Aydın'ın Bozdoğan ilçesine bağlı Örentaht Mahallesi'nde yapılacak olan kömür ocağı projesinin çevresel etkilerine ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

-Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Ecem Hazal KOÇOĞLU Tel: 410 16 36

SAYIN MESUT DOĞAN'IN 7 | 9,91!

TBMM 7/26011 ESAS SAYILI laa YAZILI SORU ÖNERGESİNE bi 053

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Aydın'ın Bozdoğan ilçesi Örentaht Mahallesi'nde DYG Madencilik Şirketi tarafından planlanan 78 hektarlık linyit kömür ocağı projesi, tarım ve orman arazilerini kapsaması ve yerleşim alanlarına yakınlığı nedeniyle bölge halkının ve çevre örgütlerinin haklı tepkisine yol açmıştır. Aydın Valiliği tarafından verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararına karşı bölge halkı tarafından dava açılmış olup, Aydın 2. İdare Mahkemesi, 18 Mart 2025 Salı günü Örentaht Mahallesi'nde bilirkişi keşfi yapılmasına karar vermiştir.

Proje alanının, köylülerin yaşam alanlarına ve tarımsal üretim yapılan alanlara çok yakın olması nedeniyle yöre halkı, tarımsal üretimin ve yerleşim alanındaki yaşamın geri dönülmez şekilde zarar göreceğini ifade "etmektedir. Ayrıca bölge halkı, projenin hayata geçirilmesi durumunda zorunlu göç tehdidiyle karşı karşıya "alabileceklerini belirtmektedir.

Bu bağlamda;

)DYG Madencilik tarafından planlanan kömür ocağı projesine ilişkin "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmesinde hangi bilimsel ve teknik raporlar esas alınmıştır?

2)Örentaht Mahallesi ve çevresindeki tarım arazilerinin korunması amacıyla Bakanlığınız tarafından bugüne kadar hangi çalışmalar yapılmıştır?

3 Yerleşim alanlarına ve tarımsal üretim alanlarına bu denli yakın bir bölgede kömür ocağı ruhsatı verilmesi hangi yasal ve çevresel kriterlere göre uygun bulunmuştur?

4)Bölgede tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan köylülerin, proje nedeniyle zorunlu göçe maruz kalabileceği yönündeki endişeleri hakkında Bakanlığınızın bir değerlendirmesi bulunmakta mıdır? 5")Kömür madenciliğinin yer altı ve yer üstü çevresel etkilere olan olumsuz etkileri göz önünde bulundurulduğunda, bu projeye özel olarak ne tür çevresel koruma tedbirleri alınmaktadır? Özellikle toz yayılımı ve kömür tozunun sağlık üzerindeki etkileri ile ilgili firmanın alacağı önlemler nelerdir?

6)Maden sahasında yapılacak çalışmaların yer altı suyu ve yer üstü su kaynakları üzerinde yaratabileceği ylumsuz etkiler konusunda ne gibi izleme ve koruma yöntemleri uygulanacaktır?

7)Bölgede bir kömür yıkama tesisi kurulması planlanmakta mıdır? Projede çıkarılacak kömürün işlenmesi ve taşınması sürecinde oluşabilecek toz kirliliği ve bu tozun sağlık üzerindeki olumsuz etkileri hakkında nasıl bir önlem planı vardır?

8)Ege bölgesinde enerji arzı konusunda herhangi bir sıkıntı bulunmadığı ilgili kurumların beyanları çerçevesinde biliniyorken ve Geçmişte Tekirdağ Malkara'da yapılan sondaj çalışmalarında tespit edilen kömür rezervleri işletilmezken Bozdoğan ilçesinde linyit madenciliği yapılmasının ekonomik gerekçeleri nedir? Bu hususta ne tür ekonomik analizler yapılmıştır?

9)Bozdoğan'daki kömür madenciliği projesi Türkiye'nin genel madencilik politikası ile nasıl uyum sağlamaktadır? Bu projeye özel olarak belirlenen hedefler ve bu hedeflere ulaşmak için alınacak önlemler nelerdir?

10)Madencilik faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkilerinin uzun vadeli izlenmesi için hangi sistemler kurulacaktır? Bu izleme faaliyetleri sırasında elde edilen verilerin kamuoyuna açıklanması planlanıyor mu? 11)Bakanlığınız, Örentaht Mahallesi'nde planlanan bu projeyi durdurmaya veya yeniden değerlendirmeye yönelik bir adım atmayı planlamakta mıdır?

CEVAPLAR

29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği'nin Ek-I ve Ek-2 listelerinde yer alan faaliyetlere ilişkin olarak ÇED süreçleri yürütülmektedir. Söz konusu "Kömür Madeni Ocağı" faaliyeti, ÇED Yönetmeliğinin Ek-2 Çevresel Etkileri Ön İnceleme ve Değerlendirmeye Tabi Projeler Listesinde yer almaktadır. Yönetmeliğin Ek- 2 Listesine tabi projeler için Proje Tanıtım Dosyası hazırlanarak Bakanlığımızın e- ÇED sistemi üzerinden başvuru yapılmakta ve sunulan dosya ile ilgili kurum kuruluşların görüşleri doğrultusunda yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda "ÇED Gerekli Değildir" kararı (o verilmektedir. İlimiz, o Bozdoğan İlçesi, Örentaht Mahallesi'nde DYG Mad. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilmesi planlanan "RN: 20211464 (ER: 3400694) Numaralı Kömür Ocağı" projesine ilişkin olarak da Yönetmelik uyarınca başvuruda bulunulmuş ve ilgili kurum kuruluşlarında görüşlerine başvurularak "ÇED Gerekli Değildir" Kararı verilmiştir.

Proje için hazırlanan Proje Tanıtım Dosyasına ÇED Duyurular üzerinden ulaşılabilmektedir. Proje özelinde hazırlanan dosyada tozuma ve diğer çevresel faktörler irdelenerek alınacak önlemlerden bahsedilmektedir.

Projenin su kaynaklarına olan etkisi Proje Tanıtım Dosyasında değerlendirilmiş ve ilgili kurum olan DSİ 21. Bölge Müdürlüğünden görüş alınarak karar verilmiştir.

Söz konusu Kömür Madeni Ocağı faaliyeti, ÇED Yönetmeliğinin Ek-2 Çevresel Etkileri Ön İnceleme ve Değerlendirmeye Tabi Projeler Listesinde, Madencilik Projeleri başlığı altındaki Madenlerin çıkarılması (Ek-I listesinde yer almayanlar) kapsamında yer aldığından Proje Tanıtım Dosyası hazırlanmış olup, proje kapsamında herhangi bir maden işleme zenginleştirme tesisi yer almamaktadır. Ocaktan çıkarılan madenin nakliye güzergahı Proje Tanıtım Dosyasında belirtilmiş ve ilgili kurumlarınca değerlendirilmiştir.

Söz konusu proje için verilen ÇED Gerekli Değildir Kararına ilişkin olarak Aydın 2. İdare Mahkemesinde ÇED Gerekli Değildir Kararının iptali istemiyle açılan bir dava bulunmakta olup, süreç devam etmektedir. Mahkeme kararı doğrultusunda gerekli iş ve işlemler gerçekleştirilecektir.