KYK yurtlarının kapasiteleri ile fiziki koşullarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim.

Salih AYDENİZ Mardin Milletvekili

TBMM İdare Amiri

Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Türkiye'de öğrenim, gören öğrencilerin barınma ihtiyacı konusunda, kapasite yetersizliği ve fiziki koşullar nedeniyle ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Kamuoyuna yansıyan çeşitli haberler ve öğrenci bildirimleri, Kredi ve Yurtlar Kurumu'na (KYK) bağlı yurtların güvenlik, bakım, ulaşım ve genel yaşam koşulları açısından eksiklikler içerdiğine işaret etmektedir. Devlet yurtlarındaki kapasite sorunu, birçok öğrenciyi yüksek maliyetli özel yurtlara ya da denetimsiz barınma alanlarına yönlendirmektedir. Burs ve kredilerin yetersizliği ise, öğrencilerin temel ihtiyaçlarını karşılamasını dahi zorlaştırmaktadır.

2022 yılında Karabük"te bir KYK yurdunda meydana gelen asansör kazasında bir kız öğrencinin yaşamını yitirmesi ve sonrasında birçok yurttan "bakımı yapılmayan arızalı asansörlere dair" bildirimlerin yapılması, yurtlardaki teknik bakımların yeterliliği konusunda soru işaretleri doğurmuştur. Yurt binalarının bakım ve denetim süreçlerinin düzenli yürütülüp yürütülmediği, yangın güvenliği, asansör bakımı gibi kritik hususların ne derece kontrol altında olduğu kamuoyunun gündeminde yer almaktadır.

2016 yılında Adana'nın Aladağ ilçesinde bir tarikat yurdunda yaşanan yangında 1 I kız çocuğunun yaşamını yitirmesi ise alternatif barınma alanlarının güvenliğine dair denetim eksikliklerini ve ihmalin boyutlarını gözler önüne sermektedir.

Bunun yanı sıra, çoğu KYK yurdunun şehir merkezlerinden uzak noktalara inşa edildiği ve bu durumun ulaşım açısından öğrenciler için zorluklar yarattığı belirtilmektedir. Yurtların toplu taşıma olanaklarına uzak konumlanması nedeniyle öğrencilerin güvenli ulaşım hakkı tartışma konusu olmaktadır. Özellikle gece saatlerinde öğrencilerin yurtlarına dönüşlerinde yaşanan güvenlik sorunlarına ilişkin çeşitli şikayetler ve haberler kamuoyuna yansımıştır.

Ayrıca öğrenciler tarafından dile getirilen bazı şikayetlerde, KYK yurtlarında kız öğrencilere yönelik cinsiyetçi baskılar yapıldığı, kıyafet, giriş-çıkış saatleri ve sosyal yaşam alanlarında ayrımcı uygulamalara maruz kalındığı belirtilmiştir. Geçmiş yıllarda bazı KYK yurtlarında cinsel taciz suçlarının yaşandığı ve öğrenci şikayetleri üzerine soruşturma açıldığı da kamuoyuna yansımıştır.

Yurtların altyapı eksiklikleri, ulaşım sorunları, güvenlik açıkları, cinsiyetçi uygulamalar ve ekonomik eşitsizlikler göz önüne alındığında, öğrencilerin barınma sorununun sadece kapasiteyle sınırlı olmadığı görülmektedir. Barınma, ulaşım, güvenlik ve ekonomik koşulları içeren bütüncül bir politika üretilmediği sürece, öğrenciler barınma hakkından eşit bir şekilde yararlanamayacaktır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye genelinde KYK yurtlarının kapasite sorunu göz önünde bulundurulduğunda, 2024-2025 eğitim öğretim yılında yurt başvurusu yapan kaç öğrenci yerleştirilememiştir?

2. KYK yurtlarında düzenli bakım ve denetim süreçleri hangi sıklıkla gerçekleştirilmektedir? Asansör bakımı, yangın güvenliği ve tesisat kontrolü gibi kritik denetimler hangi prosedürlere tabi tutulmaktadır?

3. 2022 yılında Karabük KYK yurdunda yaşanan asansör kazasının ardından ülke genelindeki KYK yurtlarında asansör bakımına ilişkin herhangi bir merkezi denetim gerçekleştirilmiş midir? Bakım süreçleri eksik veya aksayan yurt tespit edilmiş midir?

4. 9hyol 4. KYK yurtlarında yangın güvenliği açısından hangi önlemler alınmaktadır?

5. Yangın merdivenleri, alarm sistemleri ve yangın tatbikatları düzenli olarak kontrol edilmekte midir? Son 5 yılda KYK yurtlarında çıkan yangın sayısı kaçtır?

6. KYK yurtlarının büyük bir kısmının şehir merkezlerinden uzak noktalarda olması nedeniyle öğrenciler ulaşım konusunda sıkıntı yaşamaktadır. Bu konuda herhangi bir iyileştirme yapılması planlanmakta mıdır?

7. KYK yurtlarında kalan öğrencilerin toplu taşıma imkânlarına erişimiyle ilgili bir çalışma yapılmış mıdır? Yurtların ulaşım hatlarına uzaklığı göz önüne alındığında, öğrencilerin güvenli ulaşımı için ek önlemler alınması düşünülmekte midir?

8. KYK yurtlarında özellikle kız öğrencilere yönelik kıyafet, giriş-çıkış saatleri ve sosyal alan kullanımı gibi konularda cinsiyetçi kısıtlamalar olduğu yönünde kamuoyuna yansıyan şikayetler bulunmaktadır. Bu uygulamalara ilişkin herhangi bir düzenleme ya da denetleme mekanizması mevcut mudur?

9. Son5 yıl içerisinde KYK yurtlarında kız öğrencilerin maruz kaldığı cinsel taciz ve şiddet suçlarına ilişkin kaç şikayet yapılmıştır? Bu şikayetlere ilişkin kaç soruşturma açılmış, kaç fail hakkında işlem yapılmıştır?

10. KYK yurtlarında yaşanan güvenlik zafiyetlerine ilişkin öğrenciler tarafından yapılan şikayetler hangi kurumsal mekanizmalar üzerinden değerlendirilmekte ve çözüme kavuşturulmaktadır?

11. KYK yurtlarında kalan öğrencilerin gıda, hijyen ve ortak kullanım alanlarına erişimi açısından yapılan denetimlerin sıklığı nedir? Son 3 yılda KYK yurtlarında gıda zehirlenmesi ya da sağlık sorunları nedeniyle hastaneye başvurulan kaç vaka tespit edilmiştir?

12. KYK yurtlarının ücretlendirme politikası göz önüne alındığında, yurt fiyatları belirlenirken öğrenci burs ve kredileri dikkate alınmakta mıdır? Burs ve kredi miktarlarının yurt ücretlerine oranı nedir? Bu konuda yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

13. KYK'ya bağlı olmayan özel ve vakıf yurtlarının denetimi hangi kurumlar tarafından, hangi kriterler ve periyotlar doğrultusunda gerçekleştirilmektedir?

14. 2016 yılında Adana'nın Aladağ ilçesinde yaşanan tarikat yurdu yangını sonrası, KYK yurtları dışında kalan özel yurtlar, vakıf yurtları ve dini cemaatlere bağlı yurtların denetim süreçleri sıkılaştırılmış mıdır? Son 5 yıl içerisinde kaç özel yurt veya vakıf yurdu denetlenmiş ve kapatılmıştır?

15. Öğrencilerin denetimsiz veya fahiş fiyatlı özel yurtlara mahkum olmaması için devlet tarafından yeni yurt projeleri planlanmakta mıdır? 2025 yılı için KYK yurt kapasitelerinin artırılması yönünde herhangi bir bütçe ayrılmış mıdır?

16. Mardin ilindeki KYK yurtlarının toplam kapasitesi nedir? Bu yurtlarda barınan erkek-kız öğrenci sayısı ve kontenjan doluluk oranı nedir? Yurt başvurusu yapıp yerleşemeyen kaç erkek-kız öğrenci vardır? Bu öğrenciler için alternatif barınma çözümleri geliştirilmiş midir?

17. Mardin ilindeki KYK. yurtlarında öğrencilere yönelik güvenlik önlemleri nelerdir? 2020'den bugüne bu yurtlarda yaşanan güvenlik sorunlarına ilişkin kaç şikayet alınmıştır?