Mersin'de bir kişinin Cumhurbaşkanı'na hakaret suçundan aldığı cezaya ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Av. MI TANRIKULU

Mersin'de esnaflık yapan Oktay Avcu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip ERDOĞAN'ın miting meydanlarında vatandaşlara izlettiği ve daha sonra montaj olduğunu ifade ettiği videolarla ilgili suç duyurusunda bulunmak üzere 24 Mayıs 2023 tarihinde Mersin Adliyesi'ne gitmiştir. Ancak, dilekçesinde geçen ifadeler nedeniyle "Cumhurbaşkanına hakaret" suçlamasıyla gözaltına alınmış ve yargılama sonucunda 10 ay hapis cezasına çarptırılmıştır.

Bu olay, hukukun tarafsızlığı ve yurttaşların adalete erişimi açısından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Suç duyurusunda bulunmanın yargılanabilir bir fiil olup olmadığı, ifade özgürlüğü bağlamında yargının tutumu ve hukukun evrensel normlarına uygunluğu sorgulanmalıdır.

SORULAR

1. Oktay Avcu'nun suç duyurusunda bulunurken kullandığı ifadelerin "Cumhurbaşkanına hakaret" kapsamına girdiğine Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hangi hukuki normlar ve kanunlar maddeleri esas alınarak karar verilmiştir ?

2. Vatandaşların suç duyurusunda bulunma hakkını kullanması hukuki bir risk mi taşımaktadır?

3. Bu olay benzer başvuruların önünü kesmek amacıyla emsal karar niteliği taşıması için mi alınmış bir karardır?

4. Yargı mercilerinin, vatandaşların hukuki yollarla şikayet hakkını kullanmalarına karşı caydırıcı bir tutum sergilediği yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlık görüşünüz nedir?

5. Oktay Avcu'nun ceza almasına neden olan ifadeler tam olarak hangi ifadeleridir?

6. Oktay Avcu'nun ceza almasına neden olan hangi ifadelerin hukuki gerekçelerle suç teşkil ettiği kamuoyuna açıklanacak mıdır?

7. İfade özgürlüğü kapsamında, yurttaşların Cumhurbaşkanı'nı veya diğer kamu görevlilerini eleştirme hakkı hangi hukuki sınırlar içinde değerlendirilmektedir; bu sınırların belirlenmesinde uluslararası hukuk normları gözetilmekte midir?

8. Oktay Avcu'nun aldığı ceza, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarına uygun mudur; Türkiye'nin imza attığı uluslararası sözleşmelere göre bu kararın bağlayıcılığı hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir?

9. Türkiye'de son 10 yıl içerisinde benzer şekilde suç duyurusunda bulunmak isterken "Cumhurbaşkanına hakaret" suçlamasıyla ceza alan başka vatandaşlar da bulunmakta mıdır; bulunmaktaysa eğer, bu kapsamda haklarında mahkumiyet kararları verilmiş vatandaşların sayısı nedir?