Dicle Nehri'ndeki kirlenmenin sebep olduğu sorunlara ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 25 Temmuz 2023 tarihinde 7/2312 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Dicle Nehri'ndeki kirlenmenin sebep olduğu sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2312, 25 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2312-dicle-nehri-ndeki-kirlenmenin-sebep-oldugu-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8e0800b9-83b2-4d3e-8ba5-0189914560e0
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bugün · cevap yok
TBMM kaydına göre cevaplanmadı (“Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”). Verilişinden bu yana 1.178 gün geçti.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)w? 01 TBMM " EYEŞİLLER VE SOL GELECEK PARTİSİ
"Yi GPa pyd e İREN 2013 2313
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA
Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96 ile 99 uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
REN Diyarba tvekili
Türkiye, Suriye ve Irak topraklarından geçen ve antik çağlardan beri Mezopotamya bölgesindeki medeniyetler için hayati öneme sahip olan Dicle Nehri, Diyarbakır'ın Sur ilçesinden ve UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'ndeki Hevsel Bahçeleri'nin eteğinden geçmektedir. Dicle nehrinde yaklaşık 40 balık türü yaşamaktadır ve nehir, çevresindeki yabanıl hayat için büyük bir öneme sahiptir. Dicle nehrinde yaşanan kirlilik ve bu kırlıliğın oluşturduğu tehlikeler son zamanlarda basına yansımıştır.
25 Mart 2023 tarihinde Batman Çayı'nda bulunan 1964 yılında yapılmış olan Botaş petrol boru hattı patlaması ile birlikte çaya ham petrol aktığı, petrolün 5 kilometrelik alana yayıldığı, yakın köylerde içme suyunun yasaklandığı, resmi açıklamaya göre vanaların kapatıldığı ve önlemlerin alındığı, ancak Dicle nehrine akan ham petrolün nasıl temizlendiğine ilişkin kamuoyunu aydınlatıcı bir bilgi verilmediği anlaşılmaktadır.
Ayrıca 6 Şubat'ta meydana gelen deprem sebebiyle Silvan yolu üzerindeki Dicle Nehrinin sağ sahiline çadır kenti kurulmuş olup bu çadır kentteki atıkların doğru yönetilmemesi halinde nehre zarar vermesi kaçınılmazdır. Bu hususta da yetkililerce hangi önlemlerin alındığı bilinmemektedir.
Ayrıca DİSKİ'ye ait Atıksu Arıtma Tesisi'nden çıkan siyah ve kimyasal madde içeren atıksuların da nehri kirlettiği iddia edilmektedir. Geçen 30-40 yılda Dicle Nehri'ne yapılan müdahaleler, baraj, evsel ve kimyasal maddelerin nehir sularına karışması nedeniyle bu kirliliğin yaşandığı söylenmektedir. Böyle giderse nehirdeki kirliliğin salgın hastalıklara sebep olma ihtimali de bulunmaktadır.
Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Tarık Çiçek, Dicle Nehri'nde yaklaşık 40 balık türünün yaşadığını, bunlardan leopar sazanı, bodur yayın balığı ve kurt balığının yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söylerken; Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Hidrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof Dr. Erhan Ünlü de Dicle Nehri'nin yapısının bozulmasından ötürü yanına yaklaşmanın dahi imkansız hale geldiğini belirtmektedir.
Bu bağlamda,
SORULAR
Bugüne dek Dicle nehri üzerindeki barajların, altındaki boru hatlarının, çevresindeki sanayi tesislerinin çevresel etkilerine, özellikle de Dicle nehrini kirletmelerine dair Bakanlığınızca vapılmış bir araştırma ve inceleme var mıdır?
Dicle nehrinin altından geçen petrol boru hattı sayısı kaçtır? Bugüne dek kaçında sızıntı, patlama gibi olaylar meydana gelmiştir?
. 25 Mart 2023'te vaşanan petrol boru hattı sızıntısının sebebi nedir? Bu sebebin oluşmasında Bakanlığınızın kusuru bulunmakta mıdır? Bu sebep ortadan kaldırılmış mıdır? Kusuru bulunanlar hakkında soruşturma açılmış mıdır?
25 Mart 2093'te meydana gelen petrol boru hattı sızıntısının etki ve sonuçları nelerdir? Bu sonuçlar giderilmiş midir, bu sonuçların giderilmesi için yapıları çalışmalar nelerdir?
. 6 Şubatta meydana gelen deprem nedeniyle depremzedelerin sosyal yaşamdan koparılarak Dicle nehri kıyısında bir çadır kente yerleştirilmelerinin sebebi nedir?
Bu çadır kentte ortaya çıkan her türden atıklar nereye atılmaktadır? Bu atıkların Dicle nehri üzerindeki olumsuz etkileri nelerdir, bu konuda bir araştırma ve inceleme vapılmış mıdır?
Dicle nehrinin bugün itibariyle siyah akmasının sebepleri nelerdir?" Bu konuda kapsamlı bir çalışmanız mevcut mudur?
Diyarbakır İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi'ndeki faaliyetler nelerdir? Bu tesinin sanayı atıkları nereve atılmaktadır?
Bu önerge cevaplanmadı; bakanlığın bir cevap yazısı yok.
Hata bildir