Diyarbakır ilinde yaşanan intihar vakalarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 161 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 96'ncı ve 99" uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili
Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezi'nin, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine "dayanarak hazırladığı 2000-2023 yıllarını kapsayan çalışma, Diyarbakır'daki çocuk ve genç intiharlarının endişe verici boyutlara ulaştığını göstermiştir. Verilere göre, son 24 yılda Diyarbakır genelindeki intihar oranı 2,3 kat artarken, 15 yaş altındaki 431 çocuğun intihar ettiği tespit edilmiştir. Bu yaş grubu itibariyle Diyarbakır, 23 kent içinde ilk sırada yer almıştır. 15- 19 yaş grubunda da aynı sayıda intihar vakası kaydedilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Çocuk ve genç intiharları, bireysel trajediler olmanın ötesinde, toplumsal bağların zayıflaması, ekonomik eşitsizlikler, eğitimde firsat adaletsizliği ve ruhsal sağlık hizmetlerine erişimdeki eksiklikler gibi yapısal problemlerin bir yansımasıdır. Diyarbakır'ın yüksek genç nüfus oranı ve kronik yoksulluk sarmalı, özellikle kırsal alanlardaki eğitim ve sosyal destek hizmetlerine erişim ve sosyal destek hizmetlerinde yaşanan sorunları daha da derinleştirmektedir. Bu durum, özellikle hassas yaş gruplarında özgüven kaybı, çaresizlik ve izole yaşam hissiyatını artırarak intihar oranlarında yükselişe neden olmaktadır.
Verilere göre, Diyarbakır'da intiharların en çok görüldüğü nedenler "hastalık", "diğer" ve "aile geçimsizliği" olarak sıralanmıştır. Ancak, özellikle "hastalık" ve "diğer". kategorilerinin belirsizliği, sorunların çözülmesi çabalarını olumsuz etkilemektedir. Bu durum, kamu kurumlarının çocuk ve gençlerin sorunlarına ilişkin yeterli analiz yapmadığını ve ilgili destek mekanizmalarını devreye sokmadığını ortaya koymaktadır.
Diyarbakır'daki 15 yaş altı ve 15-19 yaş gruplarındaki artan intihar vakaları, aile içi sorunlardan kültürel önyargılara, sosyal hizmetlerdeki yetersizliklerden eğitim sistemi kaynaklı problemler ve ekonomik zorluklara kadar bir dizi faktörün çocuk ve gençlerin hayatı üzerindeki olumsuz etkisini gözler önüne sermektedir. Bu trajedilerin engellenmesi için kapsamlı bir çalışmanın başlatılması elzemdir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Diyarbakır'da 2000-2023 yılları arasında çocuk ve genç intiharlarında yaşanan artışın sebeplerine ilişkin herhangi bir araştırma yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir? Çocuk ve genç intiharlarının önlenmesine yönelik Diyarbakır'da hangi sosyal, psikolojik ve ekonomik önlemler alınmıştır?
Diyarbakır'da çocuk ve gençlerin ruh sağlığını desteklemek amacıyla kamuya açık ruhsal sağlık hizmetleri, psikolojik danışmanlık merkezleri ve sosyal hizmet birimlerinin sayısı yeterli midir? Bu hizmetlerin artırılmasına yönelik bir planlama yapılmakta mıdır?
Diyarbakır'da intiharların sebeplerinden biri olarak görülen "aile geçimsizliği" sorunlarına çözüm üretmek amacıyla Bakanlığınızca yürütülen çalışmalar nelerdir? Diyarbakır'da çocuk ve gençlerin intiharlarında ön sırada yer alan "hastalık" nedenine ilişkin detaylı bir inceleme yapılmış mıdır? Bu "hastalık" kategorisi hangi sağlık sorunlarını kapsamaktadır?
Diyarbakır'da 15 yaş altındaki çocuklar ve 15-19 yaş grubundaki gençler arasında artan intihar vakalarının eğitimden kaynaklı nedenlerini araştırmak ve bu grupların eğitime erişimini desteklemek amacıyla Bakanlığınızın yürüttüğü bir proje bulunmakta mıdır? Çocuk ve genç intiharlarının önlenmesine yönelik Diyarbakır'daki yerel yönetimlerle iş birliği içinde bir stratejik plan oluşturulması düşünülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o :a)20.09.2024 tarihli ve 1496826 sayılı yazınız. b)31.12.2024 tarihli ve 1557690 sayılı yazınız.
İlgi yazılar ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/16144 ve 7/21045 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan I - 7/16144 Cevap Metni (2 Sayfa) 2 - 7121045 Cevap Metni (2 Sayfa)
Telefon No:(312) 705 58 09
7İ24045
Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN'e Ait 7/21045 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
İntihar girişimleri ve intihar vakaları konusunda Bakanlığımızca diğer bakanlık, üniversiteler ve ilgili kurumlar ile ortak çalışmalar yapılmakta ve görüş alışverişinde bulunulmaktadır. Üniversitelerde intihar alanında çalışma yapan akademisyenler, bu alanda hizmet veren uzmanlar ve Bakanlığımızda ilgili meslek mensuplarının da katılımıyla akademik çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmalar kapsamında intiharların nedenleri ve alınması gereken tedbirler araştırılmaktadır. Ayrıca, Türkiye'nin farklı illerinde kendini gösteren intihar vakaları ile ilgili yerinde çalışmalar yaparak önleyici tedbirlerin neler olacağı belirlenmektedir.
Öte yandan intihar vakalarını önlenmek amacıyla Bakanlığımızca ailelere ve vatandaşlarımıza yönelik olarak eğitim programları, danışmanlık hizmetleri ve aile ziyaretleri de gerçekleştirilmektedir. Söz konusu eğitim programları ve danışmanlık hizmetleri, ailelerin sağlık hizmetlerinden etkin faydalanabilmelerinin sağlanması, karşılaşabilecekleri riskler konusunda farkındalıklarının artırılması ve desteklenmeleri amacıyla yürütülmektedir. Ayrıca, İl Müdürlüklerimiz ve Sosyal Hizmet Merkezlerimiz, intihar girişim ve vakalarını takip etmekte olup bu kapsamda intihar teşebbüsünde bulunanlara yönelik psikososyal destek sunmaktadır.
Bununla birlikte intiharların önlenmesine yönelik olarak Bakanlığımızca, TÜİK verileri kapsamında kaba intihar oranlarının en yüksek olduğu illere saha ziyaretleri düzenlenmesi, intihar vaka ve teşebbüslerinde görev alan meslek personelinin farkındalıklarının artırılmasına dair eğitimlerin planlanması, merkezi düzeyde intihar vaka ve teşebbüslerine yönelik çalışan kurum ve kuruluşlarla toplantılar düzenlenerek tespit edilen sorun alanlarına ilişkin çözüm önerileri geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir.
Diğer taraftan Bakanlığımız ülkemizdeki tüm çocukların korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, çocukların ve gençlerin sağlıklı gelişimini temin etmek ve tüm risklere (ihmal, istismar, taciz, şiddet vb.) karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalar çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütülmektedir.
Bakanlığımızca çocuğun mağduriyeti ile ilgili tarafımıza intikal eden herhangi bir bilgi veya ihbar anında değerlendirilmekte, çocuk ve ailesi hakkında derhal sosyal inceleme yapılmaktadır.
Yapılan inceleme sonucu çocuk ve aile, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında ihtiyaç duyduğu koruyucu ve destekleyici tedbirler (eğitim, sağlık, danışmanlık, bakım ve barınma tedbirleri) çerçevesinde desteklenmektedir. Adli süreç yakından takip edilmekte ve davaya müdahil olunmaktadır.
2023 —2028 "Türkiye Çocuk Hakları Sirateji Belgesi ve Eylem Planı "nda yer alan Çocuk Dostu Adalet Stratejik Amacı altında 1 ve Aileye ve Çocuğa Yönelik Koruma ve Destek Hizmetleri Stratejik Amacı altında toplam 3 alt faaliyet ile çocukların her türlü ihmal ve istismardan korunmasına yönelik çalışmalar koordine edilmektedir. Eylem planında yer verilen faaliyetler kurumlar arası iş birliği ile yürütülmektedir.
2395 Sayılı Çocuk Koruma Kanununa göre; çocukların karşılaşabilecekleri riskleri öngörerek kurumlar arası iş birliği ve koordinasyon ile koruyucu ve önleyici hizmetlerin ön plana çıkarılması ve erken uyarı ile risklerin tespit edilerek bertaraf edilmesi önem taşımaktadır. Bu doğrultuda ilgili kurumların yer aldığı koordinasyon yapısı hayata geçirilmiş ve çocuk koruma alanında hizmet veren tüm kurumların eşgüdümünü sağlamaya yönelik Çocuk Koruma İl Koordinasyonları oluşturulmuştur.
Çocuk Koruma İl Koordinasyonlarının temel amacı; çocuk koruma alanında risk haritalarının oluşturulması, tespit edilen risklere yönelik çalışmaların yapılarak erken müdahale sisteminin oluşturulması ve çocuğun kendisi, ailesi ve çevresinden kaynaklı sorun ya da ihtiyaçlarının kurumlar arası işbirliği ile giderilmesini sağlamaktır.
Belli periyotlar ile vali ya da görevlendireceği vali yardımcısı başkanlığında gerçekleştirilen toplantılarda yerel düzeyde ilin çocuk koruma alanındaki ihtiyaçları, güçlü ve zayıf yönleri analiz edilerek kısa, orta ve uzun vadede yapılması gereken çalışmalara yönelik planlamalar yapılmaktadır. Hakkında ilgili mahkeme tarafından tedbir kararı alınan çocuklara yönelik hizmetler de bu toplantılar aracılığı ile izlenmektedir.
Bakanlığımızca her ilde oluşturulmuş Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla farklı risk gruplarındaki çocukları korumaya yönelik tespit ve müdahale çalışmalarının yanı sıra izleme faaliyetlerini yürütülmektedir. Yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Bu kapsamda;
Sokakta Risk Altında Bulunan Çocuklara Yönelik Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığı ile alan taramaları yapılmakta, tespit edilen çocuk ve ailelere yönelik yürütülen çalışmalar sonucunda çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca çocuğun ailesine rehberlik hizmeti sunulmakta, gerek görülmesi halinde aile hakkında adli işlem başlatılabilmekte ve çocuk kurum bakımına alınabilmektedir.
Risk Altında Bulunduğu Okullar Tarafından Değerlendirilen Çocuklara Yönelik Çocuklar Güvende Ekip Çalışmaları kapsamında okullarda rehberlik servisi, okul yönetimi ve öğretmenlerle yapılan görüşmeler neticesinde okula devamsızlığı gibi göstergelerle yapılan değerlendirmeler sonucunda risk altında olduğu değerlendirilen veya sosyal hizmet müdahalesi gereken çocukların ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik ailelerle görüşmeler gerçekleştirilmektedir. Görüşmeler sonrası çocuğun ve ailenin ihtiyaçları belirlenerek, buna yönelik koruyucu, önleyici ve destekleyici tedbirler alınmakta, gerekli mesleki çalışmalar gerçekleştirilmekte, çocuğun aile ve okul ortamında takibi yapılmaktadır. Ayrıca okullarda ve aile görüşmelerinde Bakanlığımız hizmetlerine ve ALO 183 Şiddetle Mücadele Hattına ilişkin bilgilendirme çalışmaları gerçekleştirilmektedir.
Risk Altında Bulunan Çocukların İzlenmesine Yönelik Çocuklar Güvende Ekip Çalışmaları, çocukların önlenebilir risklerden korunması ve sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla, koruma kararı kaldırılarak ailesine teslim edilen, suça sürüklenen, ihmal edilen, sokakta çalıştırılan veya diğer nedenlerle risk altındaki çocukların ve ailelerinin uzman ekipler tarafından düzenli aralıklarla izlenerek, durumlarına uygun desteklerden yararlanmalarının sağlanması amacıyla düzenli aralıklarla hane ziyareti yapılarak çocuğun ve ailenin risk ve ihtiyaçları değerlendirilmektedir. Gerektiğinde mesleki müdahale ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına da yönlendirme yapılmaktadır.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan