Edirne ilinde kuraklığa karşı alınan önlemlere ilişkin

Ülkemizde gıda arz güvenliğinin temin edilmesi, kaynakların etkin kullanılması, stratejik ürünlerin en uygun yerde yetiştirilmesi, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamak amacıyla bitkisel üretimde 2025 üretim yılı itibari ile üretim planlamasına geçilmiştir. Planlı üretim kapsamında, havzalarda yetiştirilecek ürünlerin belirlenmesinde toprak, topoğrafya ile birlikte su varlığı ve sulama imkânları dikkate alınmaktadır.

Gıda arz güvenliğini teminat altına almak, stratejik ürünleri doğru alanlarda yetiştirmek ve doğal kaynakların verimli kullanımını sağlamak amacıyla 2025 üretim yılından itibaren bitkisel üretimde planlı döneme geçilmiştir. Bu kapsamda, havzalarda hangi ürünlerin yetiştirileceği belirlenirken toprak özellikleri, topoğrafik yapı, mevcut su kaynakları ve sulama imkanları dikkate alınmaktadır.

Bakanlığımızca tarımda kullanılan suyun etkin kullanımını sağlamak üzere 2007 yılından itibaren bireysel tarla içi modern sulama sistemlerine Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında 9050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır. Sulama sistemleri başvuru konuları aşağıda sıralanmaktadır;

Tarla içi damla sulama sistemi kurulması, Tarla içi yağmurlama sulama sistemi kurulması, Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması, Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması, Lineer veya Center Pivot sulama sistemi kurulması, Tamburlu sulama sistemi kurulması, Güneş enerjili sulama sistemi kurulması, Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri ve Akıllı sulama sistemleri projelerine 9050 hibe desteği verilmektedir.

Hazine Faiz/kâr payı destekli krediler kapsamında; üreticilerin tarımsal üretime dair finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 2024-2026 yıllarını kapsayan Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince, Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullandırılmaktadır. 28 farklı konuda, "025-0100 aralığında faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır.

Üreticilerimiz, kuru tarım alanlarında üretimini yaptıkları buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünlerini kuraklık, don, sıcak rüzgâr, sıcak hava dalgası, aşırı nem, aşırı yağış risklerinden kaynaklı köy genelinde meydana gelebilecek verim kayıplarına karşı 9070 devlet prim desteği ile Köy Bazlı Verim Sigortası yaptırarak korunabilmektedir.

Bakanlığımız koordinatörlüğünde ülkemiz şartlarına uygun 2008-2012, 2013-2017, 2018-2022 ve 2023-2027 dönemine ait "Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı" hazırlanarak uygulamaya konulmuştur.

Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı'nın yol göstericiliğinde illerin kendi dinamiklerine ve özel koşullarına uygun olarak "İl Kuraklık Eylem Planı" oluşturulmuştur. İl Eylem Planı kapsamında; Vali başkanlığında ilgili kurum ve kuruluşların katılımı ile oluşturulan İl Kriz Merkezi kararlarıyla olası kuraklık ile ilgili tedbirler (sadece sabit tesis olan meyve bahçelerine su verilmesi, rotasyonla sulama yapılması, kısıtlı sulama, ikinci ürünün ekilmemesi, az su tüketen bitkilerin ekilmesi, gece sulamaları vb.) alınarak il bazında TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı uygulanmaktadır.

Genellikle baraj ve göletlerde suyun depolanması, kendi yağış havzasından gelen akımlardan elde edilmektedir. Ancak Trakya Bölgesi'nde coğrafik yapının düz olması sebebiyle suyun depolanması için gerekli eğimin sağlanamadığı durumlarda mevcut nehirlerden pompajla terfi ettirilerek baraj ve göletlerde suyun depolanması sağlanmaktadır.

Edirne ili sınırlarında bulunan ve tam kapasitede hizmet veren Hamzadere, Yenikarpuzlu, Altınyazı ve Sultanköy Barajlarında kış aylarında gerçekleştirilen terfi çalışmalarıyla 9082,7 doluluk oranına ulaşılmıştır.

Uzunköprü Çakmak Barajı inşaatı ve barajın Meriç Nehri'nden doldurulmasını sağlayacak pompa istasyonu ve iletim kanalı inşaat çalışmaları tamamlanmak üzeridir. Çakmak Meriç Nehri Pompa İstasyonu ve Uzunköprü Ovası P2 Kanalı yaz aylarında Uzunköprü Ovası'nın sulama suyu ihtiyacını karşılamaktadır.

Hamzadere, Yenikarpuzlu, Altınyazı-Karasaz, Sultanköy ve Küplü Pompaj Sulamalarına ait 6 pompa istasyonunda 17 adet pompa ünitesi, elektrik ve otomasyon sistemleri yenilenerek, tesislerin barajların doldurulması ve yaz aylarındaki sulama terfilerinde verimli ve tam kapasiteye ulaşması sağlanmıştır.

Çömlekköy Barajı ve Sulaması Projesi kapsamında bulunan, Çömlekköy Barajı'nda depolanacak suyun büyük bir kısmı, kış aylarında Tunca Nehri'nden pompaj ile terfi ettirilecek sudan sağlanacaktır. Toplam 5.650 hektar arazinin sulanmasını sağlayacak olan Çömlekköy Barajı Sulaması Yatırım Programında bulunmakta olup yıl içerisinde yapım ihalesinin yapılması planlanmaktadır.

Yaz mevsimi boyunca Meriç ve Tunca nehirlerinden sağlıklı bir şekilde sulama yapılabilmesi için, Meriç Nehri debisinin en az 100 m/s, Tunca Nehri debisinin ise 8 m/s olması gerekmektedir. Yaz dönemlerinde debilerin bu seviyelerin altında kalması durumuna yönelik olarak 23.10.1968 tarihinde Türkiye ile Bulgaristan arasında imzalanan "İki Memleket Topraklarında Akan Nehirlerin Sularından Faydalanmada İş Birliği Anlaşması" hükümleri bulunmaktadır.

DSİ 11. Bölge (Edirne) Müdürlüğü sorumluluk sahasında gerçekleştirilen tarımsal faaliyetlerin sonucunda oluşan bitki deseninin yaklaşık 9085'ini çeltik ürünü oluşturmaktadır. Edirne ilinde ürün ekilişinde kısıtlamaya gidilerek, çeltik ve diğer ürünlerin sulamasında, Meriç Nehri ve depolama tesislerinden sıralı sulama sisteminde uygulamaya gidilmiştir.

Ayrıca çeltik komisyonu toplantıları ile sulama teşkilatlarının alacağı önlemler görüşülerek, sulamaların devredildiği sulama teşkilatları, gerçekleşebilerek kuraklık krizi ile ilgili bilgilendirilmiştir. İlgili sulama teşkilatları da kendi sorumluluk sahalarında kısıtlayıcı önlemler aldıklarını bildirmiş olup sulama suyunun verilemeyeceği alanlara ekim yapılmaması ve böylece çiftçinin mağdur olmasının önüne geçilmeye çalışılmıştır.

Edirne ilinde sulanabilir arazi 149.540 hektar olup diğer kurumlar ve halk sulamaları da dahil olmak üzere toplamda sulanabilir arazi miktarı 200.294 hektarı bulmaktadır.

İbrahim YUMAKLIBakan