İngiltere'nin diplomatik pasaport sahiplerine yönelik vize muafiyeti uygulamasını kaldırdığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 11 Şubat 2025 tarihinde 7/23882 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Dışişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 16 Haziran 2025).
Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “İngiltere'nin diplomatik pasaport sahiplerine yönelik vize muafiyeti uygulamasını kaldırdığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23882, 11 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23882-ingiltere-nin-diplomatik-pasaport-sahiplerine-yonelik-vize-muafiyeti-uygulamasini-kaldirdi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f368f898-c7a0-4a2e-a8e3-0194f5bff5cb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 125 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 122 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince talep ederim. 11.02.2025 - görevi olmayan herkesin vize almasını zorunlu hale getirdiği iddiâ gd ilmektedir. Bu uygulama, Türkiye'nin uluslararası alandaki diplomatik hareketliliğini doğrudan etkileyebilecek niteliktedir. Daha önce ABD, Kanada ve Suudi Arabistan tarafından uygulanan bu kısıtlama, Türkiye'nin diplomatik pasaportuna yönelik uluslararası güvenin ve itibarin sorgulanmasına yol açabilecek bir adım olarak değerlendirilmelidir. İngiltere'nin aldığı bu kararın gerekçesi kamuoyuna tam olarak açıklanmamış olsa da, Türkiye'nin vize politikası, diplomatik ilişkileri veya uluslararası güvenlik dinamikleri ile ilgili bir bağlamı olup olmadığı önemli bir soru işaretidir. Bu karar, aynı zamanda Türkiye-İngiltere ilişkilerinde yeni bir döneme işaret etmekte olup, Türkiye'nin uluslararası alandaki diplomatik imtiyazlarının daraltılmasına yönelik bir sürecin başlangıcı olabileceğine dair endişeleri artırmaktadır. Diplomatik pasaport, devletler arası ilişkilerde güven ve karşılıklı saygıya dayalı bir ayrıcalık olup, bu tür uygulamaların belirli kriterlere göre şekillenmesi beklenir. Türkiye'nin bu gelişmeye nasıl yanıt vereceği, sadece İngiltere ile olan ilişkileri açısından değil, diğer ülkelerin benzer adımlar atmasının önüne geçmek açısından da büyük önem arz etmektedir.
Bu bağlamda:
SORULAR
İngiltere'nin aldığı bu kararın gerekçesi konusunda Türkiye'ye resmi bir bildirimde bulunulmuş mudur? Bu kararın arka planında siyasi veya diplomatik bir sebep var mıdır?
Türkiye Cumhuriyeti olarak İngiltere nezdinde bu kararın gözden geçirilmesi için herhangi bir diplomatik girişimde bulunulmuş mudur? Eğer bulunulduysa sonuçları ne olmuştur?
Türkiye, misilleme olarak İngiltere'nin diplomatik pasaport sahiplerine yönelik vize uygulaması getirmeyi düşünmekte midir?
Bu gelişmenin Türkiye-İngiltere ilişkilerne etkisi konusunda Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
Bu kararın, diğer Avrupa ülkeleri tarafından da benzer uygulamalara dönüştürülmesini önlemek adına Türkiye hangi adımları atacaktır?
Türkiye'nin diplomatik pasaportlarına yönelik benzer kısıtlamaların artmaması için uluslararası alanda atılacak adımlar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Hakan Fidan, Dışişleri Bakanı ·
İnternet Adresi: http://www.mfa gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Ali Murat TAŞKENT
YAZILI SORU ÖNERGESİNE YANIT
Ülkemizle Birleşik Krallık arasında 26 Ekim 2011?de imzalanan "Diplomatik Pasaport Hamillerinin Karşılıklı Olarak Vizesiz Seyahatlerinin Teminine Dair Mutabakat Muhtırası" uyarınca iki ülkenin diplomatik pasaport hamili vatandaşları vizeden muaf tutulmuştur.
Birleşik Krallık'ın (BK) sınır programında yapılacak değişikliğin bir parçası olarak AB'nin, tam anlamıyla bir vize itası uygulaması olmayan ancak giriş-çıkış kayıtlarının alınmasını amaçlayan elektronik seyahat yetkilendirme (Electronic Travel Authorisation - ETA) sistemini uygulamaya koyma hazırlıkları kapsamında, BK'ya seyahat edecek her ülke vatandaşının ön izin almasını gerektirecek yeni bir düzenlemeye gidilmiştir. Daha evvel muafiyet sağlamış olan ülkelere, AB üyeleri ve ABD dahil, ETA bağlamında kayıt zorunluluğu getirilmiştir. Türkiye gibi umuma mahsus pasaportları vizeye tabi olan, ancak diplomatik pasaportları vizeden muaf olan 5 ülkeye de diplomatik vize düzenlemesi (Diplomatic Visa Arrangement - DVA) getirilmiştir. BK"ya atanan diplomatlar ise bu düzenleme kapsamında değildir.
DVA uygulaması uyarınca diplomatik pasaport hamili vatandaşlarımız, iki yıl geçerli şekilde çok girişli kayıt yaptırarak, başvuru ücreti ve parmak izi verme gerekliliği olmaksızın yalnızca bir form doldurarak ve biyometrik fotoğrafın vize merkezinde sisteme yüklenmesiyle vize alabilmektedir.
Yeni uygulamalar kapsamında herhangi bir ülkeye bu aşamada istisna sağlanmayacağı İngiliz makamlarınca duyurulmuştur.