2024 yılında üretim tesislerini Mısır'a taşıyan firmalara ilişkin

İlgi (o :21.01.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1568885 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İzmir Milletvekili Sayın Seda KÂYA ÖSEN tarafından verilen 7/21815 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Öne ek

Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan

Las) Soru Önergeleri Şubesi

TİCARET BAKANLIĞI

İzmir Milletvekili Sayın Seda KAYA ÖSEN'e Ait 7/21815 Sayılı Yazılı Soru Önergesine

İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 44) — Bakanlığımız tarafından KOBİ'ler başta olmak üzere ihracatçı firmalarımıza; yönetim ve üretim süreçlerinde bilgi aktarımı, teknolojik dinamizm ve tasarım gücü dâhil olmak üzere ihracat ile ilgili her açıdan ve ihracatın her aşamasında beceri kazandırmaya yönelik destekler sağlanmaktadır. Bu sayede bir taraftan şirketlerin ihracat yapmaları teşvik edilmekte, bir taraftan da ihracatın markalaşma, katma değer, tasarım ve inovasyon odaklı bir yapıya kavuşturulması hedeflenmektedir. Bu süreç, ihracatın artırılmasının yanı sıra, ülkenin ekonomik büyümesine katkı sağlayarak Türk ekonomisinin daha sürdürülebilir ve güçlü bir yapıya kavuşmasına vesile olmaktadır.

Bu kapsamda; tasarım, markalaşma, Turguality, Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi (Ur-Ge) projelerine yönelik destekler, Küresel Tedarik Zinciri Yetkinlik Proje Desteği (KTZ), Avrupa Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği (Responsiblep Programı), fuar, pazara giriş ve ihracatın tabana yayılmasına yönelik desteklerimizin yanı sıra, e-ihracat gibi ihracatın dijitalleşmesi politikası araçlarından başta KOBİ'lerimiz olmak üzere, tüm ihracatçılarımızın yararlanması amacıyla desteklerimiz geliştirilmekte ve güçlendirilmektedir. Bu doğrultuda, mal ihracatı kapsamında firmalarımıza 2024 yılında 17,6 milyar TL ihracata yönelik devlet desteği sağlanmıştır.

Bunun yanı sıra, üretim ve ihracat kapasitesi ile bölgesinde bir merkez olan ülkemizin, sahip olduğu potansiyelin geliştirilmesi, uluslararası pazardaki yerini güçlendirmek için alternatif yeni ticaret destinasyonları ile pazarlarımızın daha da çeşitlendirilmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından Uzak Ülkeler ve İslam İşbirliği Teşkilatı Ülkeleri ile ihracatı Geliştirme Stratejileri ve tanıtım pazarlama faaliyetleri etkin bir şekilde uygulanmaktadır. Ayrıca, ihracatçımızın daha düşük maliyetli finansman imkânlarına kavuşması için Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. ve İhracatı Geliştirme A.Ş. ile sıkı bir iş birliği halinde çalışılmaktadır.

Diğer taraftan, Türkiye'yi daha güçlü, üretim ve ihracatta rekabetçi, sürdürülebilir bir ekonomik yapıya kavuşturma hedefi doğrultusunda hazırladığımız "2025 Yılı İhracat Eylem Planı" ile; mal ve hizmet ihracatını artıracak yeni destek mekanizmalarından ticari diplomasinin güçlendirilmesine, gümrük süreçlerini kolaylaştıracak faaliyet ve projelerden ihracat finansmanına yönelik yenilikçi çözümlere kadar geniş bir yelpazede firmalarımız için somut adımlar atılmaktadır.

Öte yandan, sanayicilerimizin ithalat baskısına karşı rekabet gücünü artırmak, yerli üretimi desteklemek ve bu suretle cari açığımızı azaltmak amacıyla ve aynı zamanda yeni yatırım ile istihdam imkânı yaratılabilmesini teminen, ulusal ve uluslararası yükümlülüklerimiz göz önünde bulundurularak İthalatta İlave Gümrük Vergisi (İGV) uygulanmaktadır.

Bu itibarla, 31.12.2024 tarihli ve 32769 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayı: 9392)" ile İGV oranlarında değişiklikler yürürlüğe konmuştur.

İlaveten, ülkemiz çıkarlarının korunması ve ithalatın ülke ekonomisi yararına gerçekleştirilmesini teminen Ek Mali Yükümlülük uygulaması da sürdürülmektedir.

Ticarete konu bir eşyanın, benzer veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticilerimiz üzerinde ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidi oluşturacak şekilde artan miktar ve şartlarda ithal edilmesi halinde, bu zarar veya zarar tehdidini ortadan kaldırmak üzere, söz konusu zarar veya zarar tehdidiyle sınırlı ve geçici olmak kaydıyla uluslararası yükümlülüklerimiz kapsamında Bakanlığımızca yürütülen soruşturmalar neticesinde korunma önlemleri alınmaktadır. Bu minvalde 10 adet korunma önlemi yürürlüktedir.

Ayrıca, yürürlükte bulunan ve sair Cumhurbaşkanı Kararları ile belirlenen gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi ve ek mali yükümlülükten bağımsız olarak, ülkemiz sınırları içinde üretim yapan yerli üreticilerimize; İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Mevzuat uyarınca dampingli ve sübvansiyonlu olarak yapılan ithalatın sebep olduğu haksız rekabetten dolayı zarara veya zarar tehdidine karşı Bakanlığımıza, damping ve/veya sübvansiyon soruşturması başvurusu yapma hakkı tanınmıştır.

Meri mevzuata uygun olarak yerli üreticiler tarafından yapılan başvurular neticesinde Bakanlığımızca açılan soruşturmalar sonucunda alınan önlemler, ülke ve firma bazında olmak üzere yurt dışında yerleşik yabancı firmalara uygulanmaktadır. Bu kapsamda, hâlihazırda 129 adet dampinge ve sübvansiyona karşı önlemimiz bulunmaktadır.

Diğer taraftan, yürürlükteki dampinge karşı önlemler, menşe veya gümrük tarife pozisyonu saptırması gibi çeşitli yollarla etkisiz kılınmaya çalışılabilmektedir. Bu yöntemlerle önlemlerin etkisiz kılındığının tespit edilmesi durumunda, önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturmalar açılmakta ve yürürlükteki dampinge karşı önlemler ilgili ülke veya eşyaya teşmil edilebilmektedir. Hâlihazırda 114 adet önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı önlem alınmıştır.

Bununla birlikte, bir eşyanın ithalatının gelişimi, ithal şartları ve ithalatın yerli üreticiler üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere İthalatta Gözetim Uygulaması bulunmaktadır.