Emekli maaşlarında iyileştirme yapılması talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

—. SNAR Av. Sibel SUİÇMEZ

Trabzon Milletvekili TBMM Katip Üyesi

Türkiye'de emeklilik sistemi ve emeklilerin sosyoekonomik durumu, ülkenin demografik yapısından ekonomik büyüme hızına kadar birçok unsuru etkilemektedir. Toplumun yaşlanmasıyla birlikte emekli nüfusunun oranı giderek artmakta, bu durum sosyal güvenlik sisteminin finansmanından istihdam piyasasına kadar geniş bir yelpazede sorunları da beraberinde getirmektedir. Emeklilerin maaş seviyeleri, yoksulluk sınırına yakın ya da altında bulunan kesimler için hayati önem taşırken, çalışan emekli sayısındaki artış ise emeklilik sonrası dönemin rahat bir yaşamdan ziyade geçim kaygısıyla sürdüğünü göstermektedir. Emekli maaşlarının milli gelirden aldığı paya bakıldığında ise adalet ve sürdürülebilirlik ekseninde ciddi çelişkiler bulunduğu görülmektedir. Emekli aylıklarının, ülke ekonomisi büyüse dahi enflasyon karşısında yeterince güncellenememesi, gelir dağılımı adaletsizliğini derinleştirmekte ve emeklilerin yoksulluk riskini artırmaktadır. Özellikle tek başına yaşayan, kronik hastalıklara sahip veya bakıma muhtaç yaşlılar, sağlık masrafları ve diğer giderler sebebiyle ekonomik olarak daha da kırılgan hale gelmektedir. Toplumsal refahı ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla emeklilere ilişkin politikaların gözden geçirilmesi gerektiği açıktır. Bu nedenle, aşağıdaki soruların cevaplandırılması gerekmektedir.

Buna göre;

SORULAR

1. Son 5 yılda Sosyal Güvenlik Kurumundan emekli aylığı alanların sayılarının yıllara ve cinsiyete göre dağılımı nedir?

2. Son 5 yılda Sosyal Güvenlik Kurumundan emekli aylığı alanların aylıklarının 4A/4B ve 4C sigorta türlerine göre taban ve tavan tutarları nedir?

3. Son 5 yılda emekli olduktan sonra Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeyerek çalışan emekli sayısının yıllara göre dağılımı nedir?

4. 2025 yılı emekli maaşlarının gayrisafi yurt içi hasıla içindeki oranı nedir?

5. 2025 yılında asgari ücretin altında emekli aylığı vatandaşlarımızın sayısı nedir?

6. Artan enflasyon ve ekonomik dalgalanmalar karşısında, asgari geçim standardını karşılayacak düzeye çıkarılması ve emekli aylıklarını reel olarak koruyacak düzenli bir iyileştirme veya otomatik endeksleme sistemi getirilmesi düşünülmekte midir?

7. Emekli maaşlarının milli gelirden aldığı payın, artırılması için bir düzenleme öngörülmekte midir?

8. Emekli olduktan sonra da çalışmak zorunda kalan vatandaşlarımızın sayısında yaşanan artış, emeklilerin yaşlılık döneminde gelir yetersizliği yaşadığına işaret etmektedir. Bu sorunla mücadele etmek adına kayıt dışılığın önlenmesi ve emeklilerin insanca yaşayabileceği bir gelire kavuşması için alınan veya alınması planlanan tedbirler nelerdir?