Trafik kazalarından etkilenen kişilere sağlanan desteklere ve uygulanan rehabilitasyon programlarına ilişkin

İlgi (o : 05.03.2025 tarihli ve E. 43452547-120.07.04- 1592895 sayılı yazınız.

İzmir Milletvekili Sayın Gökçe GÖKÇEN tarafından verilen "Trafik kazalarından etkilenen kişilere sağlanan desteklere ve uygulanan rehabilitasyon programlarına ilişkin" 7/24618 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Ek-Önerge Cevabı Çankaya/Ankara 06800

Telefon No: 03125651000

İzmir Milletvekili Sayın Gökçe GÖKÇEN tarafından verilen "Trafik kazalarından etkilenen kişilere sağlanan desteklere ve uygulanan rehabilitasyon programlarına ilişkin" 7/24618 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabıdır.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2015-2023 yılları arasında meydana gelen trafik kazalarında 56.410 kişi hayatını kaybetmiş, 2.639.353 kişi yaralanmıştır. Ancak yaralanan bireylerin ne kadarının uzun vadeli sağlık sorunları yaşadığı veya engelli kaldığına dair resmi ve güncel verilere ulaşılamamaktadır. 2023 yılında, bir önceki yıla kıyasla: e Toplam kaza sayısı 906,6, e Ölümlü ve yaralanmalı kaza sayısı Y019,2. e Toplam ölü sayısı 9025,2, e Yaralı sayısı 9021,5 oranında artmıştır.

Bu veriler, trafik kazalarında ciddi bir artış eğilimi olduğunu göstermektedir.

Trafik kazaları yalnızca fiziksel kayıplara yol açmakla kalmamakta, aynı zamanda kazazedeler ve yakınları açısından ciddi psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunlara neden olmaktadır. Bu bağlamda, kazalara bağlı olarak kalıcı engellilik durumu yaşayan bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi, rehabilitasyon süreçleri ve psikososyal destek mekanizmalarının etkinliği önem arz etmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR:

SORU 1-2015-2023 yılları arasında trafik kazalarında yaralanan bireylerden kaçının uzun vadeli sağlık sorunları yaşadığı ve kaçının kalıcı hangi derecede engelli kaldığına ilişkin bakanlığınızın elinde güncel veri bulunmakta mıdır?

SORU 2-Trafik kazaları sonucu engelli kalan bireyler için özel rehabilitasyon programları uygulanmakta mıdır? Bu programların kapsamı ve etkinliği nasıl değerlendirilmektedir?

SORU 3-Trafik kazalarından etkilenen bireyler için psikolojik destek ve rehabilitasyon hizmetlerine erişimi artırmaya yönelik Bakanlığınızın mevcut veya planlanan çalışmaları nelerdir?

SORU 4-Kazazedelerin sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak ve rehabilitasyon süreçlerini hızlandırmak amacıyla özel bir eylem planı hazırlanması düşünülmekte midir?

SORU 5-Trafik kazası sonrası takip sisteminin geliştirilmesi amacıyla yaralıların sınıflandırılması ve takibinin elektronik ortamda yapılmasına yönelik herhangi bir çalışma var mıdır? Varsa, bu çalışmalar ne zaman tamamlanacaktır?

SORU 6-Mağduriyetlerin en aza indirilmesi amacıyla, trafik kazası mağdurlarının tedavi süreçleri ve rehabilitasyon programlarına ilişkin giderlerinin sigorta sistemi veya kamu tarafından karşılanmasına ilişkin uygulamalarda karşılaşılan ihtiyaç ve noksanlıklara. yönelik mevcut veya planlanan çalışmaları nelerdir?

SORU 7-Trafik kazası sonrası engelli raporlarının düzenlenme süresi genellikle 6-12 ay arasında değişmektedir. Bu süre nedeniyle yaşanan hak kayıpları ve mağduriyetlerin engellenmesi amacıyla, engellilik durumu geçici ya da kalıcı olup olmadığına bakılmaksızın, engellilik sağlık kurulu raporunun, kaza mağdurunun ve/veya yakınının talebi doğrultusunda düzenlenmesi ve hekimlerin bu raporu kişinin durumuna göre geçici (süreli) veya sürekli olarak verebilmesi konusunda bir çalışma mevcut mudur?

SORU 8-Trafik kazası sonrası, birey geçici veya kalıcı engelli hale gelebilir ve bağımsız yaşam için yardımcı cihazlara ihtiyaç duyabilir. Örneğin, felç olan bir öğrencinin eğitimine devam edebilmesi için manuel tekerlekli sandalye veya protez gibi cihazlara gereksinimi olabilir. SGK, sağlık hizmeti kapsamında bazı tıbbi malzeme ve araç-gereçleri ödemektedir; ancak bu ödemeler genellikle yeterli değildir. Bağımsız yaşamın mümkün olan en yüksek düzeyde desteklenebilmesi için gerekli araç-gereçlerin, standart yerine kişinin özel gereksinimlerine göre uyarlanması gerektiğinden, trafik kazası mağdurlarının SGK ödemelerinde kişiye özel ürünlere yönelik ödeme tutarlarının artırılması ve tıbbi malzeme katılım payı alınmayacak durumlar ile kişilerle ilgili yeni düzenlemeler ve iyileştirmeler yapılması planlanmakta mıdır?

CEVAPLAR: 1-8.

Sağlığa yönelik risklerden birey ve toplumu korumak, sağlıklı hayat tarzını teşvik etmek, birinci basamak sağlık hizmetlerini güçlendirmek ve bu hizmetlere ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla Sağlıklı Hayat Merkezleri kurulmuştur. Sağlıklı Hayat Merkezlerinde görev yapan psikolog, sosyal çalışmacı ve çocuk gelişimciler tarafından psikososyal destek ve danışmanlık hizmetleri verilmekte, gerekli görüldüğünde de hastalar ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarına yönlendirilmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayınlanan Sağlık Uygulama Tebliği'nde trafik kazası mağdurlarının tedavi süreçleri ve rehabilitasyon programlarına ilişkin giderlerinin karşılanmasına ilişkin; trafik kazaları nedeniyle yapılacak başvurular herhangi bir kurula tabi olmaksızın doğrudan başvuru kapsamında sayılmıştır. Prim ödeme gün Sayısının yetersiz olması veya prim borcu bulunması nedeniyle hasta takip numarası/provizyon verilmemesi halinde bile trafik kazaları ile ilgili sağlık hizmeti bedelleri geri ödeme kapsamında sayılmıştır. Trafik kazası sonrası gerekli görülen Hiperbarik oksijen tedavisi (HBO) uygulamalarında seans sayısı sınırlaması uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Engelli raporlarının düzenlenmesinin 6-12 ay gibi bir süre alması söz konusu değildir. Kazaya bağlı fonksiyon kaybının ortaya çıkması ile birlikte sağlık kurulu raporları hemen düzenlenmektedir. Ancak tedavi süreci devam eden durumlarda fonksiyon kaybının netleştirilmesi belirli bir süre alabilmektedir. i

Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.