Fındık üretiminin desteklenmesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 200 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 194 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını, Anayasa'nın 98*inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı maddesi gereğince arz ederim.
Seyit Torun rdu Milletvekili
Ülkemizin tarımda en önemli ihraç ürünlerinden, Ordu başta olmak üzere Karadeniz Bölgemizin temel geçim kaynaklarından olan findıkta hasat dönemi yaklaşmaktadır. Üreticimiz bir yandan maliyet artışlarının yükünü taşımaya çalışırken bir yandan da fındık piyasasına hâkim olan yabancı firmalarla mücadele etmekte ve ne yazık ki devlet desteğini yanında görememektedir. Bunun yanında; 2B arazilerinden, verimlilik sorununa, düşük fiyat politikasından, devlet desteklerinin yetersizliğine kadar pek çok sorun çözüm beklemektedir.
Bu bağlamda;
I) Bakanlığınıza bağlı Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü'nün (TEPGE) 2022 Fındık Raporu ile Rekabet Kurumu Fındık Sektör Araştırması Raporu'nda fındıktaki en büyük sorunun verim düşüklüğü olduğu, pek çok yabancı ülkenin verimlilikte Türkiye'nin önüne geçtiği vurgulanmıştır. Bu doğrultuda, dekar başına verimliliğin artırılması için hangi çalışmalar yürütülmektedir? Ayrıca fındığın mamul ürün olarak üretimi ve ihracatını artırmak için planlamanız bulunmakta mıdır?
SORULAR
TEPGE'nin 2022 Fındık Raporu'nda, birkaç firmanın fındık piyasasına hâkim olduğu belirtilmiş ve bunun olumsuz etkilerine dikkat çekilmiştir. Bu firmalar hangileridir, bu olumsuzluktan üreticimizi korumak için hangi çalışmalar yapılmaktadır?
Orman vasfını yitirmiş ve fındık üretimi yapılan 2B arazileri ile ilgili sorunların üretici lehine çözülmesi konusunda bir düzenleme hazırlığınız mevcut mudur?
Fındıkta alan bazlı destekleme tutarı uzun yıllardır değişmemiş ve 170 TL sınırında kalmıştır. Bu desteğin artırılması için yeni bir hazırlığınız bulunmakta mıdır?
Açıklanan taban fiyatlara bakıldığında, fındığın ihraç edildiği dolar bazında hak ettiği değeri bulmadığı, dünya fiyatlarıyla karşılaştırıldığında ise kilogram fiyatının 4 dolar karşılığı Türk Lirası'nın altına düşmemesi gerektiği açıktır. Bakanlığınızca, taban fiyatın, fındığın ihraç edildiği döviz cinsi üzerinden hesaplanması ve dünya örnekleri altında kalmaması yönünde bir çalışma yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
On Birinci Kalkınma Planı çerçevesinde hazırlanan Fındık Bahçelerinin Rehabilitasyonu Projesi 2021 Yılı Yatırım Programı'na alınmış olup Giresun, Ordu ve Trabzon illerinde pilot olarak uygulanmaya başlamıştır. Fındık üretiminde verim ve kalitenin artırılması amacıyla ekonomik ömrünü tamamlamış fındık bahçeleri bir program dâhilinde sökülerek, araziye uygun yeni dikim sistemleri ile bölgeye ve rakıma uygun yüksek verimli, don zararına dayanıklı fındık çeşitleri ve tozlayıcılar kullanılarak verim ve kalitenin artırılması planlanmaktadır.
Proje kapsamında 2021-2022 yıllarında 3 ilimizde belirlenen toplam 300 dekar alanda örnek teşkil etmek üzere söküm, arazi tesviyesi çalışmaları tamamlanmış olup yeni bahçeler tesis edilmiştir. 2023 yılında ise hasat sezonu sonrasında örnek teşkil etmek üzere 150 dekar fındık bahçesinin yenileme çalışmalarının başlaması planlanmaktadır. Bakanlığımızın politikaları ile dünya fındık üretim ve ihracatındaki liderliğimizin devamı, Türk fındık sektörünün rekabet etme gücünün artırılması, fındık tarımının sürdürülebilirliği amaçlanmıştır.
Tarım sektörünün öncelikli problemlerinin çözümüne katkıda bulunmak, uygulanan politikaların etkinliğini artırmak, sektörün bu politikalara uyumunu kolaylaştırmak amacıyla kullanılan araçlardan biri de tarımsal desteklerdir.
Bitkisel üretim desteklemelerinden yararlanma şartlarına haiz fındık üreticileri, fındık alan bazlı gelir desteği, mazot ve gübre desteği, organik-organomineral gübre desteği, organik tarım desteği ve iyi tarım uygulamaları desteğinden yararlanmaktadır.
Fındık için 2022 yılında toplam 83 TI./da olan gübre ve mazot desteği, 2023 yılında 107 TL/da olarak güncellenmiştir. Fındık üreticilerine 2012 yılından itibaren alan bazlı destekleme ödemesine başlanmış ve bugüne kadar toplam 10,34 milyar TL ödeme yapılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan