Olası depremlere karşı ceza infaz kurumlarında alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 21 Şubat 2025 tarihinde 7/24364 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 333 gün sonra, 20 Ocak 2026).
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Olası depremlere karşı ceza infaz kurumlarında alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24364, 21 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24364-olasi-depremlere-karsi-ceza-infaz-kurumlarinda-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa35521a-ba10-4624-9d8a-019538027e39
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 333 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim
SORULAR
02.2025.
Son-günlerde ardı ardına gerçekleşen depremlerle birlikte depreme dayanıklı, güvenli şehirlerin inşa edilmesi ve deprem sonrası krizlere yönelik çalışmaların yapılması gerektiği kamuoyunda sıkça tartışılmaya başlanmıştır. Ancak ceza infaz kurumları ve diğer kapalı kurumlar maalesef gerektiği kadar bu gündemdeki yerini alamamıştır.
Son dönemde, deprem olasılıklarının çokça gündeme geldiği Marmara ve Ege Bölgesinde, 26"s1 İstanbul?da, 22'si İzmir'de olmak üzere toplam 202 ceza infaz kurumu bulunmaktadır. Türkiye'deki 405 ceza infaz kurumunda ise yaklaşık 400 bin mahpus tutulmaktadır. Bununla birlikte kurumlarda çalışan personel, yerleşkelerin içindeki lojmanlarda yaşayan kişiler ve çalışanlar eklendiğinde bu sayı en az 500.000 olmaktadır.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ve alt mevzuatta alınmayan tedbirler dolayısıyla deprem, yangın ve sel gibi olayların felakete dönüşmesi durumunda isyan, firar gibi güvenlik sorunu teşkil edebilecek olaylar birlikte düzenlenmiştir. Ancak bu mevzuatta bakıldığında, yaşanacak doğa olayının alınmayan önlemler nedeniyle bir afete, felakete dönüşmesi anında mahpusların yaşam hakkı, vücut bütünlüğü ve sonrasında insan onuruna yakışır bir şekilde muamele görme hakkından daha çok güvenlik politikalarına öncelik verildiği görülmektedir.
Yaşam hakkını geri plana atan mevzuat ve güvenlikçi bakış açısı, toplamda 11 ili doğrudan etkileyen 6 Şubat depremlerinde yarattığı sonuçlarla net bir şekilde görülmüştür. Ceza infaz kurumlarında göçük ve benzeri sebeplerle hayatını kaybeden mahpus bulunmazken güvenlik gerekçesi ile yapılan müdahaleler esnasında 9 mahpus yaralanmış, ateşli silahla yaralanan 3 mahpus ise hayatını kaybetmiştir.
Bu bağlamda;
Ceza infaz kurumlarında can kayıplarına yol açabilecek olası bir deprem sonrası uygulanacak afet müdahale planınız var mı? i
Cezainfaz kurumları ile personel lojmanları ve eklentileri depreme dayanıklı mıdır?
Acil durum ekiplerinin müdahalesine yönelik bir müdahale planı var mıdır, nedir?
Mahpusların alınacağı güvenli bölgeler, bu bölgelerin kapasiteleri, iklim koşulları
© uyumu ve acil tıbbi ve insani ihtiyaçların nasıl karşılanacağına yönelik müdahale planı ve hazırlığınız var mıdır?
Kurumda bulunan yaşlılar, çocuklar, engelliler, ciddi sağlık sorunları olanlar, hamile kadınlar, anneleriyle birlikte kalan çocuklar gibi özel ihtiyaçları olan mahpuslara yönelik afet müdahale planı ve hazırlığınız var mıdır?
Ceza infaz kurumu personelinin silelerine ulaşılması ve yerlerine depremden etkilenmemiş personelin aktarılmasına yönelik acil müdahale planlaması yapılmış mıdır? ia Elektrik, temiz Su, yiyecek, temizlik malzemesi gibi temel ihtiyaçlarının nasıl © — karşılanacağına dair herhangi bir plan ve hazırlığınız var mı?
Mahpusların aileleri, avukatları ve sağlık birimleriyle iletişim kurmaları ve deprem hakkında haber almalarının sağlanmasına yönelik plan ve hazırlığı var mıdır?
Mahpuslara ve infaz koruma memurlarına yönelik afet ve acil durum eğitimi veriliyor mu? Bu eğitimlerin sıklığı ve içeriği nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1591250 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/24364 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bn dokümana htin//vatandaş unvan sav tr adresinden RXwfbdi - kPX9KHA4 - alloRaJ - 6BUNUMS ileerisehilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-376-862/1057 Konu : Yazılı soru önergesi 10 1/04/2026
Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/24364 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- 15/05/2000 tarihinde Afyonkarahisar Açık Ceza İnfaz Kurumu bünyesinde ilk CEKUT (Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Arama ve Kurtarma Ekibi) kurulmuştur. 30/10/2020 tarihinde İzmir'de meydana gelen deprem sonrasında Afyonkarahisar, Tekirdağ, Erzurum ve Adana ekiplerine ilave olarak İstanbul (Marmara ve Maltepe), İzmir (Aliağa) ve Ankara'da (Sincan) kurulan yeni ekipler ile kapasite artırılmıştır.
05/10/2021 tarihinde Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü bünyesinde CEKUT Bürosu kurularak arama ve kurtarma faaliyetleri kurumsal kimliğe bürünmüş olup profesyonellik yolunda adımlar atılmıştır. 2022 yılı itibarıyla CEKUT, Personel Daire Başkanlığı İnsan Kaynakları Geliştirme Bürosunda faaliyetlerine devam etmektedir.
CEKUT ekiplerinin öncelikli amacı; kurumsal ihtiyacın karşılanması noktasında Bakanlığımız kurumlarında meydana gelebilecek afet ve acil durumlara müdahale etmek ve toplumsal boyutta yaşanabilecek afetlere AFAD koordinesinde katılım sağlayarak afeti en etkin şekilde yönetmek ve afetzedelere destek olmaktır.
CEKUT gönüllüleri Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) müfredatına uygun olarak düzenlenen Sertifikalı İlkyardım, Afet Farkındalık, Yangınlara Müdahale, Depremde Arama ve Kurtarma ile Kentsel Arama ve Kurtarma Eğitimleri almaktadır. Ayrıca, ceza infaz kurumlarında görev yapmakta olan personelin afet ve acil durumlar ile kriz durumlarında doğru ve uygun müdahale etme konusunda bilgi ve niteliklerinin artırılması amacıyla "Afet ve Acil Durumlara Müdahale ve Kriz Yönetimi" konulu hizmet içi eğitim programı düzenlenmekte olup bu kapsamda 2024 yılı içinde 109 program gerçekleştirilmiştir.
1I- Mahpuslara Muameleye Dair Birleşmiş Milletler Asgari Standart Kuralları ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Ceza İnfaz Alanındaki Tavsiye Kararlarında belirtilmiş olan minimum ceza infaz kurumu standartları dikkate alınarak, 2000 yılından itibaren ceza infaz sistemimizde reform niteliğinde çalışmalar yapılmaktadır. Özellikle ceza infaz kurumlarının fiziki yapısı ve hükümlü rehabilitasyonu alanında çağdaş standartlar yakalanmıştır. Bu çerçevede, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi tarafından ortaya konulan minimum ceza infaz kurumu standartlarına uygun nitelikte kurumların inşa edilerek hizmete açılması; fiziki olarak ekonomik ömrünü dolduran ve yeterli eğitim ve iyileştirme çalışmalarına elverişli durumda bulunmayan kurumların da kapatılması öngörülmüştür.
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden MNİKİRp - WTVYER7 - FUrLIWv - L8ADpPG- ilcerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
NI Hükümlü ve tutukluların bulunduğu tüm alanlarda tuğla duvar yerine perde duvar, kiriş ve kolonlarda ise hazır beton kullanılmaktadır. Ceza infaz kurumlarının 2 katlı olması, deprem anında daha az etkilenmesini sağlamaktadır.
IV- A) Bakanlığımız tarafından afet ve acil durumlarda kamu hizmetlerinin aksatılmaması için "Adalet Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi Yönergesi" hazırlanmış; yönerge kapsamında Bakanlık Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezinin teşkilatlanması, tertiplenmesi, çalışma usulleri, görev ve sorumlulukları belirlenmiştir. Yönergeyle, ülke genelinde afet ve acil duruma neden olan olayların başlangıcından bitimine kadar geçen sürede, olayın önlenmesi ve ortadan kaldırılması maksadıyla gereken hazırlık faaliyetlerinin yönlendirilmesi; Bakanlığımız kamu hizmet ve faaliyetlerinin yürütülmesinde ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon, işbirliği, sürat ve etkinlik sağlanarak afet ve acil durum oluşturan olayın en az zararla ortadan kaldırılması amaçlanmıştır.
Yönerge uyarınca gelişen durumlara göre; İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezinden gelecek talimatları yerine getirmek ve istekleri karşılamak üzere gerekli tedbirler alınmakta, ilgili durumlar izlenip değerlendirilerek sonuçlara göre alınan kararlar süre gözetmeksizin uygulanmaktadır.
Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi Yönergesi Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatımıza dağıtılmış; bu kapsamda Ülke genelindeki Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından Afet ve Acil Durum İrtibat Merkezleri oluşturulmuştur. Ayrıca, adalet hizmetlerinin aksamadan sürdürülmesi için Acil Eylem Planlaması yapılmıştır.
B) Sivil savunma konusunda, il ve ilçelerde Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından Sivil Savunma Planları hazırlanmaktadır. Bu planlar; İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün incelemesinden (geçtikten sonra Valilik makamınca onaylanarak Bakanlığımıza gönderilmekte, Bakanlığımız Sivil Savunma Müdürlüğünce incelendikten sonra onaylanarak ilgili Başsavcılıklara uygulanmak üzere gönderilmektedir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Eli
Yılmaz TUNÇBakan