Ülkemiz ile Ukrayna arasında nadir minerallerin ticaretinin yapılması hakkında anlaşma yapılıp yapılmadığına ilişkin
CHP
Muhatap:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 7 Mart 2025 tarihinde 7/25354 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 17 Nisan 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Ülkemiz ile Ukrayna arasında nadir minerallerin ticaretinin yapılması hakkında anlaşma yapılıp yapılmadığına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25354, 7 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25354-ulkemiz-ile-ukrayna-arasinda-nadir-minerallerin-ticaretinin-yapilmasi-hakkinda-anlasma-yap (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9ec3a7ab-15b0-4c5f-b7a0-01957f2c8683
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 41 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
M/Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili
Uluslararası ve ulusal basında yer alan haberlere göre, Ukrayna ve ABD, kritik mineraller konusunda müzakerelere hız vermiş olup, ABD'nin Ukrayna madenlerinden elde edilen gelirin 950'sini güvence altına alma yönündeki teklifini Ukrayna Devlet Başkanı Sayın Volodimir Zelenskiy'nin reddettiği belirtilmiştir. Ancak, taraflar arasında görüşmelerin Şubat 2025'te sürdüğü ve Ukrayna'nın bazı değişiklik önerilerinde bulunduğu ifade edilmektedir.
Bu çerçevede;
SORULAR
Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Ukrayna Devleti ile Grafit, Lityum, Titanyum başta olmak üzere kritik minerallerin ithalatı ve madenciliği konusunda herhangi bir görüşme gerçekleştirmiş midir?
Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Ukrayna Devleti arasında, kritik minerallerin ticareti veya madencilik alanında herhangi bir anlaşma mevcut mudur?
Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Ukrayna Devleti'nden kritik mineral ithalatına ilişkin kısa ve orta vadeli bir planı var mıdır?
Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Ukrayna Devleti ile bu alanda bir anlaşma imzalaması planlanmakta mıdır?
Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Ukrayna Devleti arasında bu alanda bir anlaşma süreci yürütülüyorsa, bu anlaşmanın kapsamı ve muhtemel şartları nelerdir?
Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kritik mineraller konusunda Ukrayna Devleti dışında başka ülkelerle benzer iş birlikleri var mıdır; varsa, hangi ülkelerle hangi alanlarda iş birliği yürütülmektedir?
Türkiye Cumhuriyeti Devleti, kendi kritik mineral rezervlerini değerlendirmek için hangi stratejileri uygulamaktadır ve bu bağlamda madencilik sektörüne* yönelik ' 2025 yılında planlanacak yeni yatırımlar planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
/ DÖNEM | ESASNO 283 o! 7725354
Enerjide küresel olarak yaşanan dönüşüm sebebiyle kritik mineraller ve madencilik sektörü giderek daha önemli hale gelmekte, bu durum muvacehesinde Bakanlığımız da Ukrayna dahil olmak üzere birçok farklı ülkenin kurum/kuruluşları ile iş birliği için görüşmelere devam etmektedir.
Bu kapsamda Ülkemiz ile Ukrayna Devleti arasında madencilik alanını da kapsayan 07.06.2005 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Ukrayna Hükümeti Arasında Enerji Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşma" imzalanmış olup bahse konu anlaşmanın detayları 12.03.2011 tarih ve 27872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "6/37 sayılı "T ürkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Ukrayna Hükümeti Arasında Enerji Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun"da yer almaktadır.
Kritik minerallerin tedarik zinciri çeşitli faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterdiğinden bu minerallerin tedarikinde önümüzdeki yıllarda olası sorunlarla karşılaşmamak adına Ülkemiz tarafından stratejik planlamalar çerçevesinde gerekli önlemler alınmaktadır. Bununla birlikte Ülkemiz, kritik mineraller alanında sürdürülebilir ve güvenilir bir tedarik zinciri oluşturmak amacıyla farklı ülkelerle stratejik iş birlikleri yürütmeye açık olup, bu doğrultuda kritik mineraller ve madencilik alanında Ukrayna ile iş birliklerinin geliştirilmesi üzerine -muhtemel anlaşmalar da dahil olmak üzere-Bakanlığımız tarafından çalışmalar yürütülmektedir.
Öte yandan; kendi kritik mineral rezervlerimizi değerlendirmek için Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) bünyesinde Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsü (NATEN) kurulmuştur. NATEN tarafından nadir toprak elementleri konusunda kaynak potansiyelinin belirlenmesi, teknolojik altyapının geliştirilmesi ve Ar-Ge faaliyetleri kapsamında bilimsel projeler yürütülmektedir. Enstitünün sağlayacağı katkılar ile birlikte nadir toprak elementleri ve diğer kritik elementlerin yerli kaynaklarımızdan elde edilmesi, uç ürünlerinin üretilmesi ve bunun için teknolojiler geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca Bakanlığımızın yaptığı çalışmalar sonucunda Türkiye Kritik ve Stratejik Madenler Raporu tamamlanarak Bakanlığımız internet sitesinde yayımlanmış olup, bu çalışma kapsamında 37 maden kritik, 26 maden ise stratejik maden olarak belirlenmiştir.
Ayrıca Türkiye Kritik ve Stratejik Madenler Raporu'na dayalı olarak Kritik Madenler Strateji Belgesi çalışmaları başlatılmış olup, söz konusu strateji belgesinde; kritik madenlerin arz güvenliği, tedarik stratejisi, stok planlaması, Ar-Ge çalışmaları ve yatırım planlamaları gibi tüm önemli hususlara ve bu konuda ilgili kamu kurumları tarafından hayata geçirilecek politikalara yer verilecektir.
Alparsliân BAYRAKTARBakan