İstanbul'un Kadıköy ilçesinde bulunan bir türbede yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Celal Fırat (DEM Parti), 23 Ocak 2025 tarihinde 7/22972 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 166 gün sonra, 8 Temmuz 2025).
Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “İstanbul'un Kadıköy ilçesinde bulunan bir türbede yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22972, 23 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22972-istanbul-un-kadikoy-ilcesinde-bulunan-bir-turbede-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bf1557c1-48dd-4dc3-9f13-01949853a4e8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 166 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 152 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasanın -98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Celal FIRAT İstanbul Milletvekili
İstanbul/Kadıköy Göztepe Merdivenköy Hızır Reis Sokak No:6 adresinde olan Gözcübaba Türbesi, uzun zamandır Alevi toplumunun en önemli ve en eski inanç merkezlerinden birisidir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Şahkulu Sultan Dergâhı son postnişi Mehmet Ali Hilmi Dedebaba'nın (1842-1907) bizzat kendisi tarafından dikilen ağaçların da bulunduğu bu geniş arazi Şahkulu Sultan Dergâhı kültür dairesi içinde bulunan kadim bir Alevi-Bektaşi ziyaret merkezi iken, zaman içinde işgal edilmiştir.
Şu anda Kültür Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesinde olan Gözcü Baba Hazinesi (mezarlık) sürekli devletin göz yummasıyla özünden koparılarak bir Alevi-Bektaşi inanç yapısı olmasına rağmen Sünni İslam inancına mensup yapılara devredilmiştir. Geçmişte arazisi üzerinde iki minareli büyük bir "Gözcübaba Camii" yapılmış, hazinenin bahçesine "Kız Kuran Kursu" binası dikilmiş, arazinin yanında ise, üç katlı "Camii hoca ve müezzinine ait lojman" yapılmıştır.
İçinden geçtiğimiz süreçte, Kadıköy Belediyesi?nin yeri kesin tetkik etmemesi, Alevi-Bektaşi inanç kurumlarını yok sayarak, Alevilerin ibadethanesine dozerler ile bu kadim tarihi alana girmiş, inşaat çalışması başlatılmıştır. Burada sadece Alevi-Bektaşi inancına sahip insanların değil değil, tüm İstanbul"un, tüm Kadıköy'ün, Türkiye'nin inançsal, tarihi ve kültürel, mirası yok edilmek istenmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
İstanbul Kadıköy'deki Gözcü Baba Türbesi'nde dozerlerin çalışması hangi karara dayandırılarak yapılmaktadır?
Alevilerin ibadethanelerine yönelik bu saldırılar konusunda bilginiz var mıdır, var ise neden engel olunmamaktadır? Yaptırımlar uygulanmamaktadır?
Aleviler başta olmak üzere, tüm kesimlerin ziyaret yeri olarak bilinen Gözcü Baba Türbesi hakkında alınmış bir imar kararı var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü) ca;
Kültür varlıklarının tespiti, belgelendirilmesi, projelendirilmesi ve korunarak gelecek nesillere aktarılması ülkemizin de taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla, aynı zamanda Anayasamızın 63"üncü maddesi ile teminat altına alınmıştır. Tescilli vakıf kültür varlığı olan Gözcü Baba Türbesi ve Hazinesi üzerinde belgeleme ve projelendirme çalışması yapılabilmesi için İstanbul 5 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 24.09.2021 tarihli ve 8693 sayılı kararı ile hazine genelinde ve etrafında araştırma niteliğinde ilgili müze denetiminde kazı ve sondaj çalışmalarının yapılmasına, buluntular doğrultusunda kapsamlı restitüsyon projesinin hazırlanmasına karar verilmiş olup yürütülen tüm çalışmalar bu kapsamda yapılmıştır.
Gözcü Baba Türbesi ve Hazinesi; Kadıköy ilçesi, Merdivenköy Mahallesi, 1079 ada, 112 parsel üzerinde olmakla birlikte, mezkur parsel 16.06.2008 tarihli 1/1000 ölçekli imar plan tadilatıyla "Dini Tesis Alanı" olarak fonksiyonlandırılmıştır. Şu aşamaya kadar yapılan çalışmalar belgeleme amaçlı olup hazırlanmış veya onaylanmış bir yapım projesi mevcut değildir.
Mehmet Nuri ERSOYBakan