İşsizlik Sigortası Fonuna ilişkin
Kaynak göster
Cengiz Çiçek (DEM Parti), 13 Ocak 2025 tarihinde 7/22220 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 228 gün sonra, 29 Ağustos 2025).
Cengiz Çiçek (DEM Parti, İstanbul). “İşsizlik Sigortası Fonuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22220, 13 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22220-issizlik-sigortasi-fonuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bd9bfcda-bc12-435a-a052-019463f68dd6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 228 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Cengiz Çiçek İstanbul Milletvekili
İşsizlik Sigortası Fonu, işsiz kalan yurttaşlara gelir desteği sağlamak ve yeni bir iş bulma sürecinde destek olmak amacıyla oluşturulmuş bir sosyal güvenlik mekanizmasıdır. Ancak, fonun yönetimi ve kullanım biçimi, kuruluş amacından sapmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
2024 yılında fondan işverenlere 71 milyar TL aktarılırken, işsiz kalan yurttaşlara yalnızca 45 milyar TL ödenmiştir. Bu durum, işçilerin maaşlarından kesilen işsizlik sigortası primlerinin, asıl amacı olan işçilerin yararına kullanılmadığını; aksine, işverenlere mali destek olarak sunulduğunu göstermektedir. Dahası, işsizlik maaşına başvuran 772 bin yurttaşa hiçbir ödeme yapılmaması, fon yönetimindeki ciddi sorunları gözler önüne sermektedir.
Fonun toplam büyüklüğü 9082 oranında artarak 359 milyar TI.'ye ulaşmış olsa da bu artış işçilere fayda sağlamamış; aksine, fondan elde edilen 95 milyar TI.'lik faiz geliri, işsiz kalan yurttaşlara aktırılan toplam tutarın çok ötesinde kalmıştır.
Hükümetin bu politikaları, İşsizlik Sigortası Fonu'nun kuruluş amacından tamamen saptırıldığını ve işçilerin ihtiyaçları yerine sermayenin çıkarlarının önceliklendirildiğini göstermektedir. Bakan Mehmet Şimşek*in MÜSİAD üyelerine yönelik "Biz sizin daha çok para kazanmanızı istiyoruz" ifadesi, hükümetin politikalarının işveren yanlısı niteliğini net bir, şekilde ortaya koymaktadır.
Bu bağlamda:
SORULAR
2024 yılında İşsizlik Sigortası Fonu'ndan işverenlere aktartılan 71 milyar TL'nin hangi kalemlere dağıtıldığı detaylı olarak açıklanabilir mi? Bu kaynaklar hangi şirketlere ve sermaye gruplarına aktarılmış ve bu dağılım hangi kriterlere göre yapılmıştır?
İşsizlik Sigortası Fonu'nun 9682 büyüme ile 359 milyar TL*ye ulaşmasına rağmen, bu artışın işsiz yurttaşlara yönelik bir iyileşme sağlamamasının sorumluluğu kimdedir? Bu gelirlerin işçilere yansıtılmamasının gerekçesi nedir?
İşsizlik maaşı başvurusunda bulunan 772 bin yurttaşa hiçbir ödeme yapılmamasının gerekçesi nedir? Bakanlığınız bu mağduriyetin giderilmesi için ne gibi adımlar atmayı planlamaktadır?
İşsizlik Sigortası Fonu kullanılarak istihdam yaratıldığı iddia edilmektedir. Fon'dan sağlanan desteklerin istihdam yaratma kapasitesi nasıldır ve hangi somut verilerle ölçülmektedir? Bu verilerin bölgesel ve sektörel dağılımı nasıldır?
İşsiz kalan yurttaşlara aktartılan 45 milyar TI.lik toplam ödemenin, elde edilen 95 milyar TI.lik faiz gelirinin yarısından dahi az olmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Fonun yönetiminde işçi sendikaları ve sivil toplum kuruluşlarının denetim mekanizmalarına dahil edilmesi için bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Hükümetin, İşsizlik Sigortası Fonu'nun işçilerin haklarını gözetmek yerine işverenlere ve bankalara kaynak aktarımına dönüştürüldüğüne dair eleştiriler karşısındaki yanıtı nedir? Fon yönetiminde işçilerin hakları esas alınarak şeffaf bir yaklaşım benimsenmesi için bir girişiminiz olacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o :27.01.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1572455 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Cengiz ÇİÇEK tarafından yöneltilen 7/22220 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"İşsizlik Sigortası Fonu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile kurulmuş olup, Fon kanunların vermiş olduğu görevlerin yerine getirilmesi için yine kanunların öngördüğü amaçlar doğrultusunda kullanılmaktadır. Bu kapsamda İşsizlik Sigortası Fonu'ndan işsiz kalanlara yapılacak ödemenin miktarı ve ödeme yapılacak kişi sayısı fonun toplam varlığına veya faiz gelirinin miktarına göre belirlenmemektedir.
Fonun amacı sadece prim ödeyenlere işsiz kaldıklarında ödeme yapmak ve aktif işgücü programlarını finanse etmek değil, aynı zamanda istihdamı artırıcı ve koruyucu tedbirler almak, işgücünün niteliklerini artırmak, işgücü piyasası araştırmaları da yapmaktır. Bu kapsamda, Fondan işsizlik ödeneği, kısa çalışma ödeneği, nakdi ücret desteği, yarım çalışma ödeneği, ücret garanti fonu ödemesi gibi ödemeler yapılmakta ayrıca işbaşı eğitim programları, mesleki eğitim kursları, toplum yararına programlar, staj destekleri gibi programlarla da işgücünün istihdam edilebilirliği artırılmaktadır. Bunun yanı sıra yine istihdamın artırılması için çeşitli teşvik ve destekler sağlanmaktadır. Fondan 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunun öngördüğü haller dışında hiçbir kurum ve kuruluşa kaynak aktarımı yapılmamaktadır.
İşsizlik Sigortası Fonu, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğine tabi olarak sosyal tarafların eşit oranda yer aldığı; toplam 6 kişilik İŞKUR Yönetim Kurulu kararları ile ilgili diğer Kanunlar çerçevesinde yönetilmektedir. Ayrıca Fonun denetiminin nasıl yapılacağı 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununda belirtilmiş olup Sayıştay ve bağımsız denetim kuruluşları tarafından da denetlenmektedir.
Ayrıca, başvurular elekironik ortama alınarak Fona erişim kolaylığı sağlanmış ve hesaplama yöntemi değiştirilerek ödenek tutarında artış (net kazançtan brüt kazanca geçilmiştir) gerçekleştirilmiştir. 120 gün kesintisiz çalışma şartında esneklik sağlanarak hak ediş koşulu kolaylaştırılmıştır. Kısmi süreli çalışanların da işsizlik sigortası kapsamına alınması sağlanmıştır.
Covid-19 pandemi döneminde ve 6 Şubat tarihinde meydana gelen deprem felaketi nedeniyle elde edilen tecrübeler ışığında 2024 yılının başında yapılan mevzuat değişikliğiyle kısa çalışma ödeneğine hak kazanmak için gereken 'kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 3 yıl içerisinde 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olma' şartı 450 güne düşürülmüş; işsizlik ödeneği ile kısa çalışma ödeneği arasında hak sahipliği üzerinden var olan bağ kaldırılmış ve kısa çalışma kapsamının genişletilmesi amacıyla başvuru gerekçelerine "Genel Salgın" ifadesi eklenmiş; kısa çalışma ile işsizlik ödeneğine gerekli prim ödeme şartlarını taşımadığı için hak kazanamayanlara Fondan nakdi ücret desteği ödemeleri yapılmıştır.
Fon büyüklüğü, toplam işçi ve işveren prim katkıları ile Fondan yapılan giderler Fonun kuruluşundan itibaren (hangi kalemde ne kadar harcama yapıldığı da dâhil) aylık olarak İŞKUR internet adresinde (www.iskur.gov.tr) İşsizlik Sigortası Fonu Bülteninde kamuoyu bilgisine sunulmaktadır. İşsizlik sigortası fonuna ilişkin istatistiki veriler ise İŞKUR web sayfasında (www.iskur.gov.tr) yayınlanmakta olan işsizlik sigortası bültenleri, aylık istatistik bültenleri ve istatistik yıllıklarında yer almaktadır."
Prof Dr. Veda/İŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68
Maları /719X YOL EN O