Islak mendil kullanımının çevreye verdiği zararlara ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

-Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Yurdagül GÜNEŞ Tel: 410 14 46

SAYIN Av. Dr. MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU'NUN #25US9 TBMM 7/25459 ESAS SAYILI GK 124 YAZILI SORU ÖNERGESİNE a

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Hollanda hükümeti, ıslak mendillerin kanalizasyon sistemlerinde ve çevrede yarattığı ciddi tahribat nedeniyle bu ürünlerin kullanımını yasaklamaya yönelik adımlar atmaktadır. Hollanda'daki ilgili kurumlar, Avrupa Birliği düzeyinde de düzenlemeler yapılmasını talep etmektedir. Türkiye'de de benzer çevresel sorunlar yaşanmakta olup, ıslak mendillerin kanalizasyon tıkanıklıklarına yol açtığı ve denizleri, sokakları kirlettiği bilinmektedir.

Bu kapsamda;

1. Türkiye'de yıllık ıslak mendil tüketimi ne kadardır ve bu ürünlerin altyapıya verdiği zararlar konusunda yapılmış bir resmi araştırma var mıdır; varsa araştırmanın tam metni nedir?

2. Islak mendillerin kanalizasyon sistemlerinde yol açtığı tıkanıklıkların giderilmesi için belediyeler veya ilgili kurumlar tarafından yıllık ne kadar harcama yapılmaktadır?

3. Bu tür tek kullanımlık ürünlerin çevreye olan etkilerini azaltmak için Bakanlığınızın bir düzenleme veya yasaklama planı bulunmakta mıdır?

4. Islak mendillerin çevresel etkilerini azaltmak adına Türkiye'de de üretim standartları veya kullanım kısıtlamaları uygulanması planlanmakta mıdır?

5. Alternatif, doğa dostu ve biyolojik olarak parçalanabilir ürünlerin üretiminin ve kullanılmasının teşvik edilmesi yönünde Bakanlığınızca başlatılmış bir çalışma var mıdır?

CEVAP

Bakanlığımızca 2017 yılında Sıfır Atık Projesi başlatılmıştır. Sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarını teşvik eden ve kaynakların verimli kullanılmasını destekleyen, sosyal dayanışmanın geliştirilmesi de dahil olmak üzere olumlu sosyo-ekonomik sonuçlara ulaşılmasına yardımcı olan Sıfir Atık Projesi kapsamında yapılan çalışmalar ile sıfır atık konusunda 25 milyon kişiye eğitim verilmiştir. Verilen eğitimlerin amaçlarından biri tek kullanımlık ürünler yerine alternatif ürünlerin kullanımını teşvik etmek ve bu yönde halkı bilinçlendirmektir.

Ülkemizde 12/07/2019 tarihli ve 30829 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sıfır Atık Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikler 9/10/2021 tarihli ve 31623 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Yönetmelik değişikliğiyle yapılan düzenlemelerin uygulanmasına yönelik teknik usuller ise 31/12/2021 tarihli ve 2595501 sayılı Bakan Olur'u ile yayımlanan "Atık Getirme Merkezlerinin Kurulması ve İşletilmesi İle Sıfır Atık Uygulamalarına İlişkin Usul Ve Esaslar" ile düzenlenmiştir.

Yayımlanan usul esaslar ile sıfır atığın yaygınlaştırılması, israfın önlenmesi, tek kullanımlık bardak, tabak, çatal, bıçak, kaşık gibi malzemeler ile pipet ve ıslak mendil kullanımının azaltılması, kargo ve mesafeli satışlarda gereğinden fazla ambalaj kullanımının engellenmesi, plastik kullanımının azaltılması, gıda ve tekstil atıklarının önlenmesine ilişkin tedbirler, toptancı hallerinde ve pazar yerlerinde oluşan gıda atıklarının kaynağında ayrı biriktirilmesini sağlamak amacıyla biyobozunur atıklar için ayrı biriktirme ekipmanı yerleştirilmesi zorunluluğu, site, apartman ve villa tipi müstakil konutlar tarafından geri kazanılabilir atıklar için ayrı ekipman bulundurulması ile sıfır atık sisteminin en önemli unsurlarından olan vatandaşların atıklarını bırakabilecekleri "atık getirme merkezleri" nin teknik özelliklerine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

66/2010/EC sayılı Avrupa Birliği Tüzüğü ile uyumlu, 19.10.2018 tarihli ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Etiketi Yönetmeliği kapsamında hayata geçirilen Türkiye Çevre Etiket Sistemi ürün ve hizmetlerin çevresel durumu hakkında tüketicilere doğru, yanıltıcı olmayan ve bilimsel tabanlı bilgiler sunulmasını sağlamak üzere; ürünlerin ve hizmetlerin çevre etiketi ile teşvik edilmesine yönelik gönüllülük esasına dayalı olarak kurulan bir sistemdir.

Türkiye Çevre Etiketi Sisteminde değerlendirilen ürünler temel olarak kimyasal kullanımı, enerji ve su tüketimi, emisyon sınırlamaları, biyolojik olarak parçalanabilir ürünlerin tercihi gibi konular başta olmak üzere ürün yaşam döngüsünde çevresel açıdan sıkıntı yaratabilecek diğer birçok konuyu da göz önüne alarak incelenmektedir. Buna ek olarak, Çevre Etiketleme kriterleri ürün ve hizmetler açısından güvenilir bir kıstas olmaktadır.

Çevre Etiketi uygulamaları ile ürünlerinde/hizmetlerinde çevreye duyarlı bir süreç takip eden işletmelerin teşvik edilerek sürdürülebilir üretim ve tüketim uygulamalarının desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Bu kapsamda, 05.04.2024 tarihli ve 9210244 sayılı Bakanlığımız Makamı Olur'una istinaden Islak Mendil Ürünleri İçin Çevre Etiketi Verilmesine Dair Kriterler, Bakanlığımızca https://cevreetiketi.csb.gov.tr/ resmi internet sayfamızda yayınlanmıştır

Bu bağlamda, Uluslararası standarda bağlı olan gönüllülük esasına dayalı Türkiye Çevre Etiketi Sistemi sayesinde, Ülkemizde üretilen doğa dostu ve biyolojik olarak parçalanabilen Islak Mendil Ürünleri, ilgili kriterlerle Bakanlığımızca doğrulanarak 4 (yıl) geçerli çevre etiketi belgesiyle ödüllendirilmektedir.

Söz konusu, Islak Mendil Ürünleri İçin Çevre Etiketi Verilmesine Dair Kriterlerin tamamına https://cevreetiketi.csb.gov.tr/ce-14-islak-mendil-urun-grubu-i-112324 (o linkinden (erişim sağlanabilmektedir: