6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası Malatya'da yürütülen yıkım ve enkaz kaldırma çalışmalarına ilişkin

6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler, Malatya'da .büyük bir yıkıma yol açmış, binlerce bina kullanılamaz hale gelmiş, çok sayıda vatandaş hayatını kaybetmiş veya yaralanmıştır. Depremin üzerinden iki yıl geçmiş olmasına rağmen, kentte enkaz kaldırma ve yeniden inşa sürecinde yaşanan sorunlar devam etmektedir.

Deprem sonrasında yapılan tespitlere göre, Malatya'da yıkım süreci yavaş ilerlemiş, şehirde hâlâ yıkılmamış binalar bulunduğu gibi bazı enkazların altında kayıp kişilere ait cenazelerin olduğu belirlenmiştir. Son dönemde yapılan yıkımlarda iki ayrı enkaz altında iki kişinin cenazesine ulaşılmış olması, yıkım sürecinin henüz tamamlanmadığını göstermektedir.

Öte yandan, yıkım ve enkaz kaldırma süreçlerinde ihale yolsuzluğu iddiaları gündeme gelmiş, bu kapsamda Emniyet Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Şubesi tarafından yürütülen bir operasyon sonucunda yaklaşık 10 kişi gözaltına alınmış, 3 kişi tutuklanmıştır. Ancak soruşturmanın detaylarına ilişkin kamuoyuna şeffaf bir açıklama yapılmamış olması, sürecin üzerinin örtüldüğüne dair kaygılara neden olmuştur.

Malatya'da barınma sorunu da halen devam etmektedir. Resmi açıklamalara göre 2025 yılı sonuna kadar tüm hak sahiplerinin konutlarına yerleştirilmesi hedeflenmekte, inşaatların hızla ilerlediği belirtilmektedir. Ancak, inşaatların gecikmesi ve mevcut geçici barınma koşullarının yetersizliği, yurttaşların yaşam standartlarını olumsuz etkilemektedir. Özellikle kırsal bölgelerde inşa edilen konutların konumlandırılması tartışma yaratmıştır. Doğanşehir ilçesi Kurucaova Mahallesinde köylülerin tarım alanlarına konut yapılmasına karşı çıkınası, planlama süreçlerinde kamu yararının dikkate alınması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Bunun yanı sıra, Malatya"da enkaz kaldırma çalışmaları sırasında ortaya çıkan asbest riski, halk sağlığını tehdit eden önemli bir faktör haline gelmiştir. Depremde yıkılan 60 binden fazla binanın molozlarının, şehir mezarlığına 200 metre mesafede bir alana döküldüğü belirtilmektedir. Enkaz taşıma sürecinde havaya karışan tozların, ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği ifade edilmektedir. Malatya Çevre Platformu yetkilileri, molozların taşınma sürecinde yeterli önlemlerin alınmadığını ve halk sağlığı açısından risk oluşturduğunu dile getirmektedir.

Bu bağlamda;