Mardin Belediyesine ait bazı afişlerin billboardlara asılmasının engellendiği iddiasına ilişkin

• Anayasa'nın 127'nci maddesi, yerel yönetimlerin "mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak üzere" kurulduğunu belirtmekte ve yerel demokrasinin vazgeçilmez bir unsuru olarak belediyelerin kendi yetki alanlarındaki konularda karar alma ve uygulama yetkisini güvence altına almaktadır. Bu yetki, yerel yönetimlerin kendi görev alanlarında, kanunların çizdiği sınırlar içerisinde serbestçe karar alabilmelerini ve bu kararları uygulayabilmelerini zorunlu kılar. Belediyenin, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla billboard hazırlaması ve aşması, - bu anayasal yetki kapsamında tartışmasız bir faaliyet olup, Valiliğin bu faaliyeti engellemesi,

Anayasa'nın teminat altına aldığı yerel yönetim yetkilerine açık bir saldırı niteliğindedir.

• İdari vesayet yetkisi, Anayasa'nın 127'nci maddesinin beşinci fıkrasında kesin sınırlarla düzenlenmiş olup, "merkezi idare, mahalli idareler üzerinde, mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararının korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla, kanunda 2.5190 belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir" şeklinde tanımlanmıştır. Bu hükümden hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde anlaşılacağı üzere, idari vesayet yetkisi ancak ve ancak kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde kullanılabilir. Mevcut İ mevzuatta, Valiliğin, Belediyenin 8 Mart Dünya Kadınlar Günü billboardlarını engelleme yetkisini düzenleyen hiçbir kanuni düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle, Valiliğin söz konusu engelleme kararı, tamamen kanuni dayanaktan yoksundur ve idari vesayet yetkisinin sınırlarını açıkça aşan, hatta bu yetkiyi kötüye kullanan bir nitelik taşımaktadır.

• Anayasa'nın 90'ıncı maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, "usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir" ve "temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır." Bu bağlamda, Türkiye'nin 1992 yılında onayladığı Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'nın 4'üncü maddesinin 4'üncü fikrası, "Yerel makamlara verilen yetkiler normal olarak tam ve münhasırdır. Kanunda öngörülen durumlar dışında, bu yetkiler öteki merkezi veya bölgesel - makamlar tarafından zayıflatılamaz veya sınırlandırılamaz" hükmünü içermektedir. Valiliğin, Belediyenin billboardlarını engelleme kararı, bu uluslararası sözleşme hükmüne ve dolayısıyla Anayasa'nın 90'ıncı maddesine pervasızca aykırıdır.

" 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun 17'nci maddesi, "Düzenleme kurulu, toplantının yapılacağı yerde toplantı tarihinden önce, o yere varmak için seçilecek toplanma yerini ve izlenecek yol ve yönleri, yapılacak afiş ve pankart gösteren izin için yetkili makamlara başvurarak toplantının yapılabilmesi için izin alır" hükmünü içermektedir. Bu hüküm, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin düzenlenmesi için gerekli izin sürecini düzenlemekte olup, bir belediyenin kendi görev alanı içerisinde 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla billboard aşması için hiçbir izin sürecini zorunlu kılmamaktadır. Dolayısıyla, Valiliğin, Belediyenin billboardlarını engelleme kararı, 2911 sayılı Kanun kapsamında da tamamen dayanaktan yoksundur.

• Anayasa'nın 26'ncı maddesi, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkina sahiptir" hükmünü içermektedir. Belediyenin, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla hazırladığı billboardlar, İ bu temel hak kapsamında tartışmasız biçimde değerlendirilmeli olup, Valiliğin bu hakkı engelleme kararı, Anayasa'nın 26'ncı maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ciddi biçimde ihlali niteliğindedir.

Bu Bağlamda,