Tarihi eserlerin restorasyonu için ayrılan bütçeye ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Saadet Partisi), 8 Ocak 2025 tarihinde 7/21637 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 197 gün sonra, 24 Temmuz 2025).
Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir). “Tarihi eserlerin restorasyonu için ayrılan bütçeye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21637, 8 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21637-tarihi-eserlerin-restorasyonu-icin-ayrilan-butceye-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cffadfa8-9d22-40c6-a902-01944b138feb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 197 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 190 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olara cevaplandırılmasını arz ederim.
24/12/2024
Tarihi eserlerin restorasyonu, kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından ciddi bir öneme haizdir. Buna rağmen restorasyon projelerinin bütçesi, süresi ve kalitesiyle ilgili çeşitli eleştiriler bulunmaktadır. Kamuoyunda bu alandaki çalışmaların etkinliği ve şeffaflığı konusunda daha fazla bilgilendirme yapılması gerekmektedir.
Bu bilgilendirme ışığında:
SORULAR
2024 yılı itibarıyla tarihi eserlerin restorasyonu için ayrılan toplam bütçe ne kadardır ve bu bütçenin illere göre dağılımı nasıldır?
2020-2024 yılları arasında tamamlanan restorasyon projelerinin sayısı nedir ve bu projeler hangi tarihi eserleri kapsamaktadır?
Tamamlanan restorasyon projelerinin maliyetleri ve planlanan bütçe ile gerçekleşen maliyetler arasında fark olmuş mudur? Olduysa, bu farkın nedenleri nelerdir?
Restorasyon çalışmaları sırasında tarihi eserlerin orijinal yapısını bozduğu iddia edilen projeler zaman zaman kamuoyuna da yansıtmaktadır. Bu tür iddialarla ilgili Bakanlığınız tarafından yapılan değerlendirmeler nelerdir?
Restorasyon projelerinin kalitesini ve uygunluğunu denetlemek için Bakanlığınız tarafından hangi mekanizmalar kullanılmaktadır?
Önümüzdeki beş yıl içinde planlanan yeni restorasyon projeleri nelerdir ve bu projeler için öngörülen bütçe büyüklüğü nedir?
Tel (O: (0312) 4206056-57
E-mail: mustafa.bilici((tbmm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;
2024 yılında tescilli taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik proje ve uygulama çalışmaları için Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü 2024 Yılı Yatırım Programından aktarılan ödenekler ile Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik kapsamında Bakanlığımızın öncelik vereceği işlerde kullanılmak üzere bloke edilen katkı payı ile 2024 yılında 52 ilimizde proje ve uygulama (yeni müze binası inşaatı, restorasyon, teşhir-tanzim, çevre düzenleme, örenyerlerinde karşılama merkezi yapımı, vb.) çalışmaları gerçekleştirilmiş olup bu kapsamda;
• 76 projeile95 uygulama olmak üzere toplam 171 iş tamamlanmış,
• 36 projeile 83 uygulama olmak üzere toplam 119 iş devam etmektedir.
• Ayrıca, Bakanlığımız ile ilgili kurumlar arasında iş birliği yapılmasına yönelik imzalanan protokoller doğrultusunda 2024 yılında ödenek desteği verilen 21 proje ve restorasyon uygulaması tamamlanmış, 4 uygulama ise devam etmektedir.
Genel Müdürlük tarafından tescilli taşınmaz kültür varlıkları, müzeler ve örenyerlerinin korunmasına yönelik proje, restorasyon uygulamaları, teşhir-tanzim, çevre düzenlemesi, müze inşaatları, örenyerlerinde karşılama merkezi yapımı ve sokak sağlıklaştırma proje ve uygulamaları gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda 2020 yılında 131, 2021 yılında 111, 2022 yılında 114, 2023 yılında 177 ve 2024 yılında 171 olmak üzere toplam 704 iş tamamlanmıştır.
Bakanlığımız ile ilgili kurumlar arasında iş birliği yapılmasına yönelik imzalanan protokoller doğrultusunda 2021 yılında 20, 2022 yılında 25, 2023 yılında 24, 2024 yılında 21 olmak üzere toplam 90 tescilli taşınmaz kültür varlığının korunmasına yönelik Bakanlığımız tarafından ödenek desteği verilmiştir.
Ulusal Kalkınma Planları, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunları kapsamında ve Kamu Mali mevzuatı çerçevesinde restorasyon projeleri yürütülmekte olup ayrılan bütçe miktarı her sene başında belirlenmektedir.
Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)'ca;
Vakıflar Genel Müdürlüğünce, 2024 yılında, Türkiye'nin muhtelif illerindeki cami, türbe, medrese, hamam gibi çeşitli vakıf kültür varlıklarının restorasyon, onarım, çevre düzenlemesi vb. işleri ödenekler nispetinde yapılmıştır. Son beş yıl (07.07.2025 tarihi itibarıyla) içinde 838 restorasyon, onarım, çevre düzenlemesi vb. uygulama işi gerçekleştirilmiştir.
Tamamlanan restorasyon projelerinin planlanan bütçesi ile gerçekleşen maliyetleri arasında, projede öngörülmeyen iş artışları vb. nedenlerle fark oluşabilmektedir.
Genel Müdürlüğün sorumluluğunda restorasyonu yapılan bir kültür varlığı hakkında restorasyon çalışmaları sırasında kültür varlığının orijinal yapısının bozulduğuna dair bir iddia oluştuğunda, ilgili uzmanlar tarafından incelenerek hazırlanan bilgi notu kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Yapılan yanlış bir uygulama var ise işin durdurulması ve gerekli düzeltme ile birlikte yasal süreç başlatılmaktadır.
Vakıf kültür varlıklarının restorasyon proje ve uygulama işleri devam ederken konusunda uzman teknik personelce işlerin denetimi yapılmakta olup iş bitiminde geçici kabul ve kesin kabul aşamasında mevzuat gereği uzman teknik personelden oluşan komisyonlarca işin uygunluğu denetlenmektedir.
Önümüzdeki beş yıl içinde, önceki yıllarda başlayan ve devam eden işlerin tamamlanması planlanmaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan