Kırşehir'de açılması planlanan altın madenlerine ilişkin

Kırşehir Belediye Başkanı Selahattin Ekici'nin, köy muhtarları ve çevre örgütü temsilcilerinin katıldığı toplantı sonrası Ekici, "Altın madenciliği bir ekokırım sistemidir. Bölgemizde ne endemik oluşum, ne Seyfe Gölü Kuş Cenneti, ne tarım, ne hayvancılık, ne de Kırşehir'in su havzasının gözetildiğini gördük. Yasal haklarımızı kullanacağız" açıklamasında belirttiği gibi Kırşehir ve civarı hızla ve şimdiden etkilenmektedir. Maden sahasında açılan yüzlerce sondaj kuyusu yüzünden susuzluk çeken köyler, suyu akmayan köy çeşmeleri ile şimdiden planlanan projeler etkisini göstermiş durumda. Basına da yansıdığı gibi Kırşehir halkı yaşamlarını etkileyecek olan bu projeye karşı çıkmaktadır.

Planlanan bu dört ayrı altın madeni projesi; şehrin su kaynakları, ekolojik dengesi, koruma bölgesinde olan Seyfe Gölü, tarımı, ekonomisi, insan ve hayvan toplulukları, buna ek olarak Kızılırmak ve havzasındaki diğer tüm şehirleri; Ankara, Kırıkkale, Çankırı, Çorum ve Samsun'u bir bütün olarak tehdit altında bırakmaktadır.

Bunun yanı sıra 15 Eylül 2024 tarihli, 32663 sayılı Resnii ;Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararı ile uluslararası sulak alanlar sözleşmesi olan RAMSAR ile koruma altında olan Seyfe Gölü koruma bölgesi 10 bin 978 hektardan 5 bin 501 hektara düşürülerek daraltılmıştır. Bu kararın da açılması planlanan maden ocakları ile ilintili olduğu düşünülmektedir. Ayrıca lokal endemik bir bitki olan yani sadece bu bölgede varolan achillea hamzaoğlui-bey civanperçemi gibi 27 endemik türün mevcut olduğu havzada bu bitkilerin de nesli tükenme noktasına gelecektir. Buna ek olarak proje alanı içerisinde Çorakbâyırı Mevkii Tümülüsü tespit edilmiş ve 1. ve Il. Derece Arkeolojik Sit alanı ilan edilmiştir. Proje alanının 635 m güneydoğusunda, 1390 m güneybatısında, 5066 m kuzeybatısında I. Derece ve 4731 m kuzeybatısında ise TI. Derece Arkeolojik Sit Alanları mevcuttur. İlgili meslek odaları, altın madenciliği ruhsat başvurularının artmasının: eidişe verici olduğunu belirtmektedir. Mera ve tarım alanları telafi edilmeyecek zararlar ile hâtta yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmaktadır.

DEFAŞ Madencilik A.Ş.'nin belirlediği proje alanının konutlara mesafesi Çimeli köyündeki konutlara 393 metre, Körpınar köyündeki konutlara 883, Boztepe ilçesindeki konutlara 640 metredir. Proje sahasının 10 km güneydoğusunda Seyfe Gölü Koruma Sınırı, 2,25 km kuzeybatısında Çoğun Baraj Gölü bulunmaktadır. Proje alanının 900 m batısında ise Kılıçözü Çayı yer almaktadır ve bu çay Li i 77 5Iğ Kızılırmak'ın kollarından biridir. 5, 803 milyondan fazla bir nüfusa sahip olan Ankara içme suyunun 9050'sini Kızılırmak ile beslenen Kesikköprü Barajı'ndan temin etmeyi planlamaktadır. Dolayısıyla Ankara başta olmak üzere civar şehirlerin içme sularının temin edildiği ırmağın kirlenmesi beraberinde ciddi halk sağlığı sorunlarına da neden olacaktır. Proje bölgesi kışın kar yağışlı olduğu için kar örtüsü ve diğer mevsimlerdeki yağmur, bölgedeki yeraltı suyunu besleyen ana kaynak durumundadır. Dolayısıyla projenin sebep olacağı yağmur ve kar sularının kirlenmesi, yeraltı sularının da kirlenmesi anlamına gelecektir. Ayrıca firma 3 proje kapsamında 2.2521 hektarlık ÇED alanı içerisinde 14 adet ocak alanı içerisindeki 3 atık barajında 30 milyon m3 zehirli atık çıkacağı hesaplanmaktadır. Firma 37 milyon 96 bin 539 ton/yıl cevher üretimini planlarken bunun 200 bin tonu zenginleştirilmiş cevher üretimi olacaktır. Delme patlatma yöntemi kullanılacaktır. Patlayıcı olarak ise patlatma sayısı yılda 552 olmak koşulu ile her patlamada 14 ton, yılda toplam 7728 ton dinamit ve ANFO'nun kullanılacağından bahsedilmiştir. Firma ÇED Başvuru Belgesi'nde suyu nereden çekeceğini belirtmemiştir fakat günde 2400 m3 olmak üzere yılda 876 bin m3 su ihtiyacı mevcuttur. Bu kadar büyük bir alan için çekilecek su miktarının Kırşehir'de kuraklığa sebep olacağı beklenmektedir. Aynı şekilde maden sahasında kullanılıp atılacak olan suyun da nereye gideceği belirtilmemiştir. Maden sahasının konumu itibarıyla bu suyun Kızılırmak'a karışması öngörülmektedir. Erzincan İliç Çöpler altın madeninde yaşananlar göz önünde bulundurulduğunda İliç-Çöpler'den daha büyük bir alana sahip olan bu projeye olumlu yaklaşmak mümkün değildir.

Bu bağlamda;