Hakkari'de bulunan Esendere Sınır Kapısında yaşandığı iddia edilen bir olaya ilişkin
Kaynak göster
Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti), 6 Mart 2025 tarihinde 7/25039 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 28 Nisan 2025).
Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'de bulunan Esendere Sınır Kapısında yaşandığı iddia edilen bir olaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25039, 6 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25039-hakkari-de-bulunan-esendere-sinir-kapisinda-yasandigi-iddia-edilen-bir-olaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6fac89e9-db0e-44ca-98bf-019570500bce
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 53 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından Anayasanın 98 ve İç
Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim. 05.03.2025 ezir Coşkun PARLAK
Hakkari'de bulunan ve Türkiye'yle İran'ı birbirine bağlayan Esendere Sınır Kapısı, bölge halkı için bir refah kaynağı olması gerekirken eziyet kaynağı haline gelmiştir. Ticaret yapmak isteyen yurttaşlar ticari kotalara ve kamu görevlilerinin keyfi kısıtlamalarına maruz kalmaktadır. Gümrük Kapısındaki personel azlığı ve fiziksel yetersizlik nedeniyle vatandaşlar sıkıntı yaşamaktadır. Kapıda saatlerce ayakta bekleyen yurttaşların arasında hastalar, yaşlılar, engelliler, hamile ve bebekli kadınlar da bulunmaktadır. Daha önce defalarca talep edilmesine rağmen sınır kapısında geçiş için bekleyen insanların ihtiyaçlarını karşılayacak yeterli altyapı hazırlanmamıştır. Çözüm için talepte bulunan vatandaşlar ise kamu görevlilerinden kötü muamele ve şiddet görmektedir. 11 Aralık 2024 tarihinde Esendere Sınır Kapısından Türkiye'ye giriş yapan bir vatandaş, kapıda yaşanan olumsuzlukların giderilmesi için yetkililerle görüşme isteğini ilgili kişilere iletmiş; fakat görüşme talebi kabul edilmediği gibi hakaret ve nefret söylemlerine maruz kalmıştır. Yaşanan duruma tepki gösteren vatandaş, gümrük personelinin ve polislerin fiziksel şiddetine uğramış, telefonu ve pasaportu elinden alınmıştır.
Bu bilgiler ışığında;
Esendere Sınır Kapısından geçiş yapan bir vatandaşın görevliler tarafından hakarete ve şiddete maruz kalmasıyla ilgili başlattığınız bir soruşturma var mıdır?
SORULAR
Sınır kapılarında görev yapan kamu personeline yönelik; kapılardan geçiş yapan insanlarla nasıl ilişki kurmaları gerektiğine dair geliştirdiğiniz bir eğitim programı mevcut mudur?
Esendere Sınır Kapısında toplam gümrük memurları ve polisler dahil toplam kaç personel görev yapmaktadır?
Başta Esendere olmak üzere sınır kapılarındaki altyapının ve kamu hizmetlerinin geliştirilmesi için yaptığınız bir çalışma var mıdır?
1 Ocak 2024 - 28 Şubat 2025 arasında Esendere Sınır Kapısından iki taraflı olarak geçen insan sayısı kaçtır? Bunlardan kaçı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır?
Esendere Sınır Kapısından yapılan ticaret hacmi 2024 yılında Dolar ve Türk Lirası cinsinden ayrı ayrı ne kadar olmuştur?
Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat B602
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 12.03.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1596918 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Hakkari Milletvekili Sayın Vezir Coşkun PARLAK tarafından verilen 7/25039 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (2 Sayfa) Faks No: 4491341 Soru Önergeleri Şubesi İieşelmi io İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr Telefon No: 4491367 Ene Gü
TİCARET BAKANLIĞI
Hakkari Milletvekili Sayın Vezir Coşkun PARLAK'a Ait 7/25039 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 6) 2016 yılında çağın gereklerine uygun olarak Yap-İşlet-Devret modeli ile modernize edilen Esendere Gümrük Kapısı 3 giriş - 3 çıkış olmak üzere 6 adet muayene peronu, TIR ve Bagaj X-Ray, CCTV kamera, PTS (Plaka Tanıma Sistemi) gibi son teknoloji sistemler ile donatılmıştır. Bununla birlikte, gümrük sahalarını kullanan yolcuların konforu ve ihtiyaçları için düzenlemeler hayata geçirilerek gelen ve giden yolcu kısımları için ayrı ayrı olmak üzere tuvalet, mescit, bebek bakım odası, yeme içme alanları ve gümrüksüz satış mağazaları gibi sosyal ve ticari alanlar oluşturulmuş, yolcuların hava koşullarından etkilenmeksizin saha geçişlerini sağlamak üzere ısıtma/soğutma tertibatına haiz yolcu koridorları da inşa edilmiştir.
Ayrıca, gümrük işlemlerinin daha konforlu ve etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi, sahada işlem sırası bekleyen araçların düzenli bir şekilde kontrollerinin yapılması ve park ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla TIR bekleme alanı oluşturulmasına yönelik çalışmalar Hakkari Valiliği ile koordineli bir şekilde yürütülmektedir.
Gümrük kapılarımızı, gerek Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ve gerekse de bütçe imkânları doğrultusunda yenilemek suretiyle sınır geçişlerinin hızlandırılması yönünde çalışmalarımız devam etmektedir.
Bakanlığımız Esendere Gümrük Müdürlüğü bünyesinde 3 Bölge Amiri, 10 Büro Personeli, 2 Destek Personeli, 3 Gümrük Müdür Yardımcısı, I Gümrük Müdürü, 4 Kısım Amiri, 5 Memur, 9 Muayene Memuru, 147 Muhafaza Memuru, 1 Şef, | Teknisyen, 5 Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olmak üzere toplamda 191 personelimiz hali hazırda görev yapmaktadır.
Bakanlığımızca sunulan hizmetlerde görevli personelin işini yaparken daha nitelikli, etkin ve verimli olmasını sağlamak amacıyla personele ihtiyaç duyduğu her konuda hizmet içi eğitim programları düzenlenmektedir. Bu programlarda, mesleki eğitim konularının yanı sıra iletişime ilişkin konulara da yer verilmektedir. "Halkla İlişkiler, İletişim, Etik Mevzuatı ve Mesleki Etik İlkeleri, Öfke Kontrolü, Stresle Başa Çıkma Teknikleri vb." bu konular arasında yer almaktadır. Personelimizin ihtiyaç duyduğu eğitimlere (belirtilen konular dahil) 7/24 erişebileceği Eğitim Yönetim Sistemi bulunmaktadır. Bakanlığımızda görev yapan tüm personele zaman ve mekândan bağımsız bir şekilde uzaktan eğitim yöntemi ile de ulaşılabilmektedir.
Öte yandan, Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerinde görev yapan gümrük muhafaza sınıfı personelin mesleki gelişimlerinin yanı sıra iletişim becerileri yönünden de desteklenmesi ve geliştirilmesine yönelik eğitici faaliyetler yürütülmektedir.
Bu kapsamda, gümrüklü yer ve sahalarda çalışan personelin görev ve sorumluluk bilincinin yerel düzeyde de geliştirilmesine yönelik olarak son dönemde Bölge Müdürlüklerimiz talimatlandırılmış, personele daha önce uygulanan eğitimler de göz önünde bulundurularak, gümrük iş ve işlemlerinde aksamalara yol açmayacak şekilde, uygun bir ortam sağlanmak suretiyle bahsi geçen konularda eğitimler düzenlenmesi hususları vurgulanmıştır.
Bunun yanı sıra, Bakanlığımız Eğitim Merkezinde iki haftalık periyotlarla düzenlenmekte olan Adli Kolluk Eğitim Programı kapsamında da adli kolluk olarak görev yapan tüm personelin görev ve sorumluluk bilinci ile iletişim becerilerinin artırılmasına yönelik eğitimler düzenlenmektedir.
Son olarak, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu kapsamında istatistiksel bilgilerin saklanması, kullanıcıya sunulması, söz konusu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesi ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etme görevi Türkiye İstatistik Kurumunun uhdesinde bulunmaktadır. Bu veriler TÜİK tarafından aylık ve yıllık bazda düzenli olarak ve şeffaf bir şekilde tüm kamuoyunun bilgisine açıktır.