Sincan 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak ceyaplandırılmasını arz ederim.

Ankara Batı 15. Asliye Ceza Mahkemesi'nin Sincan I No'lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'nde bulunan 6 tutsağa, pencerelerindeki kafes tellerini kestikleri gerekçesiyle verdiği I yıl © şar ay hapis cezası, cezaevlerinde mahkumların maruz kaldığı koşulları bir kez daha gündeme taşımıştır. Tutsaklar, kafes tellerinin insan onuruna aykırı olduğunu, temiz hava ve güneş ışığına erişimlerini tamamen engellediğini belirtmiş ve bu uygulamanın fiziksel ve psikolojik işkenceye neden olduğunu ifade etmişlerdir.

Türkiye, cezaevlerinde tutulan kişilerin insan onuruna yakışır koşullarda tutulmasını güvence altına alan pek çok uluslararası sözleşmeye taraf olmuştur. Birleşmiş Milletler Mahpuslara Muamele Hakkında Asgari Standart Kuralları (Nelson Mandela Kuralları) ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 3. maddesi, mahkumlara yönelik insanlık dışı, aşağılayıcı muamele veya işkenceyi açıkça yasaklamaktadır. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 17. maddesi, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını güvence altına alarak, insan onuruna aykırı muameleyi yasaklamaktadır.

Cezaevlerinde fiziksel ve psikolojik işkence iddialarına yönelik yeterli denetim mekanizmalarının bulunmaması, bu tür uygulamaların yerleşik hale gelmesine yol açmaktadır. Tutsakların dilekçelerine rağmen sorunların çözülmemesi, cezaevi yönetiminin sorumluluğu kadar denetim mekanizmalarının da zafiyet içinde olduğunu göstermektedir. Bu durum, mahkumların temel haklarına erişimlerini engelleyerek daha ağır mağduriyetler yaratmaktadır.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. Söz konusu cezaevinde pencerelere yerleştirilen kafes tellerinin amacı nedir? Bu uygulama hangi yasal düzenlemelere dayandırılmaktadır?

2. Tutsakların, pencerelere yerleştirilen kafes tellerinin kaldırılması talebiyle yaptıkları başvurular ve dilekçeler işleme alınmış mıdır? Alınmışsa ne tür işlemler gerçekleştirilmiştir?

3. Cezaevi yönetiminin, kafes tellerinin kaldırılacağı yönünde tutsaklara söz verdiği iddiası doğru mudur? Doğruysa bu sözün yerine getirilmemesinin gerekçesi nedir?

4. Cezaevlerinde yaşam koşullarını iyileştirmek ve mahkumların temel haklarına saygı göstermek amacıyla alınan önlemler nelerdir?

5. Mahkumların temiz hava ve güneş ışığına erişimini kısıtlayan uygulamalarla ilgili herhangi bir düzenleme veya denetim yapılmakta mıdır?

6. Bu cezaların "mükerrirlere özgü infaz rejimine" göre uygulanacak olmasının gerekçesi nedir? Bu rejimin mahkumlar üzerinde yaratacağı etkiler analiz edilmiş midir?

7. Cezaevlerinde psikolojik veya fiziksel işkence iddialarına yönelik bakanlık tarafından yürütülen bir denetim veya inceleme bulunmakta mıdır?