Aile ve engelli destek ödemelerine ilişkin
İYİ Parti
Muhatap:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 130 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GOKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
İBliraman
Dört kişilik bir alenin açlık sınırının 21 bin 83 TL ve yoksulluk sınırının 68 bin 675 TLye yükseldiği bir dönemde Ülkemizde engelli aylıkları yalnızca 3 bin 723 TIi'de kalmıştır. 2022 yılında başlatılan Aile Destek Programı kapsamında yapılan ödemeler de 2025 yılında kesilmiştir. Ayrıca Almanya'da gelir durumuna bakılmaksızın her aileye çocuk başına aylık 250 EURO çocuk yardımı yapılırken, Ülkemizde 300 TL*lik tek seferlik ödenen doğum yardımı 5 bin TLye ancak çıkarılabilmiştir. İkinci çocuk için her ay 1500 TL ve üçüncü ve daha fazla çocuk için her ay 5 bin TL çocuk yardımı başlatılmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Böylece bu yıl kesilen aile destek ödemeleri bu sefer de çocuk yardımına dönüştürülmüştür. 400-500 TLden başlayan çocuk bezi ve çocuk bezinin 2-3 katı fiyatlara satılan mama fiyatları doğum yardımı ve çocuk yardımı artışlarını gölgede bırakmıştır. Yeni evlenecek gençlere sağlanacak olan 150 bin TI'lik faizsiz evlilik kredisi de ne yazık ki yalnızca bir beyaz eşya fiyatında kalmıştır.
Bütün bu olumsuz tabloya rağmen Sayın Cumhurbaşkanı yine "en az üç çocuk, mümkünse daha fazla çocuk" çağrısı yaparak 2025 yılını Aile Yılı ilan etmiştir. Çocuklarına bez ve mama alamayan, çocuklarını kreşe gönderemeyen, okula giderken beslenme çantalarına hiçbir şey koyamayan, çantasını boş göndermek zorunda kalan aileler de 2025 Aile Yılında sorunlarına çözüm bulunmasını beklemektedir.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Emekliler Yılı tam anlamıyla hüsrana dönüşmüştür. 2025 Aile Yılının da maaşlara yapılan zamlar ve buna bağlı olarak eve girecek olan düşük ücretler nedeniyle hüsrana dönüşeceği daha şimdiden belli olmuştur. Engelli aylıkları Aile Yılında çağın çok gerisinde kalmıştır. 2025 yılı için öngörülen 3 bin 723 TLlik engelli aylığını açlık veya yoksulluk sınırının üzerinde bir rakama çıkarmayı düşünüyor musunuz? Bu konuda bir çalışmanız var mıdır?
. 5 bin ve 1500 TL'lik doğum ve çocuk yardımlarını bez, mama, kreş ve okul beslenme çantası gibi masrafları dikkate alarak en azından Türkiye'yi kıskanan Almanya'da olduğu gibi her çocuk için her ay 9250 TL düzeyine çıkarmayı düşünüyor musunuz? Bu konuda bir çalışmanız olacak mı?
Aile destek ödemelerin 2025 Aile Yılında da sürdürülmesi konusunda bir çalışmanız var mıdır? Çocuklarına bez ve mama alamayan, kreşe gönderemeyen, okula giden çocuğunun beslenme çantasına hiçbir şey koyamayan ve boş gönderen ailelere yönelik Aile Yılında herhangi bir çalışmanız var mıdır?
Yeni evlenecek gençlere sağlanacak olan 150 bin TI'lik faizsiz evlilik kredisi de ne yazı ki yalnızca bir beyaz eşya alacak fiyatlarda kalmıştır? Evlilik yardımını, beyaz eşya ve mobilya fiyatlarını dikkate alarak artırmayı düşünüyor musunuz? Bu konuda bir çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o :a) 06.02.2025 tarihli ve 1578602 sayılı yazınız.
b) 07.03.2025 tarihli ve 1594392 sayılı yazınız.
İlgi yazılar ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Burhanettin KOCAMAZ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/22947 ve 7/24688 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
1. 7/22947 Cevap Metni (2 Sayfa)
2. 7124688 Cevap Metni (1 Sayfa) Telefon No:(312) 705 7330 $ k
THİ229Yy7
Mersin Milletvekili Sayın Burhanettin KOCAMAZ" a Ait 7/22947 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Öte yandan engelli vatandaşlarımıza yönelik yardım programlarımızla yıllar içerisinde daha fazla ihtiyaç sahibi engelli vatandaşımıza ulaşırken yardım programlarının tutarlarında da iyileştirmeler yapılmaya devam edilmektedir.
Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında 94 40 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya "o 40 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.
2022 sayılı Kanun kapsamındaki yaşlı ve engelli aylıklarına ilişkin artışlar, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu doğrultusunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Mali ve Sosyal Haklar Genelgesinde yer alan memur aylık katsayısına göre belirlenmekte, artış oranı söz konusu gösterge artışı oranında uygulanmaktadır.
Bu çerçevede memur maaşlarındaki artışlar yaşlı ve engelli aylıklarına da yansıtılmakta olup, bu kapsamda 2025 yılı Ocak ayı itibarıyla ödenen tutarlar artırılmıştır.
Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek ve sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı verebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına da önem vermektedir. Bu nedenle ihtiyaç sahibi hanelerimiz çeşitli hane bazlı sosyal yardımlarla desteklenmektedir. Bu çerçevede doğrudan çocuklarımızı destekler nitelikte olan Şartlı Nakit Transferleri, Öksüz ve Yetim Yardımı, Asker Çocuğu Yardımı, Engelli Yakını Aylığı, Doğum ve Çoklu Doğum Yardım programları gibi düzenli yardım programları yürütülmektedir.
Bununla birlikte yoksulluk zincirini kırmak amacıyla özel önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu kapsamda eğitim materyali, ücretsiz ders kitabı, engelli öğrencilerin ücretsiz taşınması, öğrenci barınma, taşıma ve yemek yardımı, öğrencilerin ulaşım giderlerine yönelik yardımlar ve öğle yemeği yardımı gibi pek çok yardım programı ile de çocuklarımız desteklenmektedir.
Öte yandan çocuklu hanelerimiz çocuklara yönelik yardımlara ek olarak; yardım özelinde belirlenen şartları sağlamaları halinde Gıda Yardımı, Barınma Yardımı, Elektrik Tüketim Desteği ve Yakacak Yardımı gibi diğer yardımlar ile bütüncül bir yaklaşım benimsenerek ihtiyaçlı yönlerinden desteklenmektedir.
Ek olarak 30 Mart 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7546 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile değiştirilen 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 4"üncü maddesi ile bu maddeye dayanılarak hazırlanan ve 10 Nisan 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Doğum Yardımı Yönetmeliği kapsamında Bakanlığımızca yürütülmekte olan Doğum Yardımı Programında ödeme tutarları artırılmıştır.
Bu doğrultuda Türk vatandaşlarına, 1/1/2025 ve sonrasında canlı doğan çocukları için başvuru yapılması ve Türkiye'de ikamet ediyor olmaları koşuluyla birinci çocuk için tek seferlik 5.000 TL, ikinci çocuk için başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 1.500 TL ve üçüncü ve sonraki çocuklar için başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 5.000 TL tutarında doğum yardımı yapılacaktır.
Yasal düzenlemenin ardından başvurular alınmaya başlanmış olup ödemelerin en kısa zamanda başlatılması planlanmaktadır.
Diğer taraftan Aile ve Gençlik Fonu kapsamında Bakanlığımız tarafından yürütülen "Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesinin" amacı, evlenmeyi planlayan çiftlere ekonomik, psikolojik ve sosyal destekler sunarak evliliklerinin daha sağlam bir temele oturmasına yardımcı olmak ve gençleri evliliğe teşvik etmektir. Proje kapsamında başvurusu onaylanan çiftlere 2 yılı geri ödemesiz, 48 ay vadeli, 150.000 TL tutarında faizsiz kredi desteği sunulmaktadır. Bunun yanı sıra evlilik öncesi ve sonrası eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlanmaktadır. 2024 yılında pilot olarak deprem bölgesinden başlatılan proje 2025 yılı itibarıyla 81 ilimize yaygınlaştırılmıştır. Projenin ödeneği ve kapsamı fon kaynakları göz önüne alınarak belirlenmektedir.
Aile ve Gençlik Fonu kapsamında Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi aracılığıyla yuva kuracak gençlerimiz hem maddi olarak hem de eğitim ve danışmanlık hizmetlerimizle (odesteklenmektedir. Proje kapsamında, gerekli kriterleri (o sağlayan, eğitim/danışmanlık hizmetlerine katılan ve resmi nikâhı gerçekleşen 15.304 çifte kredi ödemeleri gerçekleştirilmiş ve 55.296 kişiye evlilik öncesi eğitim veya aile danışmanlığı hizmeti sunulmuştur. Halihazırda 100 bini aşkın çift projeye başvurmuş olup nikah tarihleri yaklaştıkça da hak sahibi çiftlerimize kredi ödemeleri yapılmaya devam etmektedir.
Ayrıca Aile yılı dolayısıyla başlatılan kampanya ile Aile ve Gençlik Fonu İndirim Protokolleri kapsamında 30.04.2025 tarihinde imzalanan protokolle, 20 firmanın, Aile ve Gençlik Fonu'ndan yararlanan evlenecek gençlere yüzde 5'ten yüzde 35'e varan oranlarda özel indirimler sunması sağlanmıştır. Kampanyalara ilişkin protokoller genişletilerek devam edilecektir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan