Cezaevi kantinlerindeki fiyatların yüksekliğine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 13 Aralık 2024 tarihinde 7/20910 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 145 gün sonra, 7 Mayıs 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Cezaevi kantinlerindeki fiyatların yüksekliğine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20910, 13 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20910-cezaevi-kantinlerindeki-fiyatlarin-yuksekligine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/61ef4253-c3bd-4ecc-822e-0193c03aae39
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 145 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Av. Dr. ME (Sezgin TANRIKULU
Türkiye'de son dönemlerde yaşanan ekonomik problemler ve artan enflasyon toplumun her kesimini etkilemiştir, ancak cezaevlerinde bulunan yurttaşlarımız ve aileleri için daha zorlu bir hal almıştır. Tutuklu veya hükümlüler günlük ihtiyaçlarını idame etmek için ailelerinin göndereceği paraya ihtiyaç duyuyor.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Tutuklu ve hükümlü yakınları belirli devlet bankaları aracılığıyla para yatırmaktadır; kantin veya manav alışverişinde harcanan miktar hesaptan düşülmektedir. Cezaevlerinde günde üç öğün dağıtılan yemek dışında, tutuklu ve hükümlü yurttaşlarımızın ihtiyaçları karşılanmıyor. Bu nedenle gerek temizlik gerekse beslenme ihtiyaçlarını karşılamak için kurum kantinini veya dış kantini kullanmak durumundalar.
Cezaevi kantinlerinde hangi markanın hangi ürünlerinin satılacağı CTE Genel Müdürlüğünün ihale yoluyla merkezi olarak belirleniyor. Tutuklu ve hükümlüler, alışveriş Oo tercihlerini o yalnızca kantinde (O bulunan ürünler o üzerinden gerçekleştirebilmektedirler. Kantinlerdeki en önemli sorun da kira, elektrik, su ve vergi gibi ödemeler söz konusu olmadığı halde fiyatlara sürekli zam yapılması ve kantinlerin neredeyse marketlerden daha pahalı olmaları.
Koğuşlarda kullanılan elektrikli aletler, ortak alanlardaki plastik masalar, dağılan plastik sandalyelerin dışında ihtiyaç duyulan eşyaların tümü sadece kantinden alınabiliyor. Cezaevlerindeki bu alışveriş sistemi, yeni bir ekonomik ilişkiler ağı yaratmaktadır. Maddi durumu olmayan tutuklu ve hükümlü yurttaşlarımız zaruri ihtiyaçlarını karşılamak için koğuş arkadaşlarının işlerini para karşılığı. yaptıkları bilinmektedir. ©
Aylık kesilen elektrik faturaları da bir başka ekonomik ayrımcılık yaratmaktadır. Faturaların, koğuşlarda kalan kişi sayısına bölünerek ödenmesi, yine maddi durumu olmayan ve durumu olan yurttaşlar arasında bir ayrım yaratır ve farklı ticaretlerin doğmasına sebep oluyor.
2023 yılına kadar koğuşlara kesilen elektrik faturaları, ticarethane statüsündeydi ve fahiş fiyatlar ödenemiyordu; 2023 yılından itibaren mesken faturası olarak değerlendirilse de oluşan adaletsizlikleri engelleyememiştir.
• İ 20919
Bu bağlamda;
SORULAR
Cezaevlerinde bulunan tutuklu ve hükümlülerin gıda ve sağlığa erişim haklarının güvence altına alınması devletin temel sorumluluğudur; dolayısıyla artan enflasyon ve ekonomik problemler karşısında Bakanlık, tutuklu ve hükümlülerin bu haklara erişiminin kesintiye uğramaması için ne gibi önlemler almıştır?
Cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlü yurttaşlarımız için belirlenen iaşe bedelleri; mevcut enflasyon koşulları göz önünde bulundurulduğunda asgari sağlık ve gıda haklarına erişim anlamında yetersiz kalmaktadır. İaşe bedellerinin yükseltilmesi, güncellenmesi için Bakanlık tarafından ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?
Beslenme, insanın sosyal ve psikolojik durumunu doğrudan etkileyen yönlerden biridir; cezaevlerinde tek tip beslenme dayatılmaktadır. Bu durum da hak ihlallerine yol açmaktadır. Özellikle vegan ve vejetaryen beslenme en önemli sıkıntılardandır. Bunun yanında kronik hastalıkları bulunan yurttaşlarımız da cezaevlerinde hastalıklarına dönük beslenme programından yoksun kalıyorlar. Beslenme anlamında ortaya çıkan bu hak ihlallerinin giderilmesi için Bakanlık ne gibi planlamalar ve çalışmalar yapmaktadır?
Cezaevi kantinlerindeki fiyatlandırmalar nasıl belirlenmektedir? Her cezaevinde merkezi olarak aynı fiyatlandırmalar mı uygulanmaktadır?
Kantinlerin kira, elektrik, su ve vergi gibi giderlerinin olmadığı bilinmektedir; dolayısıyla ürünlere sürekli yapılan zamların gerekçesi ve izahı nedir, zam uygulamaları Bakanlık denetiminde mi yapılmaktadır?
Cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlülerin sosyal alanlarını değerlendirme şartları, zaruri ihtiyaçlarını giderebilmeleri ekonomik alım gücüne bağlanmıştır; maddi gücü olmayan yurttaşlarımızın ihtiyaçlarını gidermek için başka tutuklu ve hükümlülerin işlerini para karşılığı yaptığı bilinmektedir. Bu durumun cezaevlerinde oluşturduğu ekonomik adaletsizliğin doğurduğu yeni ilişki biçimlerinin yarattığı hak ihlallerinin ortadan kaldırılması için Bakanlığın alacağı tedbirler, önlemler nelerdir?
Koğuşlarda aylık kesilen elektrik faturaları da kişi sayısına bölünerek tutuklu ve hükümlülere. ödetiliyor. Maddi durumu olmayan ve olan yurttaşlarımız arasında farklı bir ticarete yol açan bu uygulamanın gerekçesi ve izahı nedir, ortaya çıkan ayrımcılığın giderilmesi için alınacak önlemler nelerdir?
Koğuşlara kesilen elektrik faturaları ticarethane statüsündeydi; 2023 yılından itibaren de mesken faturası olarak değerlendirildi ancak devlet eliyle yaratılan bu adaletsizliğin gerekçesi ve izahı nedir?
Ekonomik problemler, artan enflasyon cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlüleri hak ihlalleri, adaletsizlikler bakımından etkilerken, ailelerini, yakınlarını da maddi olarak yakıcı noktada etkilemektedir. Cezaevlerinde bulunan tutuklu ve hükümlülerin hakları devletin güvencesi altındayken ortaya çıkan tüm bu adaletsizliklerin ivedilikle giderilmesi yönünde Bakanlık ne gibi çalışmalar ve planlamalar hazırlayacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1555877 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Dr. M. Sezgin Tanrıkulu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/20910 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. SN
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1847-583/894 Konu : Yazılı soru önergesi 03 / Wpo25
Sayın Dr. M. Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/20910 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
U- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlünün beslenmesi" kenar başlıklı 72. maddesinin birinci fikrasında, hükümlüye Adalet ve Sağlık bakanlıklarınca birlikte belirlenecek kalori esasına göre, sağlıklı ve güçlü kalması için nitelik ve nicelik olarak besleyici, sağlık koşullarına uygun, makul çeşitlilikte, yaş, sağlık, çalıştığı işin özelliği, dini ve kültürel gerekleri göz önünde tutularak besin verileceği ve içme suyu sağlanacağı,
B) Hükümlü ve Tutuklular ile Ceza İnfaz Kurumları Personelinin İaşe Yönetmeliğinin;
I- "Devlet tarafından iaşe edilecek kişiler" kenar başlıklı 4. maddesinin üçüncü fıkrasında, görevi başında bulunan personelin, hükümlü ve tutuklu ile aynı şekilde iaşe edileceği, personel için özel yemek veya tabldot çıkarılamayacağı, günlük olarak mahkeme veya hastaneye sevk olan hükümlü ve tutuklular ile sevkte görevli memurların, kurumda bulunmadığı öğünler için kumanya verileceği; dördüncü fıkrasında, görev başında bulunan personel, kurumlara staj için gelenler, eğitim-öğretim, kültürel ve sportif faaliyetler ile görevlendirilen görevliler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından görevlendirilen personel, eğitim merkezlerinde eğitim görenler ya da ceza infaz kurumunda mevcut olan hükümlü ve tutukluların, hangi öğünlerde kurumda hazırsa o öğüne ait iaşe miktarından yararlanacakları, ancak, günlük iaşe miktarının içinde kalmak koşulu ile gece vardiyasında görev yapan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden G I1caÇtN - ODrxg8C - UYoO7mkA - IFLTUO- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü personele kumanya verileceği; yedinci fıkrasında, çocuk hükümlü ve tutuklular ile kurumda annesiyle birlikte kalan çocuklara, süt emziren anneler ve hamilelere durumlarına uygun ve Bakanlıkça belirlenen tutarda gıda verileceği,
2- "Günlük iaşe miktarı" kenar başlıklı 5. maddesinde, günlük iaşe miktarının, Sağlık Bakanlığı ile birlikte belirlenen günlük kalori ihtiyacı ve bütçe imkânları da değerlendirilerek saptanan tutar olduğu,
3- "Hastaların iaşe edilmesi" kenar başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, hasta hükümlü ve tutukluya, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinlerin verileceği; ikinci fıkrasında, inancı gereği veya vegan, vejeteryan türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların taleplerinin, iaşe miktarı ile sınırlı kalmak üzere karşılanacağı,
Hükümlerinin yer aldığı malâmlarıdır.
Bakanlığımız ve Sağlık Bakanlığı tarafından bir kişi için günlük kalori ihtiyacı ortalama 2300 kalori olarak belirlendiğinden, hasta hükümlü ve tutuklulara, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinler bu ölçülerde verilmektedir. Öte yandan, inancı gereği veya vegan, vejetaryen türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların talepleri de azami ölçüde karşılanmaktadır.
UI- Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmeliğin "Elektrikli eşyalar" kenar başlıklı 9. maddesinin beşinci fıkrasında, aydınlatma dışındaki elektrik giderlerinin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından mesken abonelikleri için belirlenen ücret tarifesi esas alınarak ceza infaz kurumunca hesaplanan bedel üzerinden hükümlü tarafından karşılanacağı, ancak; hükümlü tarafından karşılanacak elektrik giderinin, bulunduğu ceza infaz kurumunca gerçekleştirilen elektrik tedarik ihalesi veya işlemi sonucunda belirlenen elektrik birim fiyatının mesken aboneliğinden daha düşük olması halinde düşük olan birim fiyat üzerinden hesaplanacağı; altıncı fıkrasında, çocuk ve kadın hükümlülerin tüm elektrik giderlerinin kurum bütçesinden ödeneceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
IV- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; Ülkemiz genelindeki ceza infaz kurumlarında tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği anlaşılmıştır. ( Bilgilerinize sunulur. N NN
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip:/vatandaş.uyap.gov.tr adresinden gIcaGtN - ODrxg8C - UoO7mkA - IFLIUO- ileerişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan