Afet ve acil durumlarda verilen psikososyal destek hizmetleri için Bakanlıkça düzenlenen eğitimlere ilişkin

İlgi (o : 21.01.2025 tarihli ve 1569399 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Osmaniye Milletvekili Sayın Asu KAYA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/21848, 7/21850 ve 7/21851 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

1. 721848 Cevap Metni (1 Sayfa)

2. 7/21850- 7721851 Cevap Metni (2 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09 Si 28

Taşi ger 63

Osmaniye Milletvekili Sayın Asu KAYA'"a Ait 7/21850 ve 7/21851 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Metni

Afet ve acil durumlarda personel kapasitesini güçlendirmek ve psikososyal destek (PSD) hizmetlerine ilişkin standart geliştirmek üzere "Afet ve Acil Durumlarda PSD Eğitim Programları" 4 aşamadan (Temel düzey, ileri düzey, eğitici eğitimi ve süpervizyon eğitimi) oluşmaktadır. Bu kapsamda kamu içerisinden iç eğitmenler yetiştirilmekte ve bu eğitmenler sayesinde temel düzey eğitimin 16 modülü ülke genelinde yaygınlaştırılarak PSD uygulayıcıları yetiştirilmektedir. Temel düzey eğitim modülleri beceri geliştirmeye odaklanmakta ve küçük gruplara, yüz yüze ve uygulamalı olarak verilmektedir. Temel düzey eğitim modülleri il müdürlüklerimiz aracılığı ile destek çözüm ortağımız olan kurum ve kuruluşlara talep edilmeden verilirken merkez teşkilatımız ise 4 aşamalı eğitim programını iç eğitmen yetiştirmek isteyen bütün kuruluşlara vermektedir.

Ülkemiz genelinde Yaygınlaştırılan Temel Düzey Eğitim Modülleri aşağıda yer almaktadır.

(AAD: afet ve acil durumlarda anlamına gelmektedir.)

1. Modül: AAD Temel Kavramlar

2. Modül: Ulusal Afet Yapılanması

3. Modül: Ulusal ve Yerel Psikososyal Destek Hizmet Grubu Planı

4. Modül: AAD Psikososyal Müdahale ve Temel İlkeler

5. Modül: AAD İhtiyaç ve Kaynak Tespiti

6. Modül: AAD Kurumlar Arası İşbirliği

7. Modül: AAD Toplumla Çalışma

8. Modül: AAD İncinebilir Gruplarla Çalışma

9. Modül: AAD Çocuk Koruma ve Katılımı

10. Modül: AAD Çocuk ve Ergenlerde Psikososyal Müdahale

11. Modül: AAD Ruhsal Travma

12. Modül: AAD Psikoeğitim ve Eğitimler

13. Modül: AAD Psikolojik İlk Yardım

14. Modül: AAD Çalışana Destek

15. Modül: AAD Davranış Kuralları ve Etik

16. Modül: Tatbikat

Afetlerde birlikte hareket etmek, afetlere karşı dayanıklı ve yetkin ekiplerle birlikte afetlerle baş edebilen güçlü bir toplum hedefiyle yapılan eğitimlerde hedeflenen afet ve acil durumda görev alacak çalışanların toplum temelli psikososyal destek bilgi ve becerilerini geliştirerek uygulayıcı yetiştirmektir. Kahramanmaraş merkezli 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremler sonrasında vatandaşlarımıza destek olmak için psikososyal destek ekiplerimiz hızlıca sahaya intikal etmiş ve afetin ilk gününden itibaren saha çalışmalarımız devam etmiştir.

2023 ve 2024 yıllarında verilen eğitim sayılarının öngörülenden yüksek olmasının birinci sebebi; Kahramanmaraş merkezli depremden kaynaklı olarak sahanın ihtiyaçlarına yönelik çevrimiçi ve yüz yüze hizmet içi eğitim çalışmalarının yoğun bir şekilde sürmüş olmasıdır. Cumhurbaşkanlığı Uzaktan Eğitim Kapısı üzerinden tüm kamu personelinden 10 bin kişiye çevrim içi Saha Oryantasyon eğitimi verilmiştir. İkinci sebebi ise "iç eğitmen sayısının artması ve ülkemiz genelinde eğitimlerin yaygınlaştırılmaya" başlanmasıdır. Bu doğrultuda, geçmiş yıllarda 500 olarak belirlenen hedef, 2025 yılı için 3 bine yükseltilmiş; bununla birlikte hedef belirleme noktasında eğitimlerde "mükerrerlik yaşanmaması" adına eğitim almayan ve işe yeni başlayan personele odaklanılması da amaçlanmıştır.

Bununla birlikte aile danışmanlığı, aile fertlerinin iletişim, stresle baş etme, problem çözme becerilerini geliştirmek, evlilik ve aile hayatının işleyişinde yaşanan ya da yaşanması muhtemel sorunların çözümüne destek olmak amacıyla sunulan bir hizmettir.

Aile Danışmanlığı hizmeti kapsamında aile üyeleri arasında iletişim becerilerinin geliştirilmesi, ailelerin problem çözme becerilerinin geliştirilmesi, aile içi karar alma becerilerinin geliştirilmesi, eşler arası ilişkiler, roller, sınırlar, sorumluluklar gibi alanlarda aile içi farkındalığın artırılması ve ilişkilerin düzenlenmesi, ailelerin aile yaşam döngüsüne uyum sağlama kapasitelerinin güçlendirilmesi, aile üyelerinin stresle başa çıkma becerilerinin geliştirilmesi, ebeveynlik becerilerinin geliştirilmesi, ergenlik ve güncel gençlik sorunları hakkında farkındalıklarının artırılması ve ailelerin ihtiyaç duyabileceği sağlık, hukuk, sosyal yardım gibi alanlardaki hizmetler için ilgili kurum ve kuruluşlara yönlendirilmesi gibi hususlar yer almaktadır. Söz konusu hizmet "Aile Danışmanlığı", "Boşanma Süreci Danışmanlığı" ve "Bireysel Danışmanlık" olmak üzere 3 temel başlık altında sunulmaktadır. Bu hizmetlerden yararlanmak için vatandaşlarımız İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerine bizzat başvurarak ya da e-Devlet üzerinden başvuru yapabilmektedir.

Aile danışmanlığı hizmeti "talep odaklı, birden fazla görüşmeden oluşan, uzun süreye yayılan" bir nitelik taşımaktadır. Geçmiş yıllara bakıldığında; son 13 yılda yaklaşık 140 bin başvuruya hizmet sunulduğu görülmekte olup, yıllık hizmet ortalamasının yaklaşık 10.700 düzeyinde (kadın ve erkek toplam) gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Nitekim performans programında da 2025 yılı 10.500 olarak öngörülmüştür. Aile danışmanlığı hizmetinde vatandaşlarımızın talebinin esas olması ve aynı zamanda hizmetin kalitesini ve niteliğini azaltmadan hizmet sunulmasının amaçlanması önem taşımakta olup genel itibarıyla "geçmiş yıllar gerçekleşmeleri, hizmetin kendine özgü yapısı ve personel kapasitesi" dikkate alınarak hedefleme yapılmakta ve gerekli hallerde göstergelerde güncel duruma yönelik revizeler de gerçekleştirilebilmektedir. Bununla birlikte, Bakanlığımız tarafından hiçbir zaman hedeflerimizle sınırlı kalmadan, her zaman daha fazlasını gerçekleştirmeye yönelik çaba sarf edilmektedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan