Çorum'da bazı mühendislerin yapı projelerinin veri girişlerinde usulsüzlük yaptığı iddiasına ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Çorum'da kısa bir süre önce ortaya çıkan olaya göre; altı inşaat mühendisinin, yapı projelerinin veri girişlerinde birtakım değişiklikler yaptığı tespit edilmiştir. ideCAD isimli programda oynama yapılarak statik projede demir beton eksiltilmiş, onlarca belki de yüzlerce depreme dayanıksız bina inşa edilmiştir.

Söz konusu altı mühendis, büyük çoğunluğu Çorum merkezi ve ilçelerinde olmak üzere, 1609 farklı parsel üzerinde yaklaşık 1481 yeni yapı ruhsatlımı müellifi konumundadır. Bu da olayın vehametini daha da artırmaktadır.

Belediye veya ilgili kurumlar tarafından Çorum ve ilçelerinde bu şekilde kaç bina yapıldığı açıklanmamaktadır. Bu nedenle Çorum halkının büyük kısmı evlerinde derin bir endişe ve korku ile oturmaktadır.

Konuyla ilgili Çorum Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatılmış olsa da sürecin hızlı bir şekilde yürütülerek, malzemeden çalınarak yapılan, binaların derhal yıkılması, insan hayatıyla oynayan mühendislerin ve müteahhitlerin en ağır şekilde cezalandırılması kamuoyunun beklentisidir.

Çorum'da ortaya çıkan bu skandal olayla ilgili olarak;

1. Çorum bu skandalla ilgili Bakanlığınız bilgi sahibi midir? Bakanlığınız bu vahim olayın neresindedir?

2. İlk etapta bu olaya karıştığı belirlenen 6 inşaat mühendisi Çorum ve ilçelerinde kaç binanın veri girişlerinde oynamıştır?

3. Bu binalarda bulunan toplam daire sayısı kaçtır?

4. Tespit edilip yapımı durdurulan bina sayısı kaçtır?

5. İdeCAD isimli programın yazılımcısı ve sahibi kimdir?

6. İdeCAD isimli programın günümüz itibarıyla kullanıcı sayısı kaçtır?

7. Bahse konu programın açığı ne zaman tespit edilmiştir? Programın açığı tespit edildikten sonra hangi adımlar atılmış hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

8. Usulsüz bir şekilde yapıldığı tespit edilen binalarla ilgili neler yapılacaktır?

9. Mühendisler ve müteahhitler nedeniyle mağdur olan, kandırılan ve olası bir depremde yıkılma tehlikesi altında bulunan binada yaşayan vatandaşlarımızın mağduriyeti nasıl giderilecektir?

CEVAP

Konu ile ilgili olarak Çorum Belediye Başkanlığının Çorum Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüze göndermiş olduğu 11.03.2025 tarih ve 151926 sayılı yazıda, Belediyece yapılan kontrollerde, yapı denetim kuruluşlarının uygun görüş verdiği statik projelerin çözümünde kullanılan programlara veri girişlerinde, sönüm oranı ve spektrum çarpanı katsayılarının bazı statik projelerde değiştirildiğinin görüldüğü belirtilerek 129 adet YİBF'ten oluşan liste gönderilmiş ve bu YİBF'lerin mevzuat hükümlerince İl Müdürlüğümüzce incelenmesi istenmiştir.

Çorum Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce, Çorum Belediye Başkanlığının göndermiş olduğu 11.03.2025 tarih ve 151926 sayılı yazı akabinde 13.03.2025 tarih ve 12024966 sayılı yazısı ile ruhsat vermeye yetkili tüm kurumlara konu hakkında bilgi verilmiş kendi arşivlerinde inceleme yapılması, usulsüz yapıldığı tespit edilen durumların bulunması halinde İl Müdürlüğümüze gönderilmesi istenmiştir.

Çorum Belediye Başkanlığının yazılarında toplam 128 adet yapının statik projelerinde usulsüzlük yapıldığı ve projelerinde problem olduğu belirtilen toplam 108 adet yapı için yapı tatil zaptı İl Müdürlüğümüze bildirilmiştir. İl Müdürlüğümüzce 128 adet projenin incelemesi halen devam etmektedir.

Diğer taraftan, Çorum Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce söz konusu yapılarla ilgili olarak denetim faaliyetlerini yürüten yapı denetim şirketleri hakkındaki inceleme ve değerlendirme 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun hükümlerince yapılmaktadır. İlgili idaresince (Belediyeler, İl Özel idaresi ve OSB ler) 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerince fiziki inceleme ve değerlendirme neticesinde oluşan kararlar doğrultusunda, Proje Müellifleri, müteahhit firmaların fiil veya işlemleri nedeniyle zarara uğradığını düşünen vatandaşlarımız açısından yargı yoluna başvurma imkanı bulunmaktadır.