Giresun'un Espiye ilçesinde bulunan tarihi yapıların bakımına ilişkin
Kaynak göster
Elvan Işık Gezmiş (CHP), 26 Aralık 2024 tarihinde 7/21231 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 194 gün sonra, 8 Temmuz 2025).
Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Giresun'un Espiye ilçesinde bulunan tarihi yapıların bakımına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21231, 26 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21231-giresun-un-espiye-ilcesinde-bulunan-tarihi-yapilarin-bakimina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/494e90d2-95b4-46c3-aba0-01940726182a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 194 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 186 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını arz ederim.
Elvan İlan
Giresun Milletvekili TBMM Katip Üyesi
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Giresun'un Espiye ilçesinde yer alan Andoz Kalesi, Yağlıdere Deresi*nin kenarında, denize ve vadiye hâkim doğal bir tepe üzerinde bulunmaktadır. Tarihi bir yapı olan kale, çevreye hâkimiyeti sayesinde gözetleme ve kontrol amacıyla inşa edilmiş olup hem tarihi hem de kültürel önemi büyük bir değerdir.
Ayrıca yine Espiye ilçesinde yer alan Yedi Değirmenler Tabiat Parkı, doğal güzellikleri, tarihi su değirmenleri ve kültürel zenginlikleriyle hem bölge halkı hem de ülkemiz açısından önemli bir turizm potansiyeline sahiptir. Ancak, tabiat parkındaki asırlık değirmenlerin zamanla zarar gördüğü ve bir kısmının kullanılmaz hale geldiği bilinmektedir. Bu tarihi yapıların gerekli restorasyon çalışmalarıyla korunarak hem turizme kazandırılması hem de bölgeye ekonomik ve sosyal katkılar sağlaması mümkündür.
Bu bilgiler doğrultusunda;
I- Giresun genelinde, kültürel ve tarihi değer taşıyan ancak bakımsızlık nedeniyle zarar gören yapıların tespiti için Bakanlığınız veya bağlı kurumlar tarafından yürütülen bir çalışma var mıdır?
SORULAR
Bakanlığınız tarafından Andoz Kalesi'nin restorasyonu için herhangi bir proje başlatılmış mıdır? Başlatılmamışsa bu konuda bakanlığınızca bir çalışma yapılacak mıdır?
Yedi Değirmenler Tabiat Parkı'ndaki tarihi su değirmenlerinin restorasyonu ve turizme kazandırılması için bir çalışma yürütülmekte midir?
Restorasyon çalışmalarında doğal yapıyı koruyacak ve bölgedeki vatandaşlarımıza ekonomik katkı sağlamasını destekleyecek bir planlama yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü) ca;
2863 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında tüm tescilli yapıların özgün hali ile onarılarak korunması esas olup aynı Kanunun 10'uncu maddesi doğrultusunda tescilli taşınmaz kültür varlıklarının onarımı ve restorasyonuna ilişkin projelerin mülkiyet sahiplerince ilgili Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne iletilmesi halinde ivedilikle Koruma Bölge Kurulu gündeminde değerlendirilmesi sağlanmaktadır.
Bakanlığımız mülkiyetinde ya da Bakanlığımıza tahsisli tescilli kültür varlığı yapıların proje ve restorasyonları, yapının bulunduğu konumun önemi, kültürel, mimari değerleri ile yapısal bozulma dereceleri göz önünde bulundurularak etaplar halinde yıllara sari olarak ya da tek etapta, yıllık yatırım programları kapsamında ödenekler nispetinde değerlendirilmektedir. Söz konusu yıllık yatırım programlarına altlık teşkil edecek veriler Bakanlığımıza bağlı taşra teşkilatları olan Rölöve ve Anıtlar Müdürlükleri tarafından hazırlanmakta olup yatırım teklif programına alınmakta, Bakanlığımıza ayrılan bütçe belirlendikten sonra yatırım programı kesinleşmekte ve ödenekler nispetinde gerçekleştirilmektedir.
Giresun ili genelinde 27 sit, 772 tescilli taşınmaz kültür varlığı bulunmakta olup Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce Giresun Adası'na yönelik olarak "Giresun Adası (Aritias) Çevre Düzenleme Uygulamaları İşi" 21.11.2024 tarihinde ihale edilerek uygulama çalışmalarına başlanılmıştır.
Giresun ili, Espiye ilçesi, Sakarya Mahallesi'nde yer alan, mülkiyeti Maliye Hazinesine ait, 1. Derece Doğal ve Arkeolojik Sit olarak tescilli Andoz Kalesi mülga Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünce Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne tahsis edilmiştir. Andoz Kalesi'nin restorasyonu, ilgili mevzuatı çerçevesinde ve yıllık yatırım programları kapsamında ödenekler nispetinde ileriki yıllarda değerlendirilmeye çalışılacaktır.
Giresun ili, Espiye ilçesi, Yedideğirmenler Tabiat Parkı içinde yer alan Köy Tüzel Kişiliği mülkiyetine ait 5 ve Maliye Hazinesi mülkiyetine ait 2 olmak üzere toplam 7 değirmen, Kurul kararı ile tescillenmiştir.
2863 sayılı Kanun'un 10'uncu maddesinde "...Diğer kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunma ve değerlendirilmesi bu Kanun hükümlerine uygun olarak kendileri tarafından sağlanır..." hükmü yer almakta olup tescili yapılan 2 emen değirmenlerin onarımı ve restorasyonuna ilişkin projeleri ilgili idare/ilgililerince Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne iletildiği takdirde Koruma Bölge Kurulu gündeminde değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü) ca;
Giresun genelinde mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait onarıma ihtiyacı bulunan 20 taşınmaz kültür varlığının restorasyonu tamamlanmış olup mülkiyeti Genel Müdürlüğe ait, Giresun Merkez Lapa Köyü Camii'nin restorasyonuna ilişkin proje çalışmaları devam etmektedir. Vakıflar Bölge Müdürlüğü görev alanında bulunan Giresun ili ve ilçelerinde mülkiyeti Genel Müdürlüğe veya Kurumumuz yönetiminde olan vakıflara ait tüm taşınmazların tespitleri ve değerlendirmeleri yıl içerisinde her fırsatta yapılmaktadır.
Genel Müdürlükçe yapılan restorasyon uygulamaları 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile belirlenen ilkeler kapsamında, Vakıf Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları ile Çevre Düzenlenmesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar çerçevesinde yapılmaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan