Yaşlılara sunulan sağlık ve danışmanlık hizmetleri ile yaşlı aylıklarına ilişkin

İlgi (o :a)26.12.2024 tarihli ve 1555580 sayılı yazınız. b)21.02.2025 tarihli ve 1586833 sayılı yazınız.

İlgi yazılar ekinde alınan Erzincan Milletvekili Sayın Mustafa SARIGÜL tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/20769 ve 7/24075 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan I - 720769 Cevap Metni (2 Sayfa) 2 - 7724075 Cevap Metni (1 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09

7120369 6. Hp

Erzincan Milletvekili Sayın Mustafa SARIGÜL"'e Ait 7/20769 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Ülkemizin yaşlanma alanındaki temel yaklaşımı; yaşlı bireylerin aileleri ve yakınlarıyla birlikte, bulundukları çevrede, aktif ve sağlıklı yaşlanma çerçevesinde yaşlanma sürecini geçirmelerini sağlamaktır. Bu doğrultuda politika ve stratejilerin belirlenmesi, sosyal hizmet faaliyetlerinin geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesi için gerekli çalışmalar hak temelli bakış açısıyla, farklı yaşlı profillerinin farklı ihtiyaçları gözetilerek birey odaklı olarak yürütülmektedir.

Yaşlı bireylerin bakımdan sağlığa, istihdamdan erişilebilir çevreye, hayat boyu öğrenmeden sosyal koruma sistemine, her alanda haklarını etkin kullanmalarını sağlayarak, yaşam kalitesini arttırmaya yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.

Bu kapsamda, yaşlı bireylerin haklarını gerçekleştirebildikleri, kendi ihtiyaçlarına ve taleplerine uygun hizmetleri alabildikleri ve yaşam deneyimlerini gelecek nesillere aktarabildikleri her yaş için toplum inşa etmek vizyonuyla yaşlılık alanındaki yasal, kurumsal ve uygulamaya yönelik yapılması gerekenler için bir yol haritası niteliğinde olan Yaşlanma Vizyon Belgesi; Bakanlığımız koordinasyonunda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının ve yaşlılık alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve akademisyenlerin katkılarıyla hazırlanmıştır.

Yaşlanma Vizyon Belgesi'nin ilk uygulama aracı olarak 2023-2025 yıllarını kapsayan 183 faaliyeti içeren Yaşlı Hakları Ulusal Eylem Planı yine Bakanlığımız koordinasyonunda ve ilgili paydaşların katkılarıyla hazırlanmıştır.

Yaşlanma Vizyon Belgesi ve Yaşlı Hakları Ulusal Eylem Planı 29 Nisan 2023'te kamuoyu ile paylaşılmıştır.

Yaşlanma Vizyon Belgesi"nde; Aktif ve Sağlıklı Yaşlanma, Toplumsal Hayata Katılım, Herkes İçin Yaş Dostu ve Erişilebilir Ortamlar, Afet ve İnsani Bakımdan Acil Durumlar, Yaşlı Hakları, Uygulama ve İzleme olmak üzere 6 politika alanında 16 hedef ve 51 eylem alanı belirlenmiştir.

Vizyon Belgesi'nde "Yaşlı Hakları" politika alanı altında bulunan "Yaşlı bireylerin ihmal, istismar, sömürü ve şiddet gibi insan onur ve haysiyetini zedeleyici muamelelerden korunması" hedefi kapsamında; e Yaşlı bireylerin ihmal, istismar, sömürü ve şiddet gibi insan onur ve haysiyetini zedeleyici muamelelerden korunmalarına ilişkin yaşlı bireylerin bilgilendirilme ve bilinçlendirilmesi, e Yaşlı bireylere yönelik ihmal, istismar, sömürü ve şiddet gibi insan onur ve haysiyetini zedeleyici muamelelerle mücadelede uygulamanın güçlendirilmesi, e Yaşlı bireylerin ihmal, istismar, sömürü ve şiddet gibi insan onur ve haysiyetini zedeleyici muamelelere karşı güçlendirilmesi, eylem alanları yer almaktadır.

Bununla birlikte, yaşlılık alanı ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile yaşlılık alanında en yüksek temsil gücünü haiz üç sivil toplum kuruluşunun en üst düzey temsilcilerinden ilk kez oluşturulacak Yaşlı Hakları İzleme ve Değerlendirme Kurulu'nun teşekkül ettirilmesine ilişkin Genelge taslağı hazırlık çalışmalarında son aşamaya gelinmiştir.

Diğer taraftan Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında 9040 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya 9640 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.

2022 sayılı Kanun kapsamındaki yaşlı ve engelli aylıklarına ilişkin artışlar, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu doğrultusunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Mali ve Sosyal Haklar Genelgesinde yer alan memur aylık katsayısına göre belirlenmekte, artış oranı söz konusu gösterge artışı oranında uygulanmaktadır.

Bu çerçevede memur maaşlarındaki artışlar yaşlı ve engelli aylıklarına da yansıtılmakta olup, bu kapsamda 2025 yılı Ocak ayı itibarıyla ödenen tutarlar artırılmıştır.

Öte yandan Bakanlığımızca yürütülen sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı bilgiler ve veriler Bakanlığımız internet sitesinde https://www.aile.gov.tr/sgbd/istatistik-sayfalari/aylikistatistik-bülteni/ linkinde yer almaktadır.

Soru önergesinde yer alan diğer konular, diğer Bakanlıkların görev ve yetki alanına girdiğinden Bakanlığımızca değerlendirilememiştir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan