Eczacıların sorunlarına ilişkin

Batman Milletvekili Sayın Zeynep ODUNCU KUTEVİ tarafından verilen "Eczacıların sorunlarına ilişkin" 7/22491 sıra sayılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Batman Milletvekili Sayın Zeynep ODUNCU KUTEVİ tarafından verilen "Eczacıların sorunlarına ilişkin" 7/22491 sıra sayılı soru önergesinin cevabıdır.

SORULAR

Mevcut ekonomik koşullar, eczanelerin sürdürülebilirliği açısından ciddi bir tehdit oluşturmakta, ilaç-eczacılık hizmetlerinin devamlılığını neredeyse imkânsız hale getirmektedir. I Ekim 2024 tarihinde sona eren ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Türk Eczacılar Birliği (TEB) arasında imzalanması beklenen İlaç Temin Protokolü'nün hâlâ sonuçlanmamış olması, eczacılar üzerindeki ekonomik baskıyı daha da artırmıştır. Protokolün yenilenmesine ilişkin görüşmeler devam ederken, eczacılar tarafından dile getirilen taleplerin görmezden gelinmesi, kamu otoritelerinin sağlık hizmetleri sunumundaki sorumluluğunu yerine getirmediğini göstermektedir.

Öte yandan, 24 Ekim 2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında Karar" ile ecza depolarının kârlılık oranlarında düzenlemeler yapılırken, eczanelerin ekonomik taleplerinin tamamen göz ardı edilmesi, sağlık sisteminin temel taşı olan eczacılara yönelik adil bir yaklaşım sergilenmediğini ortaya koymaktadır.

Eczaneler, halkın ilaca erişimde ilk ve en önemli durağıdır. Ancak yüksek işletme maliyetleri, reçete başı hizmet bedellerinin yetersizliği, artan ilaç fiyatları ve sürekli değişen indirim oranları gibi sorunlar, eczacılık hizmetlerini sürdürülemez kılmaktadır.; Özellikle depolardaki ilaç temin problemleri, kronik hastaların tedavisini aksatmakta ve halk sağlığını doğrudan tehdit etmektedir. Eczacılar, yaşanan bu sorunları defalarca kamu otoritesine aktarmış olmasına rağmen, bugüne kadar somut bir çözüm adımı atılmamıştır. Bu durum, halk sağlığım ve sağlık hizmetlerinin güvenilirliğini tehlikeye atmaktadır.

Bu doğrultuda; Batman Eczacı Odası, iki ana taleplerini tarafıma şu şekilde iletilmiştir.

SORU 1- Sosyal Güvenlik Kurumu ile TEB arasında bağıtlı bulunan İlaç Temin Protokolü'nde; öncelikle reçete başı hizmet bedellerinin ve eczane indirim oranlarının, eczanelerin ilaç eczacılık hizmeti sunumunu sağlıklı biçimde sürdürebileceği bir şekilde güncellenerek, ekonomik taleplerin karşılanması.

SORU 2- İlaç Fiyat Kararnamesi'nde; belirlenen baremlerin, yapılan son üç ilaç fiyat güncellemesi de esas alınarak yeniden düzenlenmesi ve fiyat güncellemeleri ile barım artışlarının bir standarda bağlanması gerekmektedir.

Eczacılar, halkın ilaca erişim hakkını savunmakta ve sağlık hizmetlerinin kesintisiz devamı için özveriyle çalışmaktadır. Ancak içinde bulundukları ekonomik şartlar, halk sağlığım koruma misyonlarını yerine getirmelerini engellemektedir. Sağlık Bakanlığı'nın, eczacıların sesini duyarak, bu talepleri karşılayacak adımları acilen atması bir zorunluluktur. Aksi halde, sağlık sisteminin önemli bir ayağı olan eczanelerin kapanma riski, halkın temel sağlık hakkını tehdit etmeye devam edecektir.

Bu bağlamda,

SORU 1- İlaç Temin Protokolü'ne ilişkin belirsizliklerin giderilmesi için ne zaman somut adımlar atılacaktır? Protokolün yenilenmesine yönelik görüşmelerde eczacıların reçete başı hizmet bedelleri ve indirim oranlarına dair taleplerinin göz ardı edilmesinin gerekçesi nedir?

SORU 2- 24 Ekim 2024 tarihli kararla ecza depolarının kârlılık oranlarında düzenlemeler yapılırken, eczanelerin ekonomik taleplerinin görmezden gelinmesinin sebebi nedir? Eczanelerin ekonomik sürdürülebilirliğini sağlamak için Bakanlık tarafından bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

SORU 3- İlaç Fiyat Kararnamesi'nde yer alan baremlerin güncellenmesine ilişkin bir çalışmanız bulunmakta mıdır? Baremlerin ve fiyat güncellemelerinin eczacıların taleplerini karşılayacak şekilde standardize edilmesi konusunda Bakanlık ne zaman harekete geçecektir? SORU 4- Depolardaki ilaç temin sorunlarının çözülmesi ve kronik hastaların tedavisinde yaşanan aksaklıkların giderilmesi için ne gibi önlemler alınmaktadır? Bu sorunların çözümünde eczacıların görüş ve önerilerinin dikkate alınması yönünde bir mekanizma oluşturulmuş mudur?

SORU 5- Yeni mezun eczacıların istihdam alanlarının yeterli olmaması konusunda bir değerlendirme yapılmış mıdır? Bu alanda istihdam olanaklarının artırılmasına yönelik Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?

SORU 6- Kamu hastanelerinde görev yapan eczacı sayıları kaçtır? Bu sayıların artırılması için Bakanlık tarafından yürütülen veya planlanan çalışmalar nelerdir?

SORU 7- Eczacılık fakülteleri yıllık ortalama kaç mezun vermekte, bu mezunların kaçı kendi alanında iş bulabilmekte veya eczane açabilmektedir?

SORU 8- Eczacıların istihdam sorunlarının çözümü ve meslek hayatlarına daha güçlü bir başlangıç yapmaları için Bakanlığınız tarafından hayata geçirilmesi planlanan projeler nelerdir?

CEVAPLAR

İlaçların perakende satış fiyatları, depocu ve eczacı kar oranları Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Karar ile belirlenmektedir. Beşeri tıbbi ürünlerin fiyatlandırılmasında kullanılan sabit Avro kuru her yıl güncellenmektedir. Bakanlığımıza bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından dönemsel Avro kuru ile fiyatları belirlenen ilaçlarda 24 Ekim 2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan karar doğrultusunda 9423,5 fiyat artışı sağlanmıştır. Güncel kura tabi ilaç fiyatları iki haftada bir güncellenmektedir. Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği kapsamındaki ilaçların fiyatlandırılması Bakanlığımız tarafından yapılmamaktadır. Ek olarak sabit Avro kurunda meydana gelen yıllık değişim ve gerçek kaynak fiyat değişiklik döneminde gerçekleşen değişimlerin yanı sıra maliyetler nedeniyle tedarik sıkıntısı yaşanan, kritik öneme haiz ilaç grupları için Olağan ve Olağanüstü Fiyat Değerlendirme Komisyonu toplanabilmekte ve Komisyonca ilaçların pazarda bulunabilirliği ve piyasada sürdürülebilirliği sağlanmaktadır. Bu minvalde sürdürülebilir sağlık hizmeti sunumunu sağlamak ve ilaca erişimi temin etmek amacıyla gerekli faaliyetler Bakanlığımızca titizlikle yürütülmektedir.

Ayrıca; 24/10/2024 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı ile belirlenen depocu kanları; depocu ciroları ve gelişen fiyat değişiklikleri göz önünde bulundurularak arttırılmıştır Ülkemizde 2024 yılında piyasaya arz edilen ilaç sayısının kutu bazında 2.653 milyon kutuya ulaşmıştır. İlaçlarımızın stok seviyeleri Bakanlığıma bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Tarafından İlaç Takip Sistemi veri tabanı aracılığıyla izlenmektedir. İlaç tedarik zincirindeki paydaşlarımız ve eczacı odalarımız ile tedarik yönetimi hususunda istişari görüşmeler sürekli yapılmaktadır. Sürdürülebilir sağlık hizmetleri sağlamak ve ilaca erişimi temin etmek amacıyla gerekli faaliyetler Bakanlığımca titizlikle yürütülmektedir.

2024 yılında 1451,2023 yılında 1394, 2022 yılında 1565 serbest eczane açılmıştır. Ayrıca 2013 yılı ve sonrası fakülteye giren ve mezun olan eczacılarımız Eczacı Yerleştirme Sistemine tabi olarak veya eczane devralarak eczane açabilmektedirler.

Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.