Kolluk kuvvetlerinin toplantı ve gösteri hakkını kullanan kişilere kötü muamelede bulunduğu iddialarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzük ?ün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Keziban KONUKCU KOK İstanbul Milletvekili

Türkiye genelinde kolluk güçlerince yasal sınırlar ihlal edilerek ulusal ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü haklarını kullanan yurttaşlara yönelik uygulanan şiddet, işkence ve hak ihlallerinin artarak devam etmesi sistematik olarak yaşanan bir durum halini almıştır. Kolluk gücünün orantısız güç kullanımı Türkiye'nin AİHM önünde birçok kez mahkum edilmesine neden olurken, İnsan Hakları İzleme Örgütü Türkiye, Polis ve Bekçi İşkence ve Kötü Muamele Yapıyor" başlığı ile 2020 yılı Temmuz ayında paylaşmış olduğu Raporunda da; Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni en çok ihlal eden Avrupa Konseyi üyesi devlet olma rekorunu koruduğunu ve üst düzey yetkililerin, vakaları kınamaması ve iddiaları soruşturmak yerine örtbas etmeye hazır olmalarının güvenlik güçleri için yaygın bir cezasızlığa sebebiyet verdiğini ve mağdurların adalete ulaşamadıkları" tespitine yer vermiştir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Her hafta Taleplerini "Gözaltındaki kayıplar son bulsun, kayıpların akıbeti açıklansın, sorumlular bulunsun ve yargılansın" olarak duyuran ve barışçıl eylemlerini gerçekleştiren Cumartesi oAnneleri/İnsanları ve hak savunucularının eylemlerinin yasaklanması, antidemokratik ve keyfi bir şekilde göz altına alınmalarının ardından bu defada IŞİD'in Suruç'ta, 20 Temmuz 2015 tarihinde düzenlediği canlı bomba saldırısında 33 düş yolcusunun yaşamını yitirdiği Suruç Katliamının 8'inci yılı anmasında 33 düş yolcularının düşlerini savunmaya, kardeşlik ve eşitlik köprüsü kurmaya, adalet mücadelesini büyütmeye yönelik anma için İstanbul Kadıköy'de bildiri dağıtan 46 üniversite öğrencisi genç ağır şekilde darp edilerek gözaltına alınmış, tutuklama talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edilen 9 öğrenciden 6'sı tutuklanmıştır.

Ankara, İstanbul ve İzmir'de ki anmalarda da "Türkiye'nin Suriye ve Irak'ın kuzeyine yönelik hava saldırısı nedeniyle toplantı ve gösterilerin yasaklandığı" belirtilerek anmaya katılan çok sayıda kişi ve haber yapmak isteyen basın emekçileri kolluk güçlerince darp edilerek göz altına alınırken birçok hukuk dışı ve keyfi uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Örneğin, İstanbul'da anma etkinliğine katılan yurttaşlara biber gazı sıkılmış, milletvekilleri de dahil katılımcılar hırpalanmış, yapılan açıklamanın ardından oturma eylemi yapan ailelere dağılma uyarısı yapan polis dağılmakta olan ve aralarında Suruç'ta yaşamını yitirenlerin ailelerinin, milletvekillerinin, demokratik toplum örgütü temsilcilerinin, gazetecilerin de bulunduğu kitleye müdahalede bulunmuş, 154 kişi darp, işkence ve ters kelepçe takılarak gözaltına alınmıştır. Ardından Vatan Emniyet'e götürülen yurttaşların avukatları ile görüşmeleri engellenmiş avukatlar da darp edilerek emniyetten çıkartılmışlardır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Suruç katliamının 8 inci yılında anma etkinliğine katılan yurttaşlara, Anayasa, yasa ve uluslararası sözleşmelere aykırı, hukuksuz bir şekilde darp edilmesi, biber gazı sıkılması ve ters kelepçe ile göz altına alınmalarına yönelik talimat tarafınızca mı verilmiştir?

2. "Türkiye'nin Suriye ve Irak'ın kuzeyine yönelik hava saldırısı nedeniyle toplantı ve gösterilerin yasaklandığı" talimatı tarafınızca mı verilmiştir?

3. Darp edilerek ters kelepçe ile gözaltına alınarak Vatan Emniyet'e götürülen yurttaşların şube polisleri tarafından avukatları ile görüştürülmedikleri, darp edilerek hakaretlerle dışarıya atıldıkları Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir?

4. Hukukun üstünlüğü ilkesine aykırılık teşkil eden avukatların müvekkilleri ile görüştürülmemesinin gerekçesi nedir?

5. Suruç anmasına katılan seçilmiş milletvekillerinin kolluk güçleri tarafından engellenmeye çalışıldığı ve hırpalandıkları bilginiz dahilinde midir? Bilginiz dahilinde ise bu duruma yönelik olarak bir açıklama yapmayı düşünmekte misiniz?

6. Suruç anmasına katılan ve polis anonsu doğrultusunda dağılan yurttaşlara keyfi ve hukuk dışı şiddet ve kötü muamelede bulunan emniyet mensuplarına yönelik başlatılan herhangi bir idari ve cezai soruşturma bulunmakta mıdır?

7. Kolluk kuvvetlerinin yurttaşlara yönelik keyfi şiddet ve kötü muamele talimatları kim ve kimler tarafından verilmektedir?

8. Polislerin en ufak olayda yurttaşlara biber gazlı müdahalede bulunması yaşam hakkının ve kötü muamele yasağının ihlali değil midir?

9. Basın özgürlüğüne ve halkın haber alma hakkına müdahale olan kolluk güçlerinin, basın mensuplarının görüntü almalarını engellemesinin, eylemi takip eden Artı TV muhabiri Umut Taştan"ı ters kelepçe ile gözaltına almasının gerekçesi nedir?

10. 2015 — 2023 yılları arasında yıllar bazında darp, işkence, kötü muamele nedenleriyle hakkında şikâyette bulunulan kolluk kuvveti mensubu sayısı kaçtır?

11. 2015 — 2021 yılları arasında darp, işkence, kötü muamele nedenleriyle hakkında soruşturma başlatılan kolluk kuvveti sayısı kaçtır?

12. 2015 — 2023 yılları arasında darp, işkence, kötü muamele nedenleriyle görevlerinden alınan kolluk mensubu sayısı kaçtır?

13. Ülke genelinde kolluk kuvvetlerinin yurttaşlara uyguladığı açık şiddetin her geçen gün artmasının nedeni nedir?

14. Kolluk güçlerini eğitmek ve evrensel hukuka ve insan hakları normlarına her koşulda kayıtsız şartsız uymasını sağlama görevi ve yükümlülüğü kimin sorumluluğudur?

15. Uygulanan cezasızlık politikalarından vaz geçilmesi yönünde Bakanlığınızın herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?

16. Bakanlığınıza bağlı kolluk kuvvetleri tarafından sürekli yaşanan polis şiddetinin önüne geçmek, yaşanan şiddet olaylarına karşı benzer saldırıların bir daha yaşanmasını önlemek amacıyla Bakanlığınızca alınan idari önlemler var mıdır, varsa nelerdir?