Yabancı bir otomobil firmasına tanınan muafiyetlere ilişkin
Kaynak göster
Lütfü Türkkan (İYİ Parti), 13 Şubat 2025 tarihinde 7/24347 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 7 Nisan 2025).
Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “Yabancı bir otomobil firmasına tanınan muafiyetlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24347, 13 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24347-yabanci-bir-otomobil-firmasina-taninan-muafiyetlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/684d9320-cf83-4ecc-a941-01950163a433
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 53 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince
T.C. Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
SORULAR
02.
Saygılarımla. ipi adi Lütfü TÜRKKAN
Ülkemizde satışı gerçekleşen Çin firması BYD marka otomobillerle ilgili olarak firmanın Türkiye yetkilileri tarafından verilen bir röportajda Türkiye'ye ithal ettikleri tüm elektrikli ve hibrit araçlarda tüm gümrük vergisinden, ek vergilerden ve distribütörün kendine ait 20
3)
4)
servis açma zorunluluğundan muaf olduğu belirtilmiştir.
Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;
Ülkemizde faaliyet gösteren Çinli BYD*?e firmasına Türkiye'de yatırım karşılığında verilen vergi muafiyetinden kaynaklanan vergi kaybı miktarı ne kadardır?
BYD firmasına Türkiye'ye yatırım karşılığında birtakım imtiyazlar verilmiştir. BYD firmasının buna karşın Türkiye'ye söz verdiği yatırım şu an hangi aşamadadır? Yatırımla ilgili herhangi bir erteleme ve revizyon söz konusu mudur?
BYD firması, yönetmelik gereği yerine getirmesi gereken en az 20 servis açma şartından muaf olduklarını belirtmiştir. Bu durum Türk kullanıcıların.-mağdur olmasına yol açmayacak mıdır? Özellikle elektrikli araçlar gibi yangın riskinin yüksek olduğu taşıtlarda bakım onarım hizmetleri oldukça önemliyken cinayete davetiye çıkaran bu karar nasıl alınmıştur?
BYD'nin 20 servis açma zorunluğunun bulunmaması Türkiye"de faaliyet gösteren diğer markalar açısından haksız rekabet sayılmamakta mıdır? Bakanlık olarak haksız rekabete yol açacak imtiyazlar Çinli BYD firmasına niçin verilmiştir?
BYD'ye verilen imtiyazlar TOGG markasının rekabet şartlarını zorlaştırmamakta mıdır? TOGG'u ülkemizde faaliyet gösteren diğer markalara karşı korumak ve rekabetçiliğini sürdürmek için Bakanlık olarak aldığınız önlemler nelerdir?
(0312)420 2818-19
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
m)
İlgi (o :03 .03.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1591015 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Kocaeli Milletvekili Sayın Lütfü TÜRKKAN tarafından verilen 7/24347 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
O Beli
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) Telefon No: (0312) 449 13 37 Faks No: (0312) 449 1341 Soru Önergeleri Birimi Sie imi in 8 TİCARET BAKANLIĞI
Kocaeli Milletvekili Sayın Lütfü TÜRKKAN'a Ait 7124347 Sayılı Yazılı Soru Önergesine
İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 5) Bakanlığımızca ithalatın ülke ekonomisinin yararına gerçekleştirilmesi ve yerli sanayinin korunmasını teminen gerekli tedbirler alınmaktadır. Konuya ilişkin olarak ithalat politikalarındaki temel araçlar arasında yer alan ilave gümrük vergileri ile ek mali yükümlülük uygulamaları; yerli üretimin korunması ve dış ticaret dengesine yönelik hedeflerimiz dikkate alınarak Çin menşeli elektrikli, konvansiyonel ve hibrit binek otomobillerin ithalatında etkin şekilde tatbik edilmektedir.
Bu çerçevede, elektrikli araç ithalatına yönelik olarak; 12.08.2022 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile Avrupa Birliği (AB) üyesi ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığımız ülkeler haricindeki ülkelerden gerçekleştirilen ithalatta 9010 oranında ilave gümrük vergisi uygulanmaya başlamış olup, 03.03.2023 tarihli düzenleme ile de AB ve STA dışı ülkeler için 9610 oranında uygulanan ilave gümrük vergisi Çin menşeli otomobiller için "040 seviyesine çıkarılmıştır.
Ayrıca, 07.06.2024 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 8703 Gümrük Tarife Pozisyonu altında sınıflandırılan konvansiyonel (içten yanmalı) ve hibrit binek otomobillerin Çin menşeli olanlarının ithalatında, ithalat değerinin 9640"1 veya 7.000 ABD doları/adetin yüksek olanının Ek Mali Yükümlülük olarak uygulanması kararlaştırılmıştır. İlgili Ek Mali Yükümlülük uygulanması hususu, 31.12.2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Karar ile 9650 veya 9.500 dolar olarak değiştirilmiştir.
Diğer taraftan, elektrikli araçların, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de pazar payı hızla artış göstermekte olup, bahse konu araçlar karbon emisyonunun azaltılması ve sürdürülebilir enerji temini kapsamında önemli yere sahiptir. Bu nevi araçların ithalatında, tüketici güvenliği, satış sonrası hizmet kalitesinin artırılması, batarya parkının izlenmesi ile batarya geri dönüşüm süreçlerinin daha etkin yönetilmesi amacıyla gerekli kriterlerin getirilerek, söz konusu elektrikli araçlarla ve birlikte oluşturacağı eko sistemin düzenlenmesi de amaçlanarak, 29.11.2023 tarihli ve 32384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bazı Elektrikli Araçların İthaline İlişkin Tebliğ" (mer'i Tebliğ adı: Bazı Elektrikli ve Haricen Şarj Edilebilir Hibrit Araçların İthaline İlişkin Tebliğ) ile elektrikli binek otomobili cinsi eşyanın (L sınıfı dahil) AB ve STA kapsamı menşeli olmayanlarının ithalinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca veya yetki verdiği kurum veya kuruluşça düzenlenen "İzin Belgesi" aranmaya başlanmıştır.
Bununla birlikte, mezkur Tebliğ'de 20 servis açma yükümlülüğü, tüm teşebbüsler için geçerli olmayıp yalnızca AB ülkeleri ile STA imzalanan ülkeler haricinde elektrikli ve plug-in hibrit araç ithal edenler için geçerlidir. Bir başka deyişle, Türkiye'de faaliyet gösteren, yerli üretim yapan teşebbüsler ile AB ülkeleri ve STA imzalanan ülkelerden ithalat gerçekleştiren teşebbüsler söz konusu yükümlülüğe tabi tutulmamaktadır.
Diğer taraftan, Türkiye'de yabancı yatırımları artırmak ve araçların elektrifikasyonu dahil olmak üzere teknoloji transferine de olanak sağlayacak bir yatırım ortamı oluşturmak üzere geçmişte olduğu gibi bazı teşvik unsurları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın koordinasyonunda hayata geçirilebilmektedir.