Bir gazetecinin çocuk destek merkezleri hakkındaki iddialarına ilişkin
Kaynak göster
Gökçe Gökçen (CHP), 28 Temmuz 2023 tarihinde 7/2401 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 104 gün sonra, 9 Kasım 2023).
Gökçe Gökçen (CHP, İzmir). “Bir gazetecinin çocuk destek merkezleri hakkındaki iddialarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2401, 28 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2401-bir-gazetecinin-cocuk-destek-merkezleri-hakkindaki-iddialarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bb9b2f79-a2da-4b4d-9d2a-01899c87a91d
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 104 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)O Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GOKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 26.07.2023
Gökçe GÖKÇEN İzmir Milletvekili
Gazeteci Seyhan Avşar'ın "Devlet korumasındaki çocukların dosyasını açıyoruz: Utan Türkiye" başlıklı haberinde bahsi geçen Çocuk Destek Merkezlerinde (ÇODEM) yaşandığı iddia edilen istismar olaylarına ilişkin, Bakanlığınız tarafından açıklama yapılmak yerine Gazeteci Seyhan Avşar hakkında soruşturma açılmıştır.
Bu çerçeveden hareketle;
I- Gazeteci Seyhan Avşar'a açılan soruşturmanın gerekçesi nedir? Seyhan Avşar'ın soruşturmaya konu olan haberindeki iddialara ilişkin Bakanlığınız tarafından kamuoyuna yapılan bir açıklama var mıdır? Bu iddialara dair Bakanlığınız hangi girişimlerde bulunmuştur?
SORULAR
2002 yılından bu yana, devlet korumasında olan çocukların uğradığı istismar iddialarına ilişkin kaç soruşturma açılmıştır? Bu soruşturmaların kaçı Bakanlığınız tarafından resen, kaçı ilgili kişilerin şikâyeti üzerine başlatılmıştır? Bu soruşturmaların kaçı sonuçlanmıştır? Sonuçlanan soruşturmaların kaç tanesinde yargı süreci tamamlanmıştır ve yargı süreci tamamlanan soruşturmalarda kaç kişiye, hangi cezalar verilmiştir? Yargı sürecinin devam ettiği kaç dava vardır? Bu davaların tamamında Bakanlığınız müdahil olmuş mudur?
Söz konusu haberde bahsi geçen Beykoz Çocuk Destek Merkezi(ÇODEM,), Beylikdüzü Çocuk destek Merkezi(ÇODEM), Kemerburgaz Çocuk Merkezi, Bahçelievler 80. Yıl Çocuk Destek Merkezi, Florya Çocuk Destek Merkezi, Marmara Çocuk Destek Merkezi, Beykoz Çocuk Destek Merkezi, Alibeyköy Çocuk Destek Merkezi ve Beylikdüzü Çocuk Destek Merkezi'nde yaşandığı iddia edilen ve Seyhan Avşar'ın gündeme getirdiği istismar iddialarına ilişkin, Bakanlığınız tarafından yürütülen herhangi bir iç soruşturma olmuş mudur? Yargı sürecinde ve Bakanlık soruşturmalarında kaç çalışana, hangi yaptırımlar ve/veya cezai işlemler uygulanmıştır? Bahsi geçen Çocuk Destek Merkezlerinde görevden alınan kaç çalışan vardır?
2023 yılı itibariyle Türkiye'de kaç ÇODEM vardır? Bu merkezlerin iç denetim mekanizması nasıl çalışmaktadır? Hangi "Çocuk Destek Merkezinde" kaç çocuk kalmaktadır? Bu merkezlerde kalan çocuklara yönelik istismar iddialarına ilişkin açılmış olan toplam kaç soruşturma vardır? Açılan soruşturmaların akıbeti nedir?
Devlet koruması altında olan çocukların psikolojik ve fiziksel sağlıklarını korumak adına Bakanlığınız hangi çalışmaları yürütmektedir?
Ülke çapındaki ÇODEM'lerde kalan çocuklarımızdan kaç tanesi söz konusu merkezlerden kaçmıştır ve bu çocuklardan kaçı bulunmuştur? Bulunan çocukların, merkezlerden kaçma sebepleri nasıl araştırılmaktadır? Bu sebeplerin giderilmesi ve çocuklarımızın pedagojik gerekliliklere uygun olarak özgür, huzurlu ve mutlu bir yaşam alanına sahip olması adına hangi çalışmalar yapılmaktadır? Bu merkezlerden kaçan ve bulunamayan çocuklara ilişkin Bakanlığınız hangi çalışmaları yürütmektedir? ÇODEM'de kalan çocuklara verilen eğitim müfredatı nedir? Çocuklara verilen bu eğitimin bilimsel temeli nasıl oluşturulmuştur? Bu eğitimin bir parçası olan "örf ve adet eğitiminin" içeriği nedir?
ÇODEM"'de kalan çocuklara ne kadar "harçlık" verilmektedir? Bu harçlıklar hangi değişkenlere göre hesaplanmaktadır?
ÇODEM'de kalmış olan çocuklardan kaçına reşit olduktan sonra iş imkânı sağlanmıştır? İş imkânı sağlanması için aranan şartların kolaylaştırılması adına Bakanlığınız tarafından yürütülen bir çalışma var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o : 03.08.2023 tarihli ve 1260154 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Gökçe GÖKÇEN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/2401 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 772401 Cevap Metni (2 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09
İzmir Milletvekili Sayın Gökçe GÖKÇEN'e Ait 7/2401 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Çocukların sağlıklı gelişimini temin etmek üzere; çocuklara yönelik sosyal hizmet ve yardım faaliyetlerini yürütmek, bu alanda ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile gönüllü kuruluşlar arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamak Bakanlığımız görevlerindendir.
Korunma ve bakım altında bulunan çocuklarımızın yaşam becerilerinin güçlendirilmesi ve psikolojik iyilik hallerinin korunması amacıyla geliştirilen Çocuk Evleri ile Çocuk Evleri Sitelerinde Çocuk Destek ve Gelişim Programı, ihtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitelerinde ise Anka Çocuk Destek Programları uygulanmaktadır.
İhtisas kuruluşlarında koruma ve bakım altında bulunan çocuklar ve aileleri psikososyal destek programına dâhil edilmektedir. Program ile çocukların bireysel farklılıkları ve ihtiyaçları dikkate alınarak olumsuz yaşam deneyimlerinden kaynaklanan travmanın en aza indirilmesi, olumlu tutum ve davranış değişikliği oluşturulması hedeflenmektedir.
İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitesi (Çocuk Destek Merkezi), suça sürüklenmesi, suç mağduru olması veya sokakta sosyal tehlikelerle karşı karşıya kalması sebebiyle haklarında bakım tedbiri veya korunma kararı verilen çocuklardan; psikososyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenlerin, bu ihtiyaçları giderilinceye kadar geçici süre ile bakım ve korunmalarının sağlandığı, bu süre içerisinde aile, yakın çevre ve toplum ilişkilerinin düzenlenmesine yönelik çalışmaların yürütüldüğü; çocukların mağduriyet, suça sürüklenme, yaş ve cinsiyet durumuna göre ayrı ayrı yapılandırılan veya ihtisaslaştırılan yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır.
Öte yandan, kuruluştan izinsiz ayrılan çocuklar ivedilikle kolluk kuvvetlerine bildirilmekte, bulunarak kuruluşa veya en yakın sosyal hizmet kuruluşuna teslim edilmesi talep edilmekte, ayrıca çocukların ailesine bilgi verilmektedir.
Kuruluşa dönen, döndürülen veya teslim edilen çocukların kuruluştan izinsiz ayrılma davranışlarının söndürülmesi amacıyla sosyal çalışmacı, psikolog, öğretmen, çocuk gelişimci, sosyolog (o tarafından (Ooçocuğun kuruluşa uyumuna yönelik mesleki çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Çocuk bireysel olarak değerlendirilmekte, izinsiz ayrılma davranışının nedenleri belirlenmekte ve aynı davranışın tekrarlanmaması için çalışılmaktadır. Ayrıca çocukların aileleri ile de çalışmalar yapılmakta, aileye danışmanlık, rehberlik, psikolojik profil çalışmaları ile bireysel terapi hizmeti verilmektedir.
Kurum bakımında kalan çocuklar Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda örgün ve yaygın olarak eğitimlerine devam etmektedirler. Bu okullardaki öğretim programları Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenmektedir. i
Diyanet İşleri Başkanlığı ile Bakanlığımız arasında imzalanan işbirliği protokolü kapsamında çocuk bakım kuruluşlarında korunma ve bakım altında bulunan çocuklara yönelik "Etkinliklerle Değerler Eğitimi Programı" geliştirilmiş ve uygulamaya konulmuştur.
Korunma ve bakım altında bulunan çocukların harçlıkları Çocuk Koruma Hizmetleri Planlama ve Çocuk Bakım Kuruluşlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in "Harçlıklar" başlıklı 37 nci maddesi doğrultusunda belirlenmektedir.
Hakkında 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu veya 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu hükümlerine göre bakım tedbiri/korunma kararı ile en az iki yıl sosyal hizmet modelinden (kuruluş bakımı veya koruyucu aile) faydalanmış ve reşit olarak kurum bakımından ayrılan kişiler 2828 sayılı Kanunun ek 1 nci maddesi kapsamında Bakanlığımızca kamuda istihdam edilmektedir. Anılan Kanun kapsamında 2023 yılı Eylül ayı itibariyle toplam 61.480 kişi kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilmiştir.
Kamu kurum ve kuruluşlarına atanmaları mümkün olmayan ve özel sektörde çalışmak isteyen gençlerimizin desteklenmesine yönelik Özel Sektör İstihdam Prim Teşviki Uygulaması başlatılmıştır. Özel sektörde çalışan gençlerin işsizlik sigortası primi, sigortalı ve işveren hissesinin tamamı, sigortalının işe giriş tarihinden itibaren beş yıl süre ile Hazine tarafından karşılanmaktadır. Bu konu ile ilgili bilgiler Bakanlığımız faaliyet raporlarında yayımlanmaktadır.
Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz https:/www.aile.gov.tr/chgmyistatistikler/ internet adresinde yer almaktadır.
Diğer taraftan, Bakanlığımıza bağlı çocuk bakım kuruluşları ilgili mevzuat doğrultusunda genel denetime tabi tutulmaktadır. Kurum ve kuruluşların sundukları hizmetlerin aksayıp aksamadığının tespitine yönelik özel denetimler de yapılabilmektedir. Ayrıca uluslararası antlaşmalar gereği denetim yetkisi bulunan kuruluşlar tarafından da Bakanlığımıza bağlı çocuk bakım kuruluşlarının denetimi yapılabilmektedir.
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un "Harçlar ve masraflardan, vergilerden muafiyet ve davaya katılma" başlıklı 20 nci maddesinin ikinci fıkrasında; "Bakanlık, gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan idari, cezai, hukuki her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabilir." hükmüne istinaden Bakanlığımız açılmış davalara katılmaktadır.
Bakanlığımız tarafından, Cumhuriyet Başsavcılıklarınca yürütülen soruşturma dosyalarına, 6284 sayılı Kanun kapsamında davaya müdahillik hususunun değerlendirilebilmesi için soruşturma sonucunun Bakanlığımıza tebliğ edilmesi talepli dilekçe sunulmaktadır. Soruşturma sonucunun tebliği halinde, soruşturma sonucunda dava açılmış ve iddianame düzenlenmişse Bakanlığımızca davaya müdahillik hususu değerlendirilmekte, soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmişse Bakanlığımızca bu karara itiraz hususu değerlendirilmektedir.
Soru önergesinde bahsedilen haberle ilgili olarak Bakanlığımızca suç duyurusunda bulunulmuştur. Soru önergesine konu edilen habere ilişkin soruşturma Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmektedir.
Ayrıca Bakanlığımızca söz konusu vakalara dair kamuoyunu bilgilendirmek üzere 03.01.2023 ve 12.09.2023 tarihlerinde basın açıklaması yapılmıştır. Konuya ilişkin adli ve idari süreç devam etmektedir.
Soru önergesinde bahsi geçen hususlarla ilgili olarak Bakanlığımızca yürütülen inceleme ve soruşturma halen devam etmektedir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan