İzmir'in Gaziemir ilçesindeki bir kurşun fabrikasında bulunan nükleer atıkların bertaraf sürecine ilişkin
Kaynak göster
Sevda Erdan Kılıç (CHP), 18 Mart 2025 tarihinde 7/25767 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 128 gün sonra, 24 Temmuz 2025).
Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir). “İzmir'in Gaziemir ilçesindeki bir kurşun fabrikasında bulunan nükleer atıkların bertaraf sürecine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25767, 18 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25767-izmir-in-gaziemir-ilcesindeki-bir-kursun-fabrikasinda-bulunan-nukleer-atiklarin-bertaraf-s (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e4cb8592-7a6e-4f80-96ee-0195aea83da8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 128 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci TBMM, İçtüzüğünün 96'ncı Maddeleri gereğince Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. v. Sevda ERDAN KILIÇ İzmir Milletvekili
İzmir'in merkez ilçelerinden Gaziemir'de Emrez ve Aktepe mahalleleri arasında bulunan eski kurşun fabrikasındaki nükleer atıklar 2007 yılından bu yana bilinmesine rağmen bugüne kadar temizlenebilmiş değildir.
Nükleer Düzenleme Kurulu, TENMAK ve İzmir Çevre Müdürlüğü katılımı ile oluşturulan Komisyon gözetiminde 23 Temmuz 2024 tarihinde, temizlik çalışmaları başlatılmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ancak, 5 Mart 2025 tarihinde, Nükleer Düzenleme Kurulu tarafından atıkların temizlenmesi işinin verildiği firmanın atıkları kamyonlarla Torbalı"daki boş bir araziye taşıdığı ortaya çıkmıştır. Bu olay İzmir Büyükşehir Belediyesi ekiplerinin, takibi sayesinde tespit edilmiştir. Büyükşehir Belediyesi İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü'ne konuyu yazıyla bildirerek, sorumlular hakkında gerekli yaptırımların uygulanmasını istemiştir.
Her ne kadar Bakanlık tarafından 2 hafriyat nakliyat şirketine toplam 11 milyon 218 bin 356 TLlik ceza uygulanmışsa da nükleer atıkların bertarafı ve taşınma sürecine ilişkin olarak gerek çevre örgütlerinin gerekse de bölge halkının kaygıları giderilmiş değildir.
Nükleer atıkların bertarafı ve taşınma süreci ile ilgili olarak şeffaf bir politika izlenmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda,
İzmir'in merkez ilçelerinden Gaziemir'de Emrez ve Aktepe mahalleleri arasında bulunan eski kurşun fabrikasındaki atıkların temizlenmesi ile ilgili hangi çalışmalar yapılmıştır?
Atıkların Torbalı'daki boş bir araziye taşınması ile ilgili olarak sorumlu firmaya hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
Torbalı'ya taşınan atıkların akıbeti ne olmuştur? Bu konuyla ilgili olarak
SORULAR
Bakanlığınız hangi çalışmaları yapmıştır?
Bölge halkı, çevre örgütleri ve hukukçular, çevre ve insan sağlığına yönelik bu tehdide ilişkin olarak derhal Gaziemir'de süren çalışmaların durdurulmasını talep etmektedirler. Bu talebe ilişkin olarak Bakanlığınız ne yapacaktır?
Atıkların Torbalı"ya dökülmesinin bölgedeki çevre sağlığı açısından etkileri ne olmuştur?
Atık temizleme çalışmalarının yapıldığı Gaziemir'de nükleer atıkların çevre sağlığı açısından etkileri ne olmuştur? Konuyla ilgili olarak bir inceleme yapılmış mıdır?
İzmir'in merkez ilçelerinden Gaziemir'de Emrez ve Aktepe mahalleleri arasında bulunan eski kurşun fabrikasındaki nükleer atıkların nasıl ve nereden getirildiği tespit edilmiş midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
1. İzmir'in merkez ilçelerinden Gaziemir'de Emrez ve Aktepe mahalleleri arasında bulunan eski kurşun fabrikasındaki atıkların temizlenmesi ile ilgili hangi çalışmalar yapılmıştır?
2. Atıkların Torbalı'daki boş bir araziye taşınması ile ilgili olarak sorumlu firmaya hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
3. Torbalı'ya taşınan atıkların akıbeti ne olmuştur? Bu konuyla ilgili olarak Bakanlığınız hangi çalışmaları yapmıştır?
4. Bölge halkı, çevre örgütleri ve hukukçular, çevre ve insan sağlığına yönelik bu tehdide ilişkin olarak derhal Gaziemir'de süren çalışmaların durdurulmasını talep etmektedirler. Bu talebe ilişkin olarak Bakanlığınız ne yapacaktır?
5. Atıkların Torbalı'ya dökülmesinin bölgedeki çevre sağlığı açısından etkileri ne olmuştur?
6. Atık temizleme çalışmalarının yapıldığı Gaziemir'de nükleer atıkların çevre sağlığı açısından etkileri ne olmuştur? Konuyla ilgili olarak bir inceleme yapılmış mıdır?
7. İzmir'in merkez ilçelerinden Gaziemir'de Emrez ve Aktepe mahalleleri arasında bulunan eski kurşun fabrikasındaki nükleer atıkların nasıl ve nereden getirildiği tespit edilmiş midir?
CEVAPLAR
1. Sahada bulunan radyoaktif atıklar ve radyoaktif olmayan atıkların yönetimi 12.07.2024 tarihinde onaylanan Çevresel İyileştirme Planı kapsamında yürütülmekte olup; radyoaktif madde ile kontamine olmuş atıkların yönetimi Nükleer Düzenleme Kurumu ve TENMAK tarafından yapılmaktadır. Bunun dışındaki tüm atıkların yönetimi 2872 sayılı Çevre Kanunu ve atık yönetimi hakkında yürürlükte olan mevzuat kapsamında yürütülmektedir. Sahada çalışmalar Bakanlığımız, NDK ve TENMAK personellerinden oluşan komisyonun kontrol ve denetiminde gerçekleştirilmektedir.
2. İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz teknik personelince 07 Mart 2025 tarihinde döküm gerçekleştirilen yerde denetim yapılmış olup, Nerman Hafriyat İnş. Hır. Nak. İth. İbn, San. ve Tic. Ltd. Şti. ve İzmirim Hafriyat İnşaat Hırdavat Nak. Hur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işletme tarafından İlimiz Torbalı İlçesi, Yoğurtçular Mah.107 Ada 22 Parsel adresine mer'i mevzuata aykırı olarak hafriyat toprağı ile döküm işlemi gerçekleştirildiği hususları tespit edilmiştir. Kabahate ilişkin 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. Maddesi (r) bendi uyarınca hafriyat toprağının mevzuata aykırı olarak dökülmesinden dolayı her bir firmaya 5.609.178 Türk Lirası tutarından idari para cezası olmak üzere toplam 11.218.356 TL idari para cezası uygulanmıştır. İlgili firmalar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan işlemle ilgili suç duyurusunda bulunulmuştur.
3. Dökülen atıkların bulunduğu yerden kaldırılması ve çevresel iyileştirme planına uygun olarak yönetilmesi sağlanmıştır.
4. Sahada radyoaktif madde ile kontamine olmuş atıkların yönetimi Nükleer Düzenleme Kurumu ve TENMAK tarafından radyoaktif atıklar ile ilgili mevzuat çerçevesinde yapılmaktadır. Bunun dışındaki tüm atıkların yönetimi 2872 sayılı Çevre Kanunu ve atık yönetimi hakkında yürürlükte olan mevzuat kapsamında yürütülmektedir. Onaylı Çevresel İyileştirme Planı doğrultusunda sahada yürütülen temizleme çalışmaları devam etmektedir.
5. Bölgeye dökülen atıklar tehlikesiz atık sınıfından olup; radyoaktivite içermediği ölçümlerle sabittir. Ayrıca, atıklar bulunduğu yerden ivedilikle kaldırtılmıştır.
6,7) Radyoaktif atıkların yönetimi (radyoaktif atıkların toplanması, taşınması, depolanması, bertarafı, ölçümlerin yapılması, A Tipi firmanın yetkilendirilmesi vb. ile ilgili idari ve teknik faaliyetler) Nükleer Düzenleme Kurumu'nun sorumluluğunda yer almaktadır.