Isparta'nın su sorununa ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 123 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını, Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96. Maddeleri gereğince arz ederim.
Isparta'nın içme suyu kaynağı olan Eğirdir Gölü"nde yaşanan su seviyesindeki düşüş, şehri su kriziyle karşı karşıya bırakmaktadır. Göldeki kuruma nedeniyle su pompaları su üstüne iyice çıkmış ve şehir şebekesine sağlanan içme suyu bulanık akmaya başlamıştır.
Temiz su kaynaklarının giderek azalmasıyla, Ispartalı vatandaşlarımız temiz içme suyuna erişimde zorluk çekmeye başlamıştır. Uzmanlar, su kalitesindeki bozulmanın sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarılarda bulunurken, mevcut durumda şehirde banyo yapmanın bile imkansız hale gelebileceği dahi belirtilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye'de "yedi renkli göl" olarak bilinen Eğirdir Gölü, son yıllarda ciddi şekilde kirlilik ve su seviyesinde azalma yaşamaktadır. Göldeki bu sorunların yanı sıra göle terfi merkezi borularından lağım ve evsel atık suyu karışmaktadır.
Son dönemlerde ise Eğirdir Gölü'nün hızla kurumaya başlamasıyla dip suyunda balçıkla çözülen zararlı madde miktarı artmaktadır.
Göl havzası, her yıl binlerce ton yapay gübre ve yüzlerce ton tarım ilacının depolandığı alanlar haline getirilmiştir. Artıklarla birlikte dip çamurunda ağır metaller barındırmaktadır.
Gölün adeta alarm vermesine ve 10 ila 15 yıldır devam eden bu sürece rağmen şu ana kadar herhangi bir adım atılmamıştır. Arsenik, sülfür, kükürt miktarı çok ciddi artmış durumdadır. Gölde ağır metal maddeler açığa çıkmıştır. Uzmanlar, Eğirirdir Göl suyunun şu anda bulaşık yıkamak için dahi kullanılmaması gerektiğini ifade etmektedir. İçme suyu olarak bu şekilde ve mevcut arıtma teknikleriyle kullanılması ileride büyük hastalıklar ortaya çıkmasına neden olabilecektir.
Isparta"ya su taşıyan ana depoların yeterince temiz olmadığı, şebekelerin sağlıklı şekilde işlememesi nedeniyle musluk sularının kirli olduğu iddia edilmektedir.
İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğin 1. Maddesinde, insani: tüketim amaçlı suların teknik ve hijyenik şartlara uygunluğu ile suların kalite standartlarının sağlanarak denetlenmesi gerektiğine yönelik sorumluluk ve görev vurgusu yapılmıştır. Yine uzmanlar; suya fazla klor katmanın suyu zehirli hale getirdiğini; fosfor ve klorun yoğun biçimde bir araya gelince zehir ürettiğini ifade etmektedir.
Lal
Örneğin Isparta'nın en yakın komşu ili Burdur Belediyesi ileri biyolojik atık su arıtma tesisi kurmuş, 135 milyon TLlik yatırım ile günlük 21.880 m3 suyu 9098 verimle arıtarak Burdur Gölü'ne kazandırmış ve atık çamurdan enerji üreterek döngüsel ekonomiye katkı sağlamayı başarabilmiştir.
Isparta Belediyesi, sudaki bulanıklık nedeniyle 21 Ekim 2024 tarihinde yaptığı açıklamada "Sy kullanımında tereddüt yaşayan hemşehrilerimizin, poyrazın dinmesi ve dip dalgalanmasının sona ermesine, görsel bulanıklığın normale dönmesine kadar bir süre temizlik, çamaşır, bulaşık vb. türdeki kullanımlarının haricinde su kullanımı yapmamaları konusunu kamuoyunun bilgilerine saygıyla sunarız" ifadelerini kullanmıştır. Oysa insan sağlığını etkileyebilecek mikrop veya bakterilerin gözle görünme imkanı da ihtimali de bulunmamaktadır.
Bu bağlamda;
I — Isparta'da içme sularında testler, hangi aralıklarla ve hangi kurumlar tarafından yapılmaktadır? En son test ne zaman yapılmıştır?
SORULAR
Testleri yapan kurum ve laboratuvarların akreditasyonları bulunmakta mıdır? İçme suyunda yapılan testlerde kullanılan numuneler gölün hangi bölgelerinden ve ne şekillerde alınmaktadır? Alınan numunelerden elde edilen değerler nelerdir? Bu değerler Dünya Sağlık Örgütü'nün içme suyu standartlarına uymakta mıdır?
3 — Isparta Belediyesi su borularını, filtreleri, depoları, arıtma tesislerini hangi sıklıkla ve ne şekilde denetlemektedir? Bu denetimler kimler tarafından yapılmaktadır? Bahsi geçen denetimlerin sonuçları nedir? Arıtma tesislerinde halk sağlığının korunması için su bulanıklığı önlemek adına hangi işlemler ve ne ölçüde kimyasallar kullanılmaktadır?
4 — Isparta'da, evlere su ulaştıran depoların yeterince temiz olmadığı doğru mudur? Doğruysa neden gerekli adımlar atılmamaktadır?
5 —Isparta'da su borularının ne kadarı asbesttir?
Isparta'da içme suyuna katılan klor oranı nedir?
7—1 Ocak 2024 tarihinden; önergenin yanıtlandığı tarihe kadar geçen sürede Eğirdir Gölü'nden alınan su miktarı nedir? Bu miktarın ne kadarı içme ne kadarı sulama için kullanılmıştır?
Il Ocak 2024 tarihinden; önergenin yanıtlandığı tarihe kadar geçen sürede içme suyu nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvuran hasta bulunmakta mıdır? Bu hastaların akıbetleri nedir? Yapılan tetkik ve doktor raporları sonucunda, içme suyunun neden olduğu bir rahatsızlık veya hastalığa rastlanmış mıdır? Varsa bunlar hangileridir?
9 — Son üç yılda; Isparta Belediyesi'nin; içme sularının temizliği ve Dünya Sağlık Örgütü standartlarına getirmek için attığı adımlar nelerdir? Son üç yılda içme sularının sağlıklı hale getirilmesi için yapılan yatırımlar hangileridir? Bu yatırımlara ne kadar bütçe ayrılmıştır?
10 — Yıllar sırasıyla ve ayrı ayrı belirtilmek üzere 2020 ila 2024 yılları arasında Eğirdir Gölü'nden alınan su miktarı nedir? Bahsi geçen yıllarda gölün beslendiği su kaynaklarından göle ulaşan su oranı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.
Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.
-Dosya (1 Takım)
Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Ecem Hazal KOÇOĞLU Tel: 410 16 36
SAYIN HİKMET YALIM HALICI'NIN
TBMM 7/2073 ESAS SAYILI , YAZILI SORU ÖNERGESİNE 120783 İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI GE 74 SORULAR
Isparta Belediyesi, sudaki bulanıklık nedeniyle 21 Ekim 2024 tarihinde yaptığı açıklamada "Su kullanımında tereddüt yaşayan hemşehrilerimizin, poyrazın dinmesi ve dip dalgalanmasının sona ermesine, görsel bulanıklığın normale dönmesine kadar bir süre temizlik, çamaşır, bulaşık vb. türdeki kullanımlarının haricinde su kullanımı yapmamaları konusunu kamuoyunun bilgilerine saygıyla sunarız" ifadelerini kullanmıştır. Oysa insan sağlığını etkileyebilecek mikrop ve bakterilerin gözle görünme imkânı da ihtimali de bulunmamaktadır.
1. Isparta ilinin içme suyunda testler ne sıklıkta ve hangi kurumlar tarafından yapılmaktadır? En son test ne zaman yapılmıştır?
, 2) Testleri yapan kurum ve laboratuvarların akreditasyonları bulunmakta mıdır? İçme ve kullanma suyunda i yapılan testlerde alınan numuneler gölün hangi bölgelerinden ne şekillerde alınmaktadır? Alınan numunelerden elde edilen değerler nelerdir? Bu değerler Dünya Sağlık Örgütü içme suyu standartlarına uymakta mıdır?
3) Isparta Belediyesi; su borularını, filtreleri, depoları ve arıtma tesislerini hangi sıklıkla ve ne şekilde denetlemektedir? Bu denetimler kimler tarafından yapılmaktadır? Bahsi geçen denetimlerin sonuçları nedir? Arıtma tesislerinde halk sağlığının korunması için su bulanıklığını önlemek adına hangi işlemler yapılmakta ve ne ölçüde kimyasallar kullanılmaktadır?
4) Isparta'da evlere su ulaştıran depoların yeterince temiz olmadığı doğru mudur? Doğruysa neden gerekli adımlar atılmamaktadır?
5) Isparta'da su borularının ne kadarı asbestlidir?
6) Isparta'da içme suyuna katılan klor oranı nedir?
7) 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren önergenin yanıtlandığı tarihe kadar geçen sürede Eğirdir Gölü'nden alınan su miktarı nedir? Bu suların ne kadarı içme ne kadarı sulama için kullanılmıştır?
8) 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren önergenin yanıtlandığı tarihe kadar geçen sürede içme suyu nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvuran hasta bulunmakta mıdır? Bu hastaların akıbetleri nedir? Bu hastaların akıbetleri nedir? Yapılan tetkik ve doktor raporları sonucunda içme suyunun neden olduğu bir rahatsızlık veya hastalığa rastlanmış mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
9) Son üç yılda Isparta Belediyesinin içme sularının temizliği ve Dünya Sağlık Örgütü standartlarına getirmek için attığı adımlar nelerdir? Son 3 yılda içme sularının sağlıklı hale getirilmesi için yapılan yatırımlara ne kadar bütçe ayrılmıştır?
10) Yıllar sırasıyla ve ayrı ayrı belirtilmek üzere 2020 ila 2024 yılları arasında Eğirdir Gölünden alınan su miktarı nedir? Bahsi geçen yıllarda gölün beslendiği su kaynaklarından göle ulaşan su miktarı nedir?
CEVAPLAR
Isparta Belediye Başkanlığından alınan bilgide, Isparta Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğünün İçme Suyu Arıtma Tesisi tarafından Isparta halkının kullanımına sunulan içme sularının analizleri 7/24 SCADA sistemi ile izlenerek günde 12 noktadan sabah ve akşam olarak bakiye klor ölçümleri yapıldığı, laboratuvarda ayrıca Ph, Bakiye Klor, Klorid, Florid, Nitrit, Amonyum, Alüminyum, Demir, Sülfat, Nitrat, Bor, Siyanür, Magnezyum, Kadminyum, Kurşun, Bakır, Fenol, Toplam Sertlik, İletkenlik, Toplam Koliform (37 9C'de) analizlerinin yapılabildiği,
Bunların yanında İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yayımlanan plana göre içme suyu ve ham su kaynak analizlerinin yapıldığı ve 2024 yılında 5245 analiz yapılmış olduğu, Isparta Belediye Başkanlığı olarak günde 2 kez 12 noktadan rutin bakiye klor ölçümü yapıldığı, arıtma tesisinde klor ölçümü PLC sistemde anlık olarak ve her saat başı yapılan manuel ölçümle takip edildiği,
Isparta ilinin içme suyu ihtiyacını karşılamak üzere Eğirdir Gölü, Darıderesi-1 Barajı, ve Andık Doğal Kaynaktan ham su temin edildiği, başlıca ham su kaynağı olan Eğirdir Gölü ve Darıderesi-1 Barajı 7/24 görevli bulunduğu ve kamera ile izlendiği, Eğirdir Gölü ham su analizi için içme suyu arıtma tesisi girişinde bulunan ham su girişinden numune alındığı, Darıderesi-1 Barajı ham su analizi barajdaki su alma yapısındaki numune noktasından alınmakta olduğu, Andık Doğal Kaynak ham su analizlerinin doğrudan doğal kaynak sularının toplandığı Andık Maslak noktasından alındığı, doğal su kaynaklarının tamamının bu noktada birleştiği, analiz sonuçlarının Sağlık Bakanlığı tarafından takip edildiği, içme suyu açısından kaynaklarında herhangi bir uygunsuzluğun söz konusu olmadığı, fiziksel ve kimyasal analizlerin Sağlık Bakanlığı ve TENMAK (Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu) tarafından periyodik olarak yapıldığı, yapılan analizler sonucunda herhangi bir uygunsuzluk gözlenmediği ve 25730 sayılı İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğe uygun ve A1 kalitesinde olduğu,
Isparta Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü İçme Suyu Arıtma Tesisinin 7 gün 24 saat esasına dayalı şekilde hizmet verdiği, tesisin fiziksel bir arıtma tesisi olduğu ve dezenfeksiyon amaçlı gaz klor kullanıldığı, klor uygulamasının 25730 sayılı İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında
• Yönetmeliğin limitlerine uygun şekilde arıtma tesisinde uygulanmakta olduğu ve tüm içme suyu hattı ooyunca günde 12 noktadan sabah ve akşam vardiyasında numunelerin alındığı, ayrıca şehrin içme suyunun depolandığı toplam kapasitesi 43.300 m? olan 16 adet depoda içme suyunda bakiye klor seviyesini dengede tutmak maksadıyla sıvı klorlama otomatik dozaj sisteminin mevcut olduğu, tüm depoların etrafı tel örgülü ve kilitli olduğu, depoların günlük olarak kontrol aracı ile kontrol edildiği, depo temizliklerinin düzenli olarak yapıldığı, depolarda sürekli bir su akışı olduğundan otomatik klorlama üniteleri ile depo içerisinde su güvenliği korunduğu,
2024 yılı içerisinde içme suyu kaynaklı olarak İl Sağlık Müdürlüğünden belediyeye ulaşan herhangi bir rahatsızlık veya hastalık durumu bulunmadığı,
Belediye tarafından Isparta ilinin içme suyu kalitesini artırmak üzere periyodik tüm bakımlar, kimyasal ve mikrobiyolojik analizler, arıtma tesisinde revizyonlar, içme suyu hatlarının yenilenmesi, su kaynaklarının bakım ve onarım çalışmalarının kesintisiz şekilde yapıldığı,
Devlet Su İşleri ile 15.01.2015 tarihinde yapılan İleri Seviye Su Arıtma Tesisi yapımına ilişkin belediyenin talep yazısı ile günümüz ihtiyaçlarına uygun yeni arıtma tesisi yapımının ihale aşamasında olduğu,
Devlet Su İşleri ile 27.05.2011 tarihinde yapılan Darıderesi 2 Barajının yapılması kapsamında belediyenin talep yazısı sonucunda Darıderesi 2 Barajı yapımında son aşamaya gelindiği en geç Haziran
, 2025 tarihinde su tutması planlandığı, Darıderesi 2 Barajı su potansiyelini arttırmak amacıyla, Isparta ili Direkli Köyü mevkiinde bulunan su kaynaklarından baraj rezervuarına su aktarımı işinin Devlet Su İşleri 18. Bölge Müdürlüğü ihale muhtevasında olduğu 06.02.2025 tarihinde yapım ihalesi yapılacağı,
Isparta ilinin içme suyu ihtiyacını karşılamak için Atabey ilçesi Akçay Barajı membasın da bulunan Kısık Vadisi kaynağının Isparta'ya iletilmesi, Devlet Su İşleri 18. Bölge Müdürlüğü tarafından proje çalışmalarının devam ettiği, Eğirdir Gölünden 2020 yılında 16 milyon m, 2021 yılında 16 milyon m3, 2022 yılında 14,4 milyon m?, 2023 yılında 15,4 milyon m ve 2024 yılındal4 milyon m? su alındığı, Eğirdir Gölünün havza yönetiminin Devlet Su İşleri tarafından yapıldığı belirtilmiştir.