Diyarbakır'da düzenlenmesi planlanan bir etkinliğe ilişkin

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili

13 Şubat 2025 tarihinde Diyarbakır'da Çand Amed/Sezai Karakoç Kültür ve Kongre Merkezi'nde düzenlenmesi planlanan "Şeva Biranina Lehengen Şerhıldana 1925'an (1925 Başkaldırısı Yiğitlerini Anma Gecesi)" adlı etkinlik, Diyarbakır Valiliği tarafından 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun 17. ve 19. maddeleri ile 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun ilgili maddelerine dayanılarak yasaklanmıştır.

Tebliğ edilen yasak kararında etkinliğin kamu düzeni ve güvenliğini bozabileceği öne sürülmüş, ancak yasağın gerekçelerine dair somut bir bilgi sunulmamıştır. Bu yasak, Anayasa'nın 34. maddesi ile güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının ihlali niteliğinde olup demokratik hak ve özgürlükler açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, demokratik bir toplumun temel değerlerinden biridir ve bu hakkın keyfi şekilde sınırlandırılması, hukukun üstünlüğü ilkesine ve temel insan haklarına aykırıdır. Diyarbakır'da düzenlenmesi planlanan bu etkinliğin yasaklanmasının hukuki dayanaklarının şeffaf bir şekilde açıklanması ve anayasaya aykırı bu tür uygulamaların son bulması gerekmektedir.

Şöyh Said ve dava arkadaşlarının anılmasına yönelik benzer etkinlikler geçmiş yıllarda da çeşitli gerekçelerle yasaklanmış olup, bu durumun sistematik bir engelleme politikasıyla bağlantılı olup olmadığı kamuoyunda tartışılmaktadır. Türkiye'nin farklı bölgelerinde tarihsel anmalara yönelik benzer etkinliklerin serbestçe düzenlenmesine rağmen, özellikle Kürt tarihi ve kimliğiyle ilgili etkinliklerin sistematik olarak yasaklanması çifte standart oluşturmakta ve hukukun siyasallaştırıldığına dair ciddi endişelere yol açmaktadır. 19259"te İstiklal Mahkemeleri tarafından idam edilen Ş&yh Said ve 47 dava arkadaşının mezar yerlerinin bugüne kadar açıklanmamış olması, Türkiye'de tarihi yüzleşme konusunda 100 yıllık inkâr politikalarının devam ettirilmek istendiğini açıkça göstermektedir. Anmaya ilişkin bu yasak kararı, yalnızca bir etkinliğin engellenmesi değil, aynı zamanda Kürt halkının tarihsel hafızasının silinmesi girişimi olarak da değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda;