haberler kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştır. Bu durum, hem halk sağlığı açısından ciddi riskler taşımakta hem de ülkemizin uluslararası ticaretteki itibarını zedelemektedir.
Örneğin:
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
• Almanya'ya ihraç edilmek istenen kuru incirlerde, aflatoksin oranının izin verilen limitlerin 3,3 kat üzerinde olduğu tespit edilmiştir ve ürünler Türkiye'ye iade edilmiştir.
• Daha önce biber ve mandalina gibi tarım ürünlerinin de benzer gerekçelerle geri gönderildiği bildirilmiştir.
• İtalya?ya gönderilmek istenen antep fıstıklarında aflatoksin tespit edilmiş ve bu ürünler reddedilmiştir.
Bu gelişmeler, ihracat öncesi denetim ve kontrol mekanizmalarının etkinliği konusunda soru işaretleri doğurmuş ve iade edilen ürünlerin nasıl değerlendirildiği hususunda kamuoyunda endişelere neden olmuştur. Özellikle iade edilen bu ürünlerin imha edilip edilmediği veya iç piyasaya sunulup sunulmadığı, halk sağlığını doğrudan etkileyen bir mesele olarak karşımıza çıkmaktadır. a
Bu bağlamda;
SORULAR
Son üç ay içerisinde (Eylül, Ekim, Kasım 2024) ihraç edilmek istenen tarım ve gıda ürünlerinden, sağlık ve güvenlik standartlarına uymadığı gerekçesiyle hangi ürünler, hangi ülkeler tarafından iade edilmiştir? Bu ürünlerin miktarları ve tespit edilen uygunsuzluk nedenleri nelerdir?
İade edilen bu ürünlerin akıbeti ne olmuştur? İade edilen ürünler imha edilmiş midir, yoksa iç piyasaya sunulmuş mudur? Bu süreçlerin denetimi nasıl yapılmaktadır?
€-posta: mehmetemin.ekmen&tbmm.gov.ir Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
İhraç edilen ürünlerin sağlık ve güvenlik standartlarına uygunluğunu sağlamak amacıyla, ihracat öncesi hangi denetim ve kontrol mekanizmaları uygulanmaktadır? Bu mekanizmaların etkinliğini artırmak için alınan önlemler nelerdir?
İade edilen ürünlerin iç piyasaya sunulmasının engellenmesi ve halk sağlığının korunması amacıyla bakanlığınızca yürütülen çalışmalar nelerdir? Bu konuda kamuoyuna açıklanan veriler mevcut mudur?
İhraç ürünlerimizin uluslararası standartlara uygunluğunu artırmak ve benzer iadelerin önüne geçmek için üreticilere yönelik eğitim, bilinçlendirme ve destek programları uygulanmakta mıdır? Uygulanıyorsa, bu programların kapsamı ve etkinliği nedir?
İade edilen ürünlerin iç piyasaya sunulması durumunda, sorumlular hakkında hangi yasal işlemler uygulanmaktadır? Bu konuda son üç yıl içerisinde yapılan denetimlerde tespit edilen ihlaller ve uygulanan yaptırımlar nelerdir?
Türkiye'nin ihracat itibarını korumak ve artırmak amacıyla, tarım ve gıda ürünlerinin kalite kontrol süreçlerinde uluslararası işbirlikleri veya sertifikasyon programları uygulanmakta mıdır? Bu kapsamda yürütülen projeler nelerdir?
İhraç ürünlerimizin iade edilmesi nedeniyle oluşan ekonomik kayıpların boyutu nedir? Bu kayıpların önlenmesi için bakanlığınızca planlanan stratejiler nelerdir?
İade edilen ürünlerin iç piyasaya sunulmasını engellemek amacıyla sınır kapılarında ve gümrüklerde alınan önlemler nelerdir? Bu önlemlerin etkinliği nasıl değerlendirilmektedir?
Halk sağlığını tehdit eden bu tür durumların önlenmesi için tüketicilerin bilinçlendirilmesine yönelik bilgilendirme kampanyaları veya eğitim programları düzenlenmekte midir?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o :16.12.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1546843 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN tarafından verilen 7/20221 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) BB6EE2AD-A20A-4ACB-963C-126F4BIBIE2A https://www.turkiye. gov.tr/ticaret-bakanligi-ebys Faks No: 4491341 Soru Önergeleri Şubesi Evra ;
İnternet Adresi: www ticaret. gov.tr i BE ri
TİCARET BAKANLIĞI
Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN'e Ait 7/20221 Sayılı Yazılı Soru
Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 10) Bakanlığımızın sorumluluğunda olan geleneksel tarım ürünlerimize (bitkisel yemeklik yağlar, yaş meyve ve sebzeler, kuru ve kurutulmuş ürünler vb.) yönelik, ihracatta ve ithalatta ticari kalite denetimleri, 2024/21 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD) Tebliği (Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi Tebliği) hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.
Tarım ve Orman Bakanlığınca gerçekleştirilen insan, hayvan ve bitki sağlığına ilişkin denetimlerden farklı olarak, uluslararası standartlar doğrultusunda, ticari kalite denetimleri kapsamında ürünlerin olgunluk, sınıf, boy, meyve eti sertliği, tağşiş olup olmadığı vb. bilgisinin yanı sıra ambalajlama ve etiketlemeye ilişkin özelliklerine bakılmaktadır.
Ticari kalite denetimlerinde, ticari kaliteye ilişkin renk, boy, meyve eti sertliği gibi özellikler fiziksel muayene şeklinde gerçekleştirilirken, kül veya kükürt tayini, yağ asidi kompozisyonu gibi ileri analizler, bu amaçla alınan numuneler üzerinden Bakanlığımız laboratuvarlarının yanı sıra Bakanlığımızca yetkilendirilmiş laboratuvarlar veya Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş kamu veya özel laboratuvarlarda yapılmaktadır.
Öte yandan, Tarım ve Orman Bakanlığınca tüm ülkeler ile gıda ve tarım ürünleri dış ticaretinde insan, hayvan ve bitki sağlığı alanında denetimler gerçekleştirilmekte olup, ilgili ürünlerde bakteri, virüs, pestisit kalıntısı, Zirai zararlı, aflatoksin ve GDO tespiti gibi insan, hayvan ve bitki sağlığına ilişkin hususlara bakılmakta ve söz konusu ürünler anılan Bakanlıkça verilen izinler/sertifikalar ile ithal/ihraç edilebilmektedir.
İhracat yapılan ülkelerden geri dönen tarım ve gıda ürünleri incelendiğinde esas itibarıyla, ticari anlaşmazlık veya siyasi sorunlar haricinde, gıda güvenliği ile bitki ve hayvan sağlığı kaynaklı sorunlar nedeniyle iadelerin yaşandığı görülmektedir. Tarım ve gıda ürünlerinin her ne sebeple olursa olsun iade edilmesi/geri gönderilmesi durumunda, Tarım ve Orman Bakanlığınca gerekli denetimler gerçekleştirilmekte ve insan, hayvan ve bitki sağlığına yönelik risk taşıyan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir.
Diğer taraftan, geri gelen eşyaya ilişkin hükümler Gümrük Kanunu'nun 168 ila 170'inci maddeleri ile Gümrük Yönetmeliğinin 446 ila 453*üncü maddelerinde düzenlenmiştir. Gümrük Yönetmeliğinin 448'inci maddesi ile geri gelen eşyanın beyanının, beyanın kontrolünün ve diğer işlemlerinin 180 ila 195*inci madde hükümlerine göre yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Diğer kurumlarca yapılacak kontroller, Gümrük Yönetmeliğinin 181'inci maddesine göre gerçekleştirilmekte; kontrollerin sonucuna göre, eşyanın yurda girişine izin verilmekte, mahrece iade edilmekte, üçüncü bir ülkeye transitine izin verilmekte ya da imha edilmek üzere gümrük idaresine terk edilmektedir. Dolayısıyla, geri gelen eşyanın tarım ürünleri olması halinde dış ticaret mevzuatı hükümleri gereği, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerekli kontroller sınır gümrük idaresinde gerçekleştirilmekte ve söz konusu eşyaya uygulanacak işlemlere, kontrol sonucuna göre karar verilmektedir. Kontroller sonucunda Türkiye Gümrük Bölgesine girişi uygun görülen eşyanın serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilinden sonra ithalat işlemleri tamamlanmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılan kontroller sonucu Türkiye Gümrük Bölgesine girişi uygun görülmeyen eşyanın ise girişine izin verilmemekte ve söz konusu eşya sınır gümrük idaresinde imha edilmektedir.