Nilüfer Çayı'nda yaşanan kirliliğe ilişkin
İYİ Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum Kaynak göster
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 6 Mart 2025 tarihinde 7/24966 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 24 Temmuz 2025).
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Nilüfer Çayı'nda yaşanan kirliliğe ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24966, 6 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24966-nilufer-cayi-nda-yasanan-kirlilige-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5236e936-0539-4eb7-978f-01956f64b1a7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 140 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 9$ ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü
• nün 96 ve 99, maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim. 04/03/2025
Bursa ilinden geçen ve Marmara Denizi'ne dökülen Nilüfer Çayı, uzun yıllardır yoğun kirlilik tehdidi altındadır. Sanayi tesislerinden gelen atıklar, kaçak deşarjlar ve yetersiz atık su arıtma uygulamaları nedeniyle çayın su kalitesi ciddi anlamda düşmüş, biyolojik yaşam neredeyse yok olma noktasına gelmiştir. Son yapılan ölçümlerde çayın çözünmüş oksijen seviyesinin 0,14 mg/l'ye kadar düştüğü tespit edilmiştir ki bu, suda yaşam için kritik bir eşiğin altındadır. Aynı zamanda çayın taşıdığı yüksek azot ve fosfor yükü, Marmara Denizi'nde müsilaj oluşumunu tetikleyen ana unsurlar arasında yer almaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu bağlamda;
SORU 1- Nilüfer Çayı'nda yapılan su kalite ölçümlerine göre çayın hangi parametreleri ulusal ve uluslararası standartların altında kalmaktadır?
SORU 2- Sanayi tesisleri ve diğer işletmelerin Nilüfer Çayı'na deşarj ettiği atık sularla ilgili yapılan denetimler sonucunda kaç ihlal tespit edilmiştir? Bu işletmelere hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
SORU 3- Nilüfer Çayı'nda ağır metal, mikroplastik ve diğer toksik bileşenlerin varlığına ilişkin düzenli izleme çalışmaları yapılmakta mıdır? Eğer yapılıyorsa son üç yılın ölçüm sonuçları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
SORU 4- Marmara Denizi'ndeki müsilaj oluşumunu engellemek adına Nilüfer Çayı'nın arıtılması için hangi somut projeler hayata geçirilmiştir? Bu projelerin bütçesi ve mevcut ilerleme durumu nedir?
• 2.4968
SORU 5- Çayın taşıma kapasitesi göz önünde bulundurularak, mevcut deşarj yüklerini azaltmaya yönelik yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
SORU 6- Nilüfer Çayı'ndan alınan suyun tarımsal sulamada kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durum halk sağlığı açısından büyük bir risk teşkil etmektedir. Bakanlığınız bu konuda hangi tedbirleri almayı planlamaktadır?
SORU 7- Organize sanayi bölgelerinin ve bireysel sanayi tesislerinin atık yönetimi konusundaki mevcut denetim sıklığı yeterli midir? Denetimlerin artırılması ve daha caydırıcı yaptırımlar uygulanması gündemde midir?
SORU 8- Çayın temizlenmesi için merkezi yönetim, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir eylem planı hazırlanması düşünülmekte midir? Eğer böyle bir plan mevcutsa, kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
1. Nilüfer Çayı'nda yapılan su kalite ölçümlerine göre çayın hangi parametreleri ulusal ve uluslararası standartların altında kalmaktadır?
2. Sanayi tesisleri ve diğer işletmelerin Nilüfer Çayı'na deşarj ettiği atık sularla ilgili yapılan denetimler sonucunda kaç ihlal tespit edilmiştir? Bu işletmelere hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
3. Nilüfer Çayı'nda ağır metal, mikroplastik ve diğer toksik bileşenlerin varlığına ilişkin düzenli izleme çalışmaları yapılmakta mıdır? Eğer yapılıyorsa son üç yılın ölçüm sonuçları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
4. Marmara Denizi'ndeki müsilaj oluşumunu engellemek adına Nilüfer Çayı'nın arıtılması için hangi somut projeler hayata geçirilmiştir? Bu projelerin bütçesi ve mevcut ilerleme durumu nedir?
5. Çayın taşıma kapasitesi göz önünde bulundurularak, mevcut deşarj yüklerini azaltmaya yönelik yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
6. Nilüfer Çayı'ndan alman suyun tarımsal sulamada kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durum halk sağlığı açısından büyük bir risk teşkil etmektedir. Bakanlığınız bu konuda hangi tedbirleri almayı planlamaktadır?
7. Organize sanayi bölgelerinin ve bireysel sanayi tesislerinin atık yönetimi konusundaki mevcut denetim sıklığı yeterli midir? Denetimlerin artırılması ve daha caydırıcı yaptırımlar uygulanması gündemde midir?
8. Çayın temizlenmesi için merkezi yönetim, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir eylem planı hazırlanması düşünülmekte midir? Eğer böyle bir plan mevcutsa, kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır?
CEVAPLAR
1,3)Derelerden numune alma ve takibi 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna bağlı yönetmelikler uhdesinde bulunmamakta olup; derelerden numune alma ve takibi ile ilgili iş ve işlemler DSİ tarafından yürütülmektedir.
2) Bakanlığımız tarafından alıcı ortama deşarjı bulunan tesislerden Su Kirliği Kontrolü Yönetmeliği ve bu yönetmeliğe bağlı çıkarılan Numune Alma ve Analiz Metotları Tebliği gereğince periyodik olarak denetim numunesi alınmakta ve yönetmelikte verilen sınır değerleri sağlamayan tesislere Çevre Kanunun 20. maddesinde belirtilen idari para cezası uygulanmaktadır. 2025 yılında sınır değerleri sağlamayan 7 adet işletmeye idari para cezası uygulanmıştır.
4,8) Marmara Denizinde oluşan müsilajı önlemek amacıyla 22.06.2021 tarihli ve 2021/13 sayılı Marmara Denizi Eylem Planı Kapsamında Deşarj Standartlarında Kısıtlama Genelgesi çıkarılmış ve bu genelge kapsamında Su Kirliği Kontrolü Yönetmeliği sınır değerlerinde kısıtlamalara gidilmiştir. Bursa İlimiz sınırlarında tüm işletmeler kısıtlanmış parametrelerdeki standartları sağlayarak atıksuyunu deşarj etmektedir.
5) Derelerin taşıma kapasitesi, takibi vb. ile ilgili iş ve işlemler DSİ tarafından yürütülmektedir. Ayrıca alıcı ortama deşarj etmek isteyen tesislerin başvurularında 20/11/2018 tarihli ve 2018/14 sayılı Atıksu Arıtma /Derin Deniz Deşarjı Tesisi Proje Onayı Genelgesi gereği DSİ olumlu görüşü alınmadan deşarj izni verilmemektedir.
6) Tarımsal alanlarda sulama sistemleri ve su kullanımı ile ilgili iş ve işlemler Tarım ve Orman Bakanlığı uhdesindedir.
7) Bursa İli sınırlarında doğrudan veya dolaylı Nilüfer Çayına deşarjı bulunan işletmelerden periyodik olarak atıksu numunesi alınarak denetlenmektedir. Su Kirliği Kontrolü Yönetmeliği sınır değerleri sağlamayan tesislere Çevre Kanunu 20. maddesi gereğince idari para cezası uygulanmaktadır. Alıcı ortama deşarjı bulunan işletmelere uygulanacak denetim sıklığı ise Numune Alma ve Analiz Metotları Tebliğinde belirtildiği şekilde uygulanmaktadır.