İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/21401 GEÇ CEVAPLANDI · 115 GÜN

Hakkari'nin Derecik ilçesinde yapılan ağaç kesimlerine ilişkin

Kaynak göster

Öznur Bartin (DEM Parti), 23 Aralık 2024 tarihinde 7/21401 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 115 gün sonra, 17 Nisan 2025).

Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'nin Derecik ilçesinde yapılan ağaç kesimlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21401, 23 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21401-hakkari-nin-derecik-ilcesinde-yapilan-agac-kesimlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9251bf8c-abfb-400f-8418-0193fcb4e36f

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 115 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 100 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Öznur Bartin

Küresel Karbon Projesi'nin 2024 raporuna göre, fosil yakıtlardan kaynaklanan karbon emisyonları 2023 yılına kıyasla 960,8 artarak 37,4 milyar tona ulaşacak. Bu artış, 1,59C sınırı için kalan karbon bütçesinin altı yıl içinde tükenebileceğini göstermektedir. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin verileri ise küresel karbon salınımının en az 9/5,5'inin askeri yatırımlar ve operasyonlardan kaynaklandığını ortaya koymaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Hakkâri, zengin doğal ekosistemlerine rağmen, iklim değişikliği ve insan kaynaklı tahribat nedeniyle ciddi tehditlerle karşı karşıyadır. Cilo-Sat Dağları'ndaki buzulların hızla erimesi, bölgenin iklim krizine karşı savunmasızlığını gözler önüne sermektedir. Bilimsel verilere göre, bu buzulların kalınlığı son yıllarda 100-200 metreden 50 metreye kadar gerilemiştir.

Geçtiğimiz günlerde Derecik ilçesine bağlı Navberojan bölgesinde gerçekleştirilen orman kesimleri, ekolojik yıkımı daha da derinleştirmiştir. Asker ve korucular tarafından yapıldığı belirtilen bu kesimlerin bir kısmının karakol ve üs bölgelerinde yakacak olarak kullanıldığı, diğer kısmının ise ticari amaçlarla satıldığı iddia edilmektedir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 2024 yılında yayımladığı verilere göre: " Toplam 12.057 ÇED duyurusu yapılmış, " 3.623 projeye "ÇED gerekli değil", " 621 projeye "ÇED olumlu", " 405 projeye "iptal/iade", e İl projeye ise "ÇED olumsuz" karışı verilmiştir.

Enerji sektörüne ilişkin 3.902 ÇED duyurusunun 624'ü "ÇED gerekli değil" kararıyla sonuçlanmıştır. Bu veriler, çevresel değerlendirme süreçlerinin genellikle ekonomik çıkarlar lehine şekillendiğini göstermektedir.

Derecik ilçesinde yaşanan orman kıyımı, yalnızca ekosistem üzerinde değil, bölgenin demografik yapısında da derin izler bırakmaktadır. Ormanların yok edilmesi, bölgede yaşayan yurttaşların geçim kaynaklarını kaybetmesine neden olmakta ve bu durum, zorunlu göçlerle bölgenin insansızlaşmasını hızlandırmaktadır. Tarım ve hayvancılıkla geçinen aileler, ormansızlaşma nedeniyle hem ekonomik kayıplarla hem de yaşam alanlarının yok olmasıyla karşı karşıya kalmaktadır.

Ormanlar, biyolojik çeşitliliğin korunmasında hayati bir rol oynamaktadır. Ancak Derecik"teki kesimler, yaban hayatının yaşam alanlarını yok ederek bölge ekosistemine büyük zarar vermektedir. Bu tahribat, bitki ve hayvan türlerinin neslinin tükenme riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Ekolojik dengeye verilen zarar, su kaynaklarının azalması ve toprak erozyonu gibi yan etkileri de beraberinde getirmektedir.

Ormanlar, karbon yutakları olarak atmosferdeki karbon dioksit seviyesini dengede tutmaya yardımcı olur. Ancak Derecik'teki orman kıyımları, bu dengenin bozulmasına yol açarak karbon emisyonlarını artırmaktadır. Bu durum, iklim krizini derinleştirerek daha genç kuşakların geleceğini tehdit etmektedir.

Temiz Hava Hakkı Platformu'nun Kara Rapor 2024 verilerine göre, Türkiye nüfusunun "92'si, Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre kirli hava solumaktadır. Hakkâri, bu listede en kirli hava kalitesine sahip il olarak öne çıkmaktadır. Ormanların yok edilmesi, zaten kötü durumda olan hava kalitesini daha da düşürerek bölge halkının sağlığını tehdit etmektedir.

Ülkenin çevre politikaları, kalkınma ve güvenlik gerekçeleriyle şekillenmekte, ekolojik ilkeleri göz ardı etmektedir. Hakkâri Derecik?te yaşanan orman kıyımı, bu politikaların askeri alandaki bir uzantısıdır. Bu uygulamalar, Birleşmiş Milletler'in kalkınma ilkeleriyle çelişmekte, doğanın araçsallaştırılmasını ortaya koymaktadır. Derecik'teki ağaç kıyımına son verilerek gerekli önlemler alınmalı ve doğaya verilen zarar durdurulmalıdır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Derecik'teki orman kesimlerinin bölgedeki tarım ve hayvancılık faaliyetlerine etkisi değerlendirilmiş midir?

  2. Kesilen orman alanlarının yeniden ağaçlandırılması için Bakanlık bir plan yapmış mıdır?

  3. Bölgedeki ormanların biyolojik çeşitliliğin korunmasındaki rolü hakkında Bakanlık tarafından yapılmış bir araştırma var mıdır?

  4. Navberojan bölgesindeki orman kesimlerinde odunların ticari amaçla kullanıldığı iddiaları Bakanlık tarafından incelenmekte midir?

  5. Bölgedeki ormansızlaşmanın su kaynakları üzerindeki etkisi hakkında yürütülen bir çalışma var mıdır?

  6. Hakkâri'de yaşanan ormansızlaşmanın toprak erozyonu üzerindeki etkileri için alınan tedbirler nelerdir?

  7. Derecik'teki ormanların karbon yutakları olarak kaybının iklim değişikliği üzerindeki etkileri konusunda Bakanlık nasıl bir politika izlemektedir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

Hakkâri ili Derecik ilçesinde Şemdinli Orman İşletme Şefliğimizce orman kesimi yapılmamıştır.

Hakkâri ilimizde ağaçlandırma çalışmaları kapsamında 2003-2024 yılları arasında 73.003 dekar alanda 1.983.183 fidan toprakla buluşturulmuştur.

Hakkâri ilimizde toplamda 200 hektar alanda erozyon kontrolü çalışması ve 435 hektar alanda da sel kontrol projesi yapılmıştır.

Bakanlığımızca orman alanlarında biyolojik çeşitliliğin ve genetik kaynakların korunmasını ve sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla orman işletme müdürlükleri bazında biyolojik çeşitlilik planlaması yapılmaktadır. Tür bazında koruma reçeteleri hazırlanarak biyolojik çeşitliliğin orman amenajman planlarına entegrasyonu sağlanmaktadır. Bu çalışmalarda orman biyolojik çeşitliliği tüm unsurlarıyla değerlendirilerek nesli tehlike altında olan ve endemik türler arasından hedef türler belirlenmekte ve bu türlerin korunması ve popülasyonunun artması için koruma önlemleri geliştirilmektedir.

"Orman Ekosistem Hizmetleri Raporunun Hazırlanması ve Biyolojik Çeşitliliğin Orman Amenajman Planlarına Entegrasyonu" çalışması kapsamında faaliyetlerimiz devam etmektedir.

"Ekosistem Hizmetlerinin Orman Amenajman Planlarına Entegrasyonu" kapsamında hidrolojik fonksiyonun ve karbon fonksiyonun çalışmalarına başlanmıştır. Faaliyetlerimiz orman amenajman planlarının yenilenmesini takip etmektedir.

Önergede bahsi geçen ağaç kesimiyle alakalı 20.12.2024 tarihinde vatandaşlar tarafından yapılan ihbarlar değerlendirilmiş olup, bölgenin askeri bölge olması da değerlendirilerek gerekli tüm yasal işlemler yapılmıştır.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir