Dumlu 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde bulunan bir mahkumun yaşadığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Sabahat Erdoğan Sarıtaş (DEM Parti), 27 Aralık 2024 tarihinde 7/21517 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 290 gün sonra, 13 Ekim 2025).
Sabahat Erdoğan Sarıtaş (DEM Parti, Siirt). “Dumlu 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde bulunan bir mahkumun yaşadığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21517, 27 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21517-dumlu-2-nolu-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-yasadigi-iddia-edilen-hak-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f1e44b62-a135-45fc-bc07-01941c682660
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 290 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98"inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim. dal
Sabahat Erdoğan Sarıtaş Siirt Milletvekili
Erzurum Dumlu 2 Nolu Cezaevi'nde mahpus Ramazan Kaya, ailesiyle yaptığı telefon görüşmesinde cezaevinde yaşadıkları hak ihlallerini anlatarak, "Telefon görüşmesinin ardından başıma ne geleceğini bilmiyorum" demiştir. Ne yazık ki bu bir cezaevinden mahpusun dışarıya sesini ulaştırmaya çalıştığı bir ilk sesleniş değildir. Mahpus Kaya, gardiyanların keyfiyetçi davranarak cezaevini işkencehaneye çevirdiklerini anlatmıştır. Kaya, önceki gün öğle vaktine kadar kendilerine su verilmediğini ve bu keyfiyetçi tutumun defalarca tekrarlanmış olduğunu söylemiştir. Gardiyanların, mahpusların yemek saatlerine, havalandırma saatlerine de keyfiyetçi tutum sergilediklerini belirten Kaya, koğuşlara da arada baskınlar yapıldığını ve gardiyanlardan hakaret ve saldırı gördüklerini ifade etmiştir. Cezaevi müdürünün ise gardiyanların bü tutumunu destekleyerek mahpuslara psikolojik baskılar uygulayarak intihara sürüklemeye çalıştığını dile getirmiştir. Hasta tutsakların tedavi hakkının da keyfi olarak engellendiği ve hasta mahpusların sağlık durumunun her gün daha da kötüye gittiği bilgisini paylaşmıştır. Aile telefon görüşmesinin ardından, gardiyanlar tarafından mahpus oğulları ve diğer mahpuslara işkence edilip edilmediği konusunda korku ve kaygı içerisine girip bizlere ulaşmışlardır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınızca; Erzurum Dumlu 2 Nolu Cezaevi'ne en son hangi tarihlerde denetimlerde bulunmuştur ve denetimde mahpuslara işkenceye varan şiddet uygulamaları tespit edilmiş midir?
Mahpus Ramazan Kaya'nın ailesiyle telefon görüşmesinde dile getirdiği ifadeler kaygı vericidir? Bakanlığınız bu duruma ilişkin ne zaman harekete geçecektir? İncelemelerde mahpusların beyanına da başvurulacak mıdır?
N 241917
Cezaevlerinde mahpusların haklarını keyfi şekilde ihlal etmek suçtur? Cezaevi müdürü ve gardiyanlar hakkında soruşturma sürecini ne zaman başlatmayı düşünüyorsunuz?
Gardiyanların mahpuslara düşman gibi davrandıkları belirtilmiştir. Söz konusu ifadelere bakıldığında akıllara şu soru gelmektedir. Bu düşman tavırları sergileyenler gerçekten gardiyan mu yoksa cezaevlerine dışardan birileri girip hakimiyeti mi ele geçirmiş?
Telefon görüşmesinin ardından "Başıma ne geleceğini bilmiyorum" diyen mahpus Ramazan Kaya'nın ve diğer mahpusların hakları ve sorumluluğu Bakanlığınıza aittir. Bu konuda yapacağınız incelemelerin ardından gardiyanlar ve cezaevi müdürüne yönelik ne gibi bir çalışmanız olacaktır?
Keyfiyetçi bir tutumla su kesintisi yapıp mahpusları cezalandırmaya çalışmak cezaevi ve. gardiyanların görevi değildir, hatta bu tutum suçtur? Kaya'nın bu ifadeleri, Bakanlığınızca yapacağınız incelemeler sonucu tespiti yapılırsa bu konuda gardiyan ve cezaevi müdürünün psikolojik destekten geçmesi gerektiği aşikardır. Böyle bir suçu işleyen kişi veya kişilerin tedavi edilmesi gerekmektedir? Bakanlığınız o süreç boyunca bu gardiyan ve cezaevi müdürü hakkında bu yönde nasıl bir düşünce içerisine girecektir?
Hasta mahpusların tedavi hakkının da keyfi olarak engellendiği ve hasta mahpusların sağlık durumunun her gün daha da kötüye gittiği bilgisi de paylaşılmıştır. Dumlu 2 No'lu Cezaevi"ndeki hasta mahpuslar için ne zaman harekete geçmeyi düşünüyorsunuz? i
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1565759 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Siirt Milletvekili Sabahat Erdoğan Sarıtaş tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/21517 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Beer
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden /PRYPI8 - pWF 6d27 - tuiWN3IF - CTcd9U-ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-45-4212/5898 Konu : Yazılı soru önergesi İk/19 2025
Sayın Sabahat ERDOĞAN SARITAŞ Siirt Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/21517 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Türk ceza mevzuatında "tutsak" kavramı yoktur. Ceza infaz kurumlarında, haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşen "hükümlü"ler ve mahkumiyet kararı verilen ancak hükmü kesinleşmemiş "hükümözlü"ler ile mahkemeler ve sulh ceza hâkimliklerince tutuklama kararı verilen "tutuklu"lar barındırılmaktadır. i- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
J- Uluslararası mevzuat ve standartlar dikkate alınarak 2005 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğin "İzleme, Dezenfeksiyon ve Analiz Özellikleri" kenar başlıklı 10. maddesinde, Yönetmeliğe ek Tablo Bi'e atıf yapıldığı, buna göre bir kişinin insani amaçlı tüketeceği su miktarının 200 litre/gün
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hitp://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden V4atexm - e0jo6İW - *p8vrGg - EM2y44- ileerişebilirsin
Eğil
Mevzuat Genel Müdürlüğü olarak varsayıldığı, Ülkemiz ceza infaz kurumlarında kullanıma sunulan su miktarının bu standardın üzerinde olduğu ve suyun belirli bir miktarının (yaklaşık üçte biri) sıcak su olarak verildiği anlaşılmıştır.
Öte yandan, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararına ek olarak yayınladığı kararın "Hijyen" başlığı altındaki 19. maddesinde belirtilen "Genel hijyenin sağlanması için her mahpusun, iklime uygun sıcaklıkta ve mümkünse her gün, değilse haftada en az 2 kez (veya gerekiyorsa daha sık olarak) banyo veya duş yapabilmesi için uygun tesisler sağlanmalıdır." hükmü gereğince, bu imkân ceza infaz kurumlarındaki hükümlü ve tutuklulara sağlanmaktadır.
IV- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
V- Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 04/08/2025 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçenin Dumlu 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümözlü olarak barındırıldığı,
B) Kurumda hükümlülere ve tutuklulara kötü muamele ve ayrımcılık yapılmasının söz konusu olmadığı, hükümlü ve tutuklular ile görevli personel arasındaki kurumsal ilişkinin mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütüldüğü,
C) Kurumda su kesintisinin söz konusu olmadığı, olası bir arıza ve kesinti durumunda herhangi bir mağduriyet yaşanmaması için Kurum teknik personelinin derhal müdahale ettiği, hükümlü ve tutukluların su ihtiyaçlarının karşılanmasının sağlandığı,
Ç) Kurumun en son 22/05/2025 ile 07/07/2025 tarihleri arasında Kontrolörler Kurulu Başkanlığı tarafından denetlendiği,
D) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, © E) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,
Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan ile erişebilirsin lal
Yılmaz TUNÇBakan