Ülke genelinde ve Yalova'daki hava kalitesi ölçüm istasyonlarına ilişkin
Kaynak göster
Tahsin Becan (CHP), 26 Şubat 2025 tarihinde 7/24580 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 148 gün sonra, 24 Temmuz 2025).
Tahsin Becan (CHP, Yalova). “Ülke genelinde ve Yalova'daki hava kalitesi ölçüm istasyonlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24580, 26 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24580-ulke-genelinde-ve-yalova-daki-hava-kalitesi-olcum-istasyonlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/388a17b4-e4d2-4f4c-a15c-019542bc68ec
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 148 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98 inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü nün 96 ve 99 uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na iletilmesi ve Sayın Bakan Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim. 25/02/2025 ahsin BECAN Yalova Milletvekili
Hava kirliliği dünya genelinde de Türkiye'de de halk sağlığını tehdit eden ve ölümlere yol açan çevresel riskler arasında yer almaktadır. Hava kirliliğinin neden olduğu sağlık sorunlarının ekonomiye getirdiği yük, fosil yakıtlardan hızlı bir çıkışın maliyetini karşılamak için gereken bütçenin katbekat üstündedir.
Türkiye genelinde hava kalitesi izleme istasyonu sayısı 2023 yılında 380'e yükselmiş olmasına rağmen, istasyonların tamamında mevzuata göre izlenmesi gereken parametreler izlenememektedir. Bir başka şekilde ifade etmek gerekirse altyapımız var, ama bu altyapıyı etkin işletemiyoruz. Özellikle fosil yakıt kullanan ağır sanayinin olduğu bölgelerde hava kalitesi düzenli takip edilmiyor.
Öte yandan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı'ndan elde edilebilen verilere göre, 2023 yılında Türkiye'de nüfusun en az 9692"si Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre kirli hava solumuştur. Bu çerçevede olmak üzere;
SORULAR
Türkiye'de hava kalitesi izleme istasyonlarında hangi tür ölçümler yapılmaktadır? İstasyon sayısı kaçtır?
Eldeedilen veriler ışığında, son 5 yılda, illerimizde ayrı ayrı olmak üzere ortalama ölçümlerin sonuçları nelerdir? j
Taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, Türkiye' 'Cumihuriyeti devleti, kirleticilerin yalnızca ölçülmesi ile ilgili protokole taraf olmuş, kirleticilerin salım miktarlarının azaltılmasına yönelik taahhütleri ve stratejileri içeren protokolleri imzalamamasını nedenleri nedir?
Dünya Sağlık Örgütü'nün partikül madde kirliliği kılavuz değerine göre Yalova son 5 yılda ayrı ayrı olmak üzere ne ölçüde hava kirliliğine maruz kalmıştır?
2024 yılı sonu itibarıyla ayrı ayrı ısınmadan, sanayiden ve trafikten kaynaklanan kirliliği ölçmek üzere kurulmuş hava kalitesi istasyon sayılarının illere göre dağılımı nedir?
Bakanlığınızın Yalova'da yeni hava kalitesi ölçüm istasyonları kurmak için herhangi bir hedefi var mıdır?
Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 3.Kat No: F-327 Çankaya / Ankara 06543
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
Hava kirliliği dünya genelinde de Türkiye'de de halk sağlığını tehdit eden ve ölümlere yol açan çevresel riskler arasında yer almaktadır. Hava kirliliğinin neden olduğu sağlık sorunlarının ekonomiye getirdiği yük, fosil yakıtlardan hızlı bir çıkışın maliyetini karşılamak için gereken bütçenin katbekat üstündedir.
Türkiye genelinde hava kalitesi izleme istasyonu sayısı 2023 yılında 380'e yükselmiş olmasına rağmen, istasyonların tamamında mevzuata göre izlenmesi gereken parametreler izlenememektedir. Bir başka şekilde ifade etmek gerekirse altyapımız var, ama bu altyapıyı etkin işletemiyoruz. Özellikle fosil yakıt kullanan ağır sanayinin olduğu bölgelerde hava kalitesi düzenli takip edilmiyor.
Öte yandan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı'ndan elde edilebilen verilere göre, 2023 yılında Türkiye'de nüfusun en az 492'şi Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre kirli hava solumuştur.
Bu çerçevede olmak üzere;
1. Türkiye'de hava kalitesi izleme istasyonlarında hangi tür ölçümler yapılmaktadır? İstasyon sayısı kaçtır?
2. Elde edilen veriler ışığında, son 5 yılda, illerimizde ayrı ayrı olmak üzere ortalama ölçümlerin sonuçları nelerdir?
3. Taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyeti Devleti, kirleticilerin yalnızca ölçülmesi ile ilgili protokole taraf olmuş, kirleticilerin salım miktarlarının azaltılmasına yönelik taahhütleri ve stratejileri içeren protokolleri imzalamamasının nedenleri nedir?
4. Dünya Sağlık Örgütü'nün partikül madde kirliliği kılavuz değerine göre Yalova son 5 yılda ayrı ayrı olmak üzere ne ölçüde hava kirliliğine maruz kalmıştır?
5) 2024 yılı sonu itibarıyla ayrı ayrı ısınmadan, sanayiden ve trafikten kaynaklanan kirliliği ölçmek üzere kurulmuş hava kalitesi istasyon sayılarının illere göre dağılımı nedir?
6) Bakanlığınızın Yalova'da yeni hava kalitesi ölçüm istasyonları kurmak için herhangi bir hedefi var mıdır?
CEVAP
Bakanlığımızca; Ülkemizde Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı çalışmaları 2004 yılında 35 adet hava kalitesi izleme istasyonu ile başlamış olup, şu an itibariyle 382 adet hava kalitesi izleme istasyonu ile tüm illerimizde anlık olarak ölçülüp saatlik ortalamalar şeklinde 7/24 esasıyla www.havaizleme.gov.tr web adresi ile Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı Mobil Uygulaması üzerinden vatandaşlarımızın bilgisine sunulmaktadır. Mevcut İstasyonlarımızda Partikül Madde (PMI10-PM2.5), Kükürtdioksit (SO2), Azotoksitler (NOx), Ozon (03) ve Karbonmokotsit (CO) gibi kirleticiler ölçülmektedir. Hava kalitesi izleme istasyonlarına ait detaylı bilgilere www.havaizleme.gov.tr web adresinden ulaşılabilmektedir.
Yalova İlinde Altınova (1) Armutlu (1) ve Merkez (1) olmak üzere toplam 3 adet Hava Kalitesi İzleme İstasyonu bulunmakta olup, İstasyonlardan elde edilen veriler anlık olarak www.havaizleme.gov.ir adresinden ve mobil uygulama ile de cep telefonlarından kamuoyunun erişimine sunulmaktadır.
Hava kalitesi izleme çalışmalarına ilişkin iş ve işlemler, Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında yürütülmektedir. Aynı yönetmeliğin Ek-Il? sinde istasyon kurulması için nüfus kriterinin Yalova ilinin nüfusu ile karşılaştırıldığında, Yalova ilinde 3 adet hava kalitesi izleme istasyonunun yeterli olduğu anlaşılmakta olup, söz konusu istasyonlardan elde edilen ölçüm verileri 5 yıllık periyotlarda da incelenerek, istasyon sayıları ve ölçülecek parametrelerin değerlendirilmesine devam edilmektedir.