6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra alınan önlemlere ve yapılan çalışmalara ilişkin

İlgi (o: 14.02.2025 tarihli ve E, 43452547-120.07.04-1583244 sayılı yazınız.

Muş Milletvekili Sayın Sümeyye BOZ ÇAKI tarafından verilen "6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra alınan önlemlere ve yapılan çalışmalara ilişkin " 7123533 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Prof. Dr. Köme (MEMİŞOĞLU

Ek-Önerge Cevabı Çankaya/Ankara 06800

Telefon No: 03125651000

Muş Milletvekili Sayın Sümeyye BOZ ÇAKI tarafından verilen "6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra alınan önlemlere ve yapılan çalışmalara ilişkin" 7/23533 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabıdır,

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden iki yıl geçmiş olmasına rağmen depremzedelerin fiziksel ve ruhsal iyileşme süreçleri ile sağlık altyapısının onarımı konularında birçok sorun hâlâ devam etmektedir. Deprem sonrası sağlık hizmetlerinin sürdürebilirliği, uzun vadeli rehabilitasyon programları, ruhsal travma yaşayan bireyler için sunulan psikososyal destek hizmetleri ve sağlık altyapısının yeniden yapılandırılması kamuoyu tarafından yakından takip edilmektedir.

Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Çocuk Haklarına Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi ve Anayasa'nın 17'nci maddesi doğrultusunda devlet, bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini sağlama ve onların maddi ve manevi varlıklarını koruma sorumluluğuna sahiptir. Aynı şekilde, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, afet durumlarında halk sağlığını güvence altına almayı ve etkili sağlık hizmetleri sunmayı zorunlu kılmaktadır.

Ancak depremin ardından iki yıl geçmesine rağmen birçok depremzedeye yeterli sağlık hizmetinin ulaşmadığına, ruhsal travmaların etkilerinin tam olarak giderilemediğine ve rehabilitasyon süreçlerinin aksadığına dair endişeler gündemdedir. Ayrıca, deprem sonrası sağlık altyapısının onarımı ve bölgede kurulan sahra hastanelerinin kalıcı sağlık hizmetine dönüşüp dönüşmediği kamuoyunun merak ettiği konular arasındadır.

Bu bağlamda, depremden etkilenen bölgelerdeki sağlık hizmetlerinin son durumu, verilen psikososyal destekler ve depremzedelerin sağlık sorunlarının uzun vadeli takibiyle ilgili ayrıntılı bilgilere ihtiyaç duyulmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR:

SORU 1- 6 Şubat 2023 depreminin üzerinden geçen iki yıl boyunca toplam kaç kişi depremle ilişkili yaralanmalar ve sağlık sorunları nedeniyle tedavi görmüştür? Hâlâ tedavisi devam eden depremzede sayısı nedir?

SORU 2- Deprem bölgesinde kurulan sahra hastanelerinin kaçı hâlen aktif olarak hizmet vermektedir veya kalıcı sağlık tesislerine dönüştürülmüştür? Kalıcı sağlık altyapısının onarımı ve yeniden inşası ne aşamadadır? i

SORU 3- Deprem sonrası sağlık hizmetlerinde görevlendirilen sağlık personelinin (doktor, hemşire, sosyal hizmet uzmanı, psikolog vb.) sayısı ve bölgede ne kadar süreyle görev yaptıkları hakkında bilgi verir misiniz? Hâlâ geçici görevde olan personel var mıdır?

SORU 4- Depremden etkilenen bireyler arasında bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek için hangi önlemler alınmıştır ve bu önlemler hala devam etmekte midir? Deprem sonrası bölgede tespit edilen bulaşıcı hastalık vakaları ile ilgili istatistikler nelerdir?

SORU 5- Kimlik tespiti yapılamayan veya ailesine ulaşılamayan yaralıların sağlık durumu hakkında hangi takip mekanizmaları devreye alınmıştır? Bu kişilerin kimlik tespitine ve ailelerine ulaşmalarına yönelik çalışmalar hangi aşamadadır?

SORU 6- Deprem sonrası ruhsal travma yaşayan çocuklar, kadınlar ve diğer hassas gruplar için sunulan psikososyal destek hizmetlerinden bugüne kadar kaç kişi faydalanmıştır? Bu destek hizmetleri halen devam etmekte midir?

SORU 7- Deprem bölgelerinde kalıcı fiziksel ve ruhsal rehabilitasyon hizmetlerinin sağlanması için özel olarak yürütülen projeler veya programlar nelerdir? Bu hizmetlerin sürdürebilirliği nasıl sağlanacaktır?

SORU 8- Deprem sonrası hastanelerde ve diğer sağlık tesislerinde yaşanan yoğunluk ve kapasite sorunlarına ilişkin alınan önlemler yeterli olmuş mudur? Kalıcı kapasite artırımı veya yeni sağlık merkezlerinin inşası konusunda yürütülen projeler ne durumdadır?

SORU 9- Deprem sonrası sağlık hizmetlerinde yaşanan eksiklikler ve aksaklıklarla ilgili Bakanlığınız tarafından yürütülen herhangi bir denetim veya değerlendirme çalışması mevcut mudur? Bu çalışmalar sonucunda sorumluluğu tespit edilen kişi veya kurumlara yönelik herhangi bir idari veya adli işlem başlatılmış mıdır?

SORU 10- Deprem sonrası depremzedelerin sağlık giderlerinin karşılanmasına yönelik özel bir bütçe tahsisi yapılmış mıdır? Eğer yapılmışsa, bu bütçenin ne kadarı harcanmış ve hangi hizmetlerde kullanılmıştır?

CEVAPLAR: 1-10.

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem felaketi sonrasında sağlık hizmetinin aksamaması için gerekli tüm tedbirler alınmıştır. Depremin olduğu ilk günden itibaren gerekli incelemeler ve müdahaleler yapılmaktadır. Depremin ilk günlerinde bulaşıcı hastalıklar açısından tanı koyabilecek mobil klinik laboratuvar ve su hijyeni açısından inceleme yapmak üzere mobil su laboratuvarı bölgede hizmet sunmuştur. Sahada çalışabilir durumda olan halk sağlığı laboratuvarlarında da en kısa sürede su ve klinik numuneler incelenmeye başlanmış ve laboratuvar kapasiteleri arttırılmıştır.

Tahliye edilen depremzedelerin yerleştirildiği toplu barınma alanlarındaki veriler bulaşıcı hastalık riskleri açısından düzenli olarak izlenmeye devam edilmektedir. Sendromik sürveyans kapsamında bölgedeki vaka sayıları düzenli takip edilmekte, gerekli çalışmalar yapılarak koruma-kontrol önlemleri alınmaktadır.

OHAL ilan edilmesi sebebiyeti ile Deprem bölgesindeki 11 ilimize; 4.923 uzman tabip, 2.242 tabip olmak üzere ve 13.653 diğer sağlık personeli ve 14.652 diğer idari ve işçi personelin planlaması yapılmış olup toplamda 35.470 personel görevlendirilmiştir.

Ülke geneli tüm sağlık tesislerimizin sağlık personeli planlamasında olduğu gibi, Afet bölgesindeki sağlık tesislerinin sağlık personeli planlaması personelimizin herhangi bir mağduriyetine yol açmayacak şekilde ve vatandaşlarımızın ihtiyaçları doğrultusunda yapılmaktadır. Ayrıca olağanüstü hallerin oluşması durumunda da mevcut sağlık hizmeti, sağlık personeli görevlendirilmesi yöntemiyle de desteklenmekte olup sağlık hizmetlerinin sunumu açısından herhangi bir aksaklık yaşanmamaktadır.

Deprem sonrası enkaz altından çıkarılan vatandaşlarımızın kimlik tespiti ve ailesine ulaşılamayan yaralılar ile sonrasında kimlik tespiti yapılan kişiler hakkında Bakanlığımız SABİM merkezinin 184 Nolu telefon hattı ile bilgilendirme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca söz konusu durumlarla ilgili araştırma/soruşturma kapsamındaki iş ve işlemler Başsavcılıklar tarafından yürütülmüştür.

Yaşanan afet sonrasında Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Ana Çözüm ortaklığında ve koordinasyonunda depremzede ve yakınları için Bakanlığımızca psikososyal destek hizmetleri (PSD) başlatılmıştır.

Afet sonrasında sahada çalışan psikolog, sosyal çalışmacı ve çocuk gelişimcilere ihtiyaçları olan konularda hızlandırılmış online eğitimler verilmiştir. Afet bölgesinde ve diğer 70 ilde afet eğitimi almış gönüllü ekiplerimizle vatandaşlarımıza psikososyal destek hizmetleri sunulmuştur. Sağlıklı Hayat Merkezleri ile hastanelerimizde ruh sağlığı ve psikososyal destek hizmeti verilmeye devam edilmektedir.

Afet bölgesi dışındaki illerde ise hem yurt, otel gibi toplu yaşam alanlarında hem de bireysel yaşanılan yerlerde ihtiyaç taraması yapılmış olup hizmet verilmeye devam edilmektedir. Hem Sağlıklı Hayat Merkezlerinde hem de ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerimizde bulunan personellerimiz tarafından takipli psikolojik destek görüşmeleri de yapılmaktadır.

Bakanlığımız tarafından 6 Şubat depreminden etkilenen 11 ilimizde 26's1 birinci basamak sağlık tesisi olmak üzere 49 adet sağlık tesisinin yapımı tamamlanmıştır. 98 adet sağlık tesisimizin de inşaat süreci devam etmektedir.

Depremden etkilenen illerimizde kamu hastaneleri ile özel hastanelerde meydana gelen yıkımlara istinaden Bakanlığımızca görevlendirilen müfettişler tarafından inceleme soruşturma yapılmış olup bilgi ve belgeler Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmekte olan soruşturma dosyasına esas teşkil etmek üzere gönderilmiştir.

Ayrıca, deprem sonrası sağlık hizmetlerinde yaşanan eksiklikler ve aksaklıklarla ilgili olarak Bakanlığımıza intikal eden muhtelif şikayetler doğrultusunda illerde muhakkikler görevlendirilerek mahallinde incelemeler yapılmaktadır. İnceleme neticesinde düzenlenen raporların gereği ilgili birimlerce yerine getirilmektedir.

6 Şubat 2023'te yaşanan asrın felaketinin ardından, Bakanlığımızca vatandaşımızın sağlık hizmetine ulaşımında herhangi bir aksamaya veya gecikmeye mahal vermeksizin, birey ve toplumun sağlık hakkını ve sağlığını en üst düzeyde koruyarak, sağlık sorunlarına zamanında, uygun ve etkili çözümleri yüksek hizmet kalitesiyle sunarak ve vatandaşımızın en nitelikli hizmeti alabilmesi yönünde çalışmalarımız devam etmektedir.

Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.