2003 yılından bu yana ithal ve ihraç edilen katı atık miktarına ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Basınımızda yer alan haberlerde; "Greenpeace'in Türkiye, Avrupa'nın en büyük plastik atık çöplüğü haline geldi' uyarısı sonrası AB ülkelerinin toplam katı atıklarının yaklaşık yarısını Türkiye'ye gönderdiği ortaya çıktı. Birlik üyelerinden çıkan yaklaşık 33 milyon tonluk atığın 14.7 milyon tonu Türkiye'ye gönderiliyor.

Yeni açıklanan istatistiklere göre Türkiye 2021'de de Avrupa Birliği'nin en fazla katı atık gönderdiği ülke oldu. 2021 yılında AB üyesi ülkelerden Türkiye'ye ihraç edilen katı atık miktarı 14,7 milyon tona ulaştı. Bu rakam 2004 yılından bu yana üç kattan fazla artışa işaret ediyor.

Avrupa Birliği istatistik kurumu Eurostat'ın verilerine göre, Türkiye'nin ardından ikinci sırada 2,4 milyon tonla Hindistan, üçüncü sırada ise 1,9 milyon tonla Mısır yer aldı. Sıralamadaki diğer ülkeler ise sırasıyla İsviçre, İngiltere, Norveç, Pakistan, Endonezya, Amerika Birleşik Devletleri ve Fas oldu." bilgi ve değerlendirmesi yer almıştır.

Bu bağlamda;

1. Türkiye 2003 yılında ne kadar katı atık ithalat etmiştir? Bu ithalat hangi ülkelerden gerçekleşmiştir? Bu ithalat karşılığında ödenen döviz miktarı nedir? İthal edilen katı atıkların türlerine göre dağılımları nedir?

2. Türkiye 2015 ile 2022 yıllarında yıllar itibariyle ne kadar katı atık ithalat etmiştir? Bu ithalat hangi ülkelerden gerçekleşmiş? Bu ithalat karşılığında ödenen döviz miktarı nedir? İthal edilen katı atıkların türlerine göre dağılımları nedir?

3. Türkiye 2023 yılın ilk yarısında ne kadar katı atık ithalat etmiştir? Bu ithalat hangi ülkelerden gerçekleşmiş? Bu ithalat karşılığında ödenen döviz miktarı nedir? İthal edilen katı atıkların türlerine göre dağılımları nedir?

4. Türkiye 2003 yılında ne kadar katı atık ihraç etmiştir? Bu ihracat hangi ülkelere gerçekleşmiştir? Bu ihracat karşılığında elde döviz miktarı nedir? İhraç edilen katı atıkların türlerine göre dağılımları nedir?

5. Türkiye 2015 ile 2022 yıllarında yıllar itibariyle ne kadar katı atık ihraç etmiştir? Bu ihracat hangi ülkelere gerçekleşmiştir? Bu ihracat karşılığında elde döviz miktarı nedir? İhraç edilen katı atıkların türlerine göre dağılımları nedir?

6. Türkiye 2023 yılın ilk yarısında ne kadar katı atık ihraç etmiştir? Bu ihracat hangi ülkelere gerçekleşmiştir? Bu ihracat karşılığında elde döviz miktarı nedir? İhraç edilen katı atıkların türlerine göre dağılımları nedir?

CEVAP

Ülkemizde tehlikesiz atık ithalat işlemleri Ticaret Bakanlığı tarafından her yıl yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların ve Metal hurdaların İthalat Denetimi Tebliğlerine göre yürütülmektedir. Mezkur mevzuat kapsamında atık plastik haricinde geri dönüşüm yapılmak üzere metal hurda, atık kâğıt, atık cam, tekstil atıkları vb. gibi atık çeşitleri de ithal edilip ekonomik değere haiz ürünler elde edilmektedir.

Bakanlığımız Atık İthalatı Uygulama Genelgeleri ile 2020 yılında Atık İthalatçısı Kayıt Belgesi ve Kota uygulamasına geçilmiştir. Bakanlığımızdan Çevre İzin ve Lisans Belgesi almış geri dönüşüm tesislerinden Atık İthalatçısı Kayıt Belgesine sahip geri kazanım tesisleri, üretim kapasitelerinin 50'si kadar tahsisatı yapılmış kota miktarı kadar tehlikesiz atık ithalatı yapabilmektedir.

Plastik atık ithalat rakamları alınan tedbirler sayesinde her geçen gün gerilemektedir. Çoğunlukla Avrupa ülkelerinden olmakla birlikte dünyanın muhtelif ülkelerinden atık ithalatı yapılmakta olup, gümrüklerde ve tesislerde yapılan sıkı denetimler sayesinde 2023 yılında da temiz ve geri dönüşüm verimi yüksek plastik atıkların ithalatına müsaade edilmektedir.

Önergede yer alan diğer sorular hakkında bilginin Ticaret Bakanlığı'ndan edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.