Engelli bireylerin emeklilik haklarında iyileştirilme yapılmasına ilişkin
Kaynak göster
Elif Esen (Yeni Yol), 30 Eylül 2025 tarihinde 7/34344 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 342 gün sonra, 7 Eylül 2026).
Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “Engelli bireylerin emeklilik haklarında iyileştirilme yapılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34344, 30 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34344-engelli-bireylerin-emeklilik-haklarinda-iyilestirilme-yapilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/23996f36-8dd7-4619-a4ed-0199a0144c05
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 342 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, T.C. Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 30/09/2025 İstanbul Milletvekili
Türkiye'de engelli bireyler, iş hayatında hem fiziksel hem de zihinsel açıdan daha fazla yıpranmakta, ancak mevcut emeklilik koşulları bu durumu dikkate almamaktadır. Engelli emekliler hâlen asgari ücretin altında maaş almakta, erken emeklilik hakkı kâğıt üzerinde kalmaktadır. Fiili hizmet süresi zammının (her yıl için 90 gün) engellilere de uygulanması, eşitlik ilkesinin bir gereğidir. Bu düzenleme, sosyal güvenlik sisteminde adaletin sağlanmasına katkı sunacaktır.
Bu bağlamda;
SORULAR
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca belirli meslek gruplarına uygulanan fiili hizmet süresi zammının engelli çalışanlara da uygulanması yönünde bir çalışma bulunmakta mıdır? Varsa, bu düzenlemenin kapsamı ve içeriği nedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binâsı 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara
. Engelli bireylerin erken emeklilik hakkını güçlendirmek amacıyla TBMM'ye sunulacak yeni bir teklif planlanmakta mıdır? Eğer böyle bir teklif varsa, teklifin içeriği ve hedeflenen değişiklikler nelerdir?
. Engelli emeklilerin maaşlarının asgari ücretin altında kaldığı belirtilmektedir. Bu durumun önüne geçmek amacıyla, engelli emeklilerin maaşlarının asgari ücretin üzerinde olacak şekilde düzenlenmesi için Bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır? Varsa, bu çalışmanın detayları nelerdir?
. Filli hizmet süresi zammı uygulamasının emeklilik yaş haddinden indirim sağladığı belirtilmektedir. Engelli bireylerin de benzer şekilde fiili hizmet süresi zammından yararlanarak emeklilik yaş haddinden indirim alması yönünde bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? Eğer planlanıyorsa, bu düzenlemenin detayları nelerdir?
. Engelli bireylerin çalışma hayatında karşılaştığı zorluklar ve bu zorlukların sosyal güvenlik haklarına etkisi üzerine Bakanlığınız tarafından yapılan bir araştırma veya rapor bulunmakta mıdır? Eğer varsa, bu raporun bulguları ve önerileri nelerdir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara , Telefon: #90 (312) 420 20 70 *90 (312) 420 27 69 Faks: *90 (312) 420 26 10
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 09.10.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1713228 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN tarafından yöneltilen 7/34344 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 40 ıncı maddesinde sayılan iş veya görevlerde çalışan sigortalıların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmesi, yasada belirtilen işyerlerinde ve belirtilen işleri fiilen yapması koşullarının birlikte gerçekleşmesine bağlı bulunmaktadır.
Bu kapsamda engelli bireylerin 3510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında fiili hizmet süresi zammına müstahak işlerde çalışmaları halinde yine maddede öngörülen sürelerle sınırlı olmak şartıyla fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmaktadırlar.
2510 Sayılı Kanunun 26 ncı maddesine göre, 25 inci maddede açıklanan koşulları sağlayarak malul olduğu tespit edilen sigortalılar (Kurum Sağlık Kurulu kararıyla, çalışma gücünü veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü en az ?060 oranında kaybetmiş olanlar), herhangi bir yaş şartı aranmaksızın en az on yıl sigortalılık süresi ve 1800 prim ödeme gün sayısı koşulu ile malullük aylığına hak kazanmaktadırlar. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğu tespit edilen malul sigortalılar için ise 10 yıl sigortalılık süresi koşulu da aranmamaktadır.
Bununla birlikte, Kanunun 28 inci maddesinin dördüncü Jikrasına göre, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce 25 inci maddeye göre malül sayılmayı gerektirecek derecede hastalığı veya engelliliği bulunan ve bu nedenle malullük aylığından yararlanamayan sigortalılara, en az on beş yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3960 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla yaş şartı aranmaksızın yaşlılık aylığı bağlanmaktadır.
Çalışma gücü kaybı 9640 ile 9659 arasında olan engelli sigortalılar, Kanunda belirtilen kademeli sigortalılık süresi ve prim gün şartlarını tamamlamaları halinde, yaş şartı aranmaksızın erken yaşlılık aylığına hak kazanabilmektedirler.
Diğer taraftan, engelli bireylerin çalışma hayatında karşılaştıkları zorluklar dikkate alınmak suretiyle, sosyal güvenlik mevzuatında, bu sigortalıların daha az prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi ile yaş şartı aranmaksızın yaşlılık/malullük aylığına hak kazanmalarını sağlayan yasal düzenlemeler mevcuttur. "
Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel4312) 296 — 71 68