Afyonkarahisar'da yürütülen kentsel dönüşüm çalışmalarının neden olduğu mağduriyete ilişkin
İYİ Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum Kaynak göster
Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti), 6 Mart 2025 tarihinde 7/24967 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 24 Temmuz 2025).
Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti, Afyonkarahisar). “Afyonkarahisar'da yürütülen kentsel dönüşüm çalışmalarının neden olduğu mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24967, 6 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24967-afyonkarahisar-da-yurutulen-kentsel-donusum-calismalarinin-neden-oldugu-magduriyete-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5ce82337-01c0-46a3-8689-01957077f3cd
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 140 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünün 96. Maddesi gereğince Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini saygılarımla arz ederim.
Afyonkarahisar'ın merkezinde yer alan Mısri Camii ve İmaret Camii çevresi, 2013 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından riskli alan ilan edilerek kentsel dönüşüm kapsamına alınmıştır. Bu çerçevede, bölgedeki yapıların yenilenmesi, kentsel düzenin modemize edilmesi ve hak sahiplerine daha yaşanabilir bir çevre sunulması amaçlanmıştır. Ancak, aradan yaklaşık 11 yıl geçmiş olmasına rağmen bu proje tamamlanamamış, bölge halkı büyük mağduriyetler yaşamış ve süreç adeta çıkmaza girmiştir.
Basında yer alan haberlere ve mahalle sakinlerinin ifadelerine göre;
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Hak sahipleri ile yapılan görüşmelerde, kendilerine sunulan fiyat ve ödeme koşullarının adaletsiz olduğu belirtilmiştir. TOKİ'nin alt kuruluşu GEDAŞ tarafından yapılan tekliflerin, piyasa gerçekleriyle örtüşmediği ve hak sahiplerini mağdur ettiği dile getirilmiştir.
Dönüşüm sürecinin gecikmesi nedeniyle bölge sakinleri çöküntü alanı haline gelen bir mahallede yaşamaya devam etmek zorunda bırakılmıştır. Belediye Başkanı Burcu Köksal'ın, hak sahiplerinin mağduriyetini gidermek adına Bakanlık nezdinde girişimlerde bulunduğu ancak Bakanlığın Afyonkarahisar Belediyesi?'ne yetki devri yapmadığı iddia edilmektedir. Bu yetki devrinin yapılmaması nedeniyle sürecin daha da kilitlendiği ve hak sahiplerinin mağduriyetlerinin giderilemediği ifade edilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Afyonkarahisar Mısri Camii ve İmaret Camii çevresinde başlatılan kentsel dönüşüm projesi neden hâlâ tamamlanamamıştır? Sürecin gecikme nedenleri nelerdir?
TOKİ'nin alt kuruluşu olan GEDAŞ tarafından hak sahiplerine yapılan teklifler hangi kriterlere göre belirlenmiştir? Bu kriterlerin günümüz piyasa koşullarıyla ne ölçüde uyumlu olduğu değerlendirilmiş midir?
Afyonkarahisar Belediyesi'ne kentsel dönüşüm yetkisinin devredilmediği iddiaları doğru mudur? Eğer doğruysa, bu yetki devrinin yapılmamasının gerekçeleri nelerdir?
Belediyenin sürece aktif olarak dahil olmasına engel olunması, dönüşüm sürecini nasıl etkilemektedir? Bakanlığınız, Afyonkarahisar Belediyesi ile koordinasyon halinde çalışmayı planlamakta mıdır?
Bakanlığınız, kentsel dönüşüm mağdurlarının sorunlarını çözmek için ne gibi adımlar atmaktadır? Önümüzdeki süreçte somut bir yol haritası açıklanacak mıdır?
Kanlıca Gökçe TOKİ'den Bakanlar Kurulu kararı ile ayrılan rezerv alanlar satıldı mı? Satılmadı ise, hak sahiplerinin hakkı saklı tutulmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
1. Afyonkarahisar Mısri Camii ve İmaret Camii çevresinde başlatılan kentsel dönüşüm projesi neden hâlâ tamamlanamamıştır? Sürecin gecikme nedenleri nelerdir?
2. TOKİ'nin alt kuruluşu olan GEDAŞ tarafından hak sahiplerine yapılan teklifler hangi kriterlere göre belirlenmiştir? Bu kriterlerin günümüz piyasa koşullarıyla ne ölçüde uyumlu olduğu değerlendirilmiş midir?
3. Afyonkarahisar Belediyesi'ne kentsel dönüşüm yetkisinin devredilmediği iddiaları doğru mudur? Eğer doğruysa, bu yetki devrinin yapılmamasının gerekçeleri nelerdir?
4. Belediyenin sürece aktif olarak dahil olmasına engel olunması, dönüşüm sürecini nasıl etkilemektedir? Bakanlığınız, Afyonkarahisar Belediyesi ile koordinasyon halinde çalışmayı planlamakta mıdır?
5. Bakanlığınız, kentsel dönüşüm mağdurlarının sorunlarını çözmek için ne gibi adımlar atmaktadır? Önümüzdeki süreçte somut bir yol haritası açıklanacak mıdır?
6. Kanlıca Gökçe TOKİ'den Bakanlar Kurulu kararı ile ayrılan rezerv alanlar satıldı mı? Satılmadı ise, hak sahiplerinin hakkı saklı tutulmakta mıdır?
CEVAPLAR
1. Afyonkarahisar ili, Merkez ilçesi, Hacıcafer, Hacı Eyüp, Hacı Nuh, Hacı Alioğlu, Mecidiye, Dairecep, Gündoğmuş ve Karamanoğlu mahalleleri sınırları içerisinde bulunan (Mısri Camii ve Çevresi) 17,02 hektar büyüklüğündeki alan 11/03/2013 tarihli, 2013/4444 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 26/04/2013 tarihli ve 28629 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak Riskli Alan ilan edilmiş ve Afyonkarahisar ili, Merkez ilçe, Gökçe, Aksaraylı, Barbaros, Metli, Sümer, Nakilci, Bademli, Fakıpasa, Hacı Mustafa, Hacı Abdurrahman ve Hacınasuh Mahalleleri sınırları içerisinde bulunan (İmaret Camii ve Çevresi) 24,90 hektar büyüklüğündeki alan 17.04.2013 tarihli ve 2013/4677 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 17/05/2013 tarihli ve 28650 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak Riskli Alan ilan edilmiştir.
Danıştay 6. Dairesi'nin 24/06/2022 tarihinde tebellüğ olunan 13/04/2022 tarihli ve E.2021/1144 K.2022/4661 sayılı kararında yer verilen gerekçelerle "dava konusu 11/03/2013 tarihli, 2013/4444 sayılı bakanlar kurulu kararı ile 17/04/2013 tarihli, 2013/4677 sayılı bakanlar kurulu kararının iptaline" karar verilmiş, temyiz incelemesi sonucunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun E:2022/3237 K:2022/3283 sayılı kararı ile ilk derece mahkemesinin "dava konusu işlemin iptaline " yönündeki kararının bozulmasına hükmedilmiş ise de yeniden yapılan yargılama sonucunda Danıştay 6. Dairesi'nin E: 2023/1369 K.2023/3202 sayılı kararında yer verilen gerekçelerle 2. kez verilen iptal kararına karşı Bakanlığımızca 2. kez yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun E:2023/2806-K.2023/3386 sayılı kararı ile "Danıştay Altıncı dairesinin temyize konu 30/03/2023 tarih ve E:2023/1369, K:2023/3202 sayılı kararının bozulmasına, davanın reddine," karar verilmiştir.
2) 2020 Eylül ayında irtibat ofisi kurulmuş olup; hak sahipleri bilgilendirilmiş ve ön talep formları imzalanmıştır. Alanda yaklaşık 6,7 ha büyüklüğündeki alan 1. Etap olarak belirlenerek uzlaşma ofisine gelen hak sahiplerine; gayrimenkul kıymet takdir bedeli, borçlanma miktarı, aylık ödeme planı ve talepler hakkında bilgi verilmiştir.
3) Söz konusu alanda; hak sahiplerinin tespiti, hak sahipleri ile anlaşma yapılması, anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı ve sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılması; alandaki taşınmazların, üzerindeki köhnemiş yapılar da dahil olmak üzere, muhdesatı ile birlikte değer tespiti işlemleri ve dönüşüm ile oluşacak taşınmazın değerlemelerinin yapılması veya yaptırılması; Bakanlıkça onaylanmak üzere, ilan edilen riskli alana ilişkin her tür harita, imar planı, tasarım projesi, arazi ve arsa düzenleme işlemleri ile toplulaştırma çalışmalarının yapılması hususlarında Afyonkarahisar Belediyesi yetkilendirilmiştir.
4,5) Afyonkarahisar Belediye Başkanlığınca Mısri Camii ve Çevresi ile İmaret Camii ve Çevresi Riskli Alanlarında yürütülecek iş ve işlemler ile ilgili olarak yetki devri talep edilmiş ve Bakanlık Makamınca uygun görülmüş olup; Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı'nın çalışma yapıp Kentsel Dönüşüm Başkanlığımıza sunması beklenmektedir.
6) Mısri Camii ve Çevresi ile İmaret Camii ve Çevresi Riskli Alanlarının iptali sonrasında Gökçe Mahallesi Rezerv Yapı Alanında inşaat çalışmaları TOKİ tarafından yapılmakta olup; söz konusu konutların Sosyal Konut Projesinde kullanılması muhtemel olacağından Afyonkarahisar Belediyesi'ne TOKİ'den görüş alınmasının uygun olacağı bildirilmiştir.