Tunceli Belediyesine kayyım atanmasına ilişkin
Kaynak göster
Ayten Kordu (DEM Parti), 3 Ocak 2025 tarihinde 7/21612 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 627 gün sonra, 22 Eylül 2026).
Ayten Kordu (DEM Parti, Tunceli). “Tunceli Belediyesine kayyım atanmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21612, 3 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21612-tunceli-belediyesine-kayyim-atanmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0b7fa905-df78-4a1b-a731-01943bb32e59
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 627 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 615 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM iç tüzüğünün 96 ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
22 Kasım 2024 tarihinde Dersim Belediyesi abluka altına alınmış, belediye binası aranmış ve belediye eş başkanları görevden uzaklaştırılarak yerlerine kayyum atanmıştır.
Demokratik hukuk devleti ilkesi, temel hak ve özgürlükleri koruma yükümlülüğünü içermektedir. Anayasa'nın 67. maddesiyle güvence altına alınan seçme ve seçilme hakkı, demokratik toplumun en temel unsuru olmasının yanı sıra, aynı zamanda temel bir hakkın ifadesidir.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Seçim kampanyalarını, devletin tüm imkânlarını ve araçlarını kullanarak, katı bir medya ambargosu eşliğinde yürüten iktidar, halktan beklediği desteği alamamıştır. Seçmen iradesini yok sayarak, halka hizmet için ayrılan kaynakları nereye harcadığı belli olmayan ve yüksek miktarlarda borç bırakan kayyumlardan hukuki ve idari olarak hesap sormadan, yurttaşların anayasal hakkı olan seçme ve seçilme hakkını ihlal etmiş tutuklama ve görevden almalarla baskı altına almak istediği yerel yönetimleri doğrudan gasp etme aşamasına gelmiştir.
Dersim Belediyesi'ne kayyım olarak atanan Vali Bülent Tekbıyıkoğlu'nun ilk icraatı, sabahın erken saatlerinde belediyenin etrafını beton bariyerlerle halka kapatmak olmuştur. Dersim halkı iradesine tarihine, kültürüne ve değerlerine yapılan bu saygısızlık karşısında irade gaspına karşı seçilen eş başkanlarına sahip çıkarak, demokratik protesto hakkını kullanmış ve belediyelerin asıl sahiplerine bırakılmasını talep etmiştir. Kayyım görevlendirmesi kararının: hemen ardından, belediye önüne gelen çok sayıda kişi, kolluk kuvvetleri tarafından tazyikli su, biber gazı ve plastik mermilerle saldırıya uğramıştır. Birçok kişi kriminalize edilerek gözaltına alınmış ve tutuklanmıştır.
, 121612.
Bu bağlamda;
Seçim sonuçlarının ve halkın iradesinin tanınmadığı, Dersim Belediyesi'ne kayyım olarak atanan Vali Bülent Tekbıyıkoğlu'nun sabahın erken saatlerinde belediye etrafına beton bariyerler koyarak halkı sokağa çıkamaz hale getirmesi ve kayyım atamalarına karşı halkın demokratik protesto hakkını kullanan yurttaşlara karşı uygulanan orantısız şiddetle ilgili açıklamanız nedir?
Kayyımın atandığı gün ve sonraki günlerde polis kontrolleri sırasında İl'e giriş yapmak isteyen kişilerden dersimde yaşadığını gösteren "Yerleşim Yeri ve Diğer Adres Belgesini" (İkametgâh) ibraz etmeleri istenmiştir. Halkın seyahat özgürlüğünü kısıtlayan bu uygulamanın yasal gerekçesi nedir?
Kayyımlar, yerel yönetimleri gasp ederek, halkın seçme hakkına ve seçilen belediye başkanlarının görevine müdahale etmektedir. Ayrıca, kayyım atanan belediyelerde işçilere uygulanan mobbing , işten çıkarmalar, sürgün edilme ve toplu sözleşme ile yasalarla güvence altına alınan haklarının ellerinden alınmaması için alınan önlem ya da herhangi bir çalışmanız var mıdır?"
SORULAR
Kayyım atamaları ve buna karşı yapılan demokratik protestolar sırasında, kolluk kuvvetlerinin tazyikli su, biber gazı ve plastik mermiler kullanarak halka müdahale etmesi, halkın barışçıl gösteri yapma hakkını ihlal etmektedir. Bu durumun düzeltilmesi için hangi somut adımlar atılacaktır?
Kayyım atamalarının, kadınların yerel yönetimlerdeki temsili ve toplumsal eşitlik üzerindeki olumsuz etkilerinin telafisi için çalışmalarınız nelerdir? Kadınların büyük emeklerle elde ettikleri kazanımlarını ve siyaset yapma haklarını korumak için aldığınız önlemler nelerdir? Kayyımların belediyelerde yarattığı tahribatlar, yerel hizmetlerin aksamasına ve halkın mağduriyetine yol açmaktadır. Kayyımların, belediyelerin mali kaynaklarını nasıl yönettiği, yerel halkın haklarını nasıl savunduğu konusunda hükümetin bir denetimi var mıdır? Bu uygulamaları nedeniyle belediyelerdeki kamu hizmetlerinde yaşanan aksaklıklar hakkında hükümet ne gibi düzenlemeler yapmayı planlamaktadır?
Kasım 2024 itibariyle kayyım protestoları sırasında Dersimde gözaltına alınan kişi sayısı kaçtır? Bu kişilerden kaçı tutuklanmış, kaç kişi hakkında adli kontrol kararı ve ev hapsi kararı verilmiştir.?
Sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek kaç kişi tespit edilmiş ve haklarında yasal işlem başlatılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde yer alan Tunceli Milletvekili Ayten KORDU'ya ait 7/21612 esas numaralı soru önergesi incelenmiştir.
Bahse konu soru önergesinde belirtilen hususlarla ilgili olarak yapılan incelemede;
Tunceli Belediye Başkanlığına yapılan görevlendirmeyi protesto etmek amacıyla 22.11.2024 tarihinde Tunceli il merkezinde toplanan yaklaşık 250 kişilik grup ile müzakereler yapıldığı ve Valilik tarafından alınan eylem ve etkinlik yasağı bildirilerek dağılmaları yönünde defalarca uyarıda bulunulduğu; alanda bulunan grubun dağılmaması, kolluk görevlilerine sert cisimler atılması, polis bariyerlerinin tekmelenerek grup içerisine götürülmeye çalışılması ve yapılan uzun süreli müzakerelerin olumsuz sonuçlanması nedenleriyle gruba orantılı güç kullanılarak müdahale edildiği ve grubun dağıtıldığı,
Dağıtılan grup içerisinden ayrılan şahıslar tarafından çeşitli bölgelerde ateş yakmak, çöp konteynerlerini devirmek ve barikat kurmak suretiyle yol kapama, taşlama, mala zarar verme şeklinde eylemlerin gerçekleştirildiği, 23.11.2024 günü saat 01.00 itibarıyla il genelinde yayılmış vaziyette bulunan marjinal grupların tamamen dağıtılarak ateş yakılan tüm bölgelerin kontrol altına alındığı ve kamu düzeninin normale döndürüldüğü ayrıca yaşanan olaylarda altı (6) kolluk görevlisinin yaralandığı,
Görevlendirmeye yönelik protestolarda meydana gelen olay ile ilgili olarak 2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununa Muhalefet, Görevi Yaptırmamak İçin Direnme (Görevli Memura Mukavemet) ve Mala Zarar Verme suçları kapsamında adli soruşturma başlatıldığı, bu süreçte provokatif paylaşımlarda bulunduğu tespit edilen sosyal medya hesapları ile ilgili adli işlem yapıldığı,
Şehre giriş yapan hiçbir vatandaşın mağdur edilmediği ve kısıtlama tedbirinin söz konusu olmadığı, herhangi bir müessir olayın yaşanmaması adına ve vatandaşların şehir merkezinde yaşanan protestolardan etkilenmemesi için nezaket kurallarına riayet edilerek il merkezine giriş yapan vatandaşların alternatif güzergahlara yönlendirildiği,
Belediye çalışanlarına yönelik mobbing veya sürgün iddialarının gerçeği yansıtmadığı,
Telefon No: Faks No; İçişleri Uzman Yardımcısı yapılan görevlendirmenin kadınların yerel yönetimlerdeki temsili üzerinde engelleyici bir durum arz etmediği, önceki dönemlerde yaşanan personel giderlerinin bütçe gelirlerinden fazla olması, bütçe disiplininden uzaklaşılması ve mali yönetimin sürdürülemez olması durumlarından dolayı belediyeyi tekrar işlevsel hale getirecek çalışmaların yapıldığı, konu ile ilgili olarak işçilerin toplu sözleşme ve yasalarla güvence altına alınmış haklarının korunması için gerekli önlemlerin alındığı ve bu hakların ihlal edilmemesi adına sürecin hassasiyetle yönetildiği, halkın hizmetlere erişiminin kesintisiz sürmesi ve yerel yönetimin çalışanlarıyla birlikte etkin bir şekilde çalışması için gerekli tedbirlerin alındığı,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 4, 5 ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 68 inci maddeleri gereğince ülkemizde bulunan belediyelerin mali iş ve işlemlerinin; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılıp kullanılmadığı, ilgili idare tarafından alınan kararların kurumsal amaç, hedef ve planlara uygun olup olmadığı, hesap verilebilirlik, hukuka uygunluk çerçevesinde TBMM adına Sayıştay tarafından rutin olarak belli periyotlar halinde denetlendiği anlaşılmıştır.
Mustafa ÇİFTÇİ Bakan Telefon No: Faks No: İçişleri Uzman Yardımcısı ir