Aydın'ın Bozdoğan ilçesinde yapılması planlanan rüzgar enerjisi santralinin çevresel etkilerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Aydın İli Bozdoğan İlçesi sınırlarında yer alan Akçay, Madran ve Altıntaş köylerini kapsayan bölgede, Akfen Holding'e bağlı Akfen Elektrik Enerji Şirketi tarafından toplam 8 türbin ve bir enerji depolama tesisinden oluşan bir Rüzgar Enerji Santrali (RES) projesi planlandığı kamuoyuna yansımıştır. Proje alanı içerisinde orman, mera ve zeytinlik alanların yanı sıra, kültür varlığı olarak tescillenmiş antik mezar yapılarının da bulunduğu bilinmektedir.

Ayrıca, bölge 18 endemik bitki türüne ev sahipliği yapmakta olup, Aydın ve çevresine içme suyu sağlayan Büyük Menderes Havzası içerisinde yer almaktadır. Tüm bu veriler ışığında, söz konusu projenin hem doğaya hem de kültürel varlıklara geri dönülmez zararlar verme riski taşıdığı açıktır.

Bu Bağlamda;

I- Akfen Holding'in Madran Dağı'na kurmak istediği RES projesi için başlatılan ÇED sürecinde, proje alanındaki tescilli kültür varlıklarıyla ilgili bir arkeolojik etki değerlendirmesi yapılmış mıdır?

2- Türbin sahalarından birinin, koruma altındaki antik mezar yapısına yalnızca 5 metre mesafede olması, ÇED sürecinde nasıl değerlendirilmiştir?

3- Proje alanında bulunan 18 endemik bitki türünün korunmasına yönelik bir önlem planı hazırlanmış mıdır?

4- RES projesinin, Aydın ve çevresine içme suyu sağlayan Büyük Menderes Havzası üzerindeki olası etkileri hakkında hidrojeolojik bir etki çalışması yapılmış mıdır?

• - Zeytinlik, orman ve mera alanlarında yapılması planlanan bu proje, 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu ve ilgili mevzuat açısından hangi değerlendirmelerle uygun bulunmuştur?

6- RES projesinin, bölge halkının geçim kaynakları olan tarım ve hayvancılık faaliyetlerine olası etkileri incelenmiş midir?

CEVAPLAR

1,2- Söz konusu proje ile ilgili olarak oluşturulan komisyon üyeleri arasında Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü de yer almakta olup, süreç içinde incelenmiş ve "Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nün 04.09.2024 tarih ve 5632561 sayılı kurum görüşünde bildirmiş olduğu şekli ile tescilli kayaya oygu mezar yapısı ve korunma alanına hiçbir şekilde inşai ve fiziki müdahalede bulunulmayacak, 177 ada, 9 ve 10 no'lu taşınmazların bir bölümünün tescilli kayaya oygu mezarın korunma alanında kaldığından anılan taşınmazların tamamıyla ilgili yapılacak imar uygulamaları ( ifnız, tevhid, imar planı işlemleri vb. gibi ) öncesinde Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'ndan izin alınacaktır. Proje alanı üzerinde yapılacak inşaat çalışmaları sırasında "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" vb. bir kültür varlığına rastlanıldığı takdirde, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 4. maddesi gereği direkt inşaat faaliyetleri durdurulacak ve en yakın Mülki İdare Amirliği'ne ve Müze Müdürlüğü'ne bilgi verilecektir. Ayrıca herhangi bir tabiat varlığına (anıt ağaç, mağara, fosil yatağı vb.) rastlanılması halinde Aydın Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü)ne bilgi verilecektir." şeklinde taahhüt Nihai Çevresel (o Etki Değerlendirilmesi (ÇED) Raporu'nda yer almaktadır.

Flora ve fauna ( türlerin belirlenmesi; belirlenen türlerin tehlike kategorileri, endemiklik durumları, nispi bolluk dereceleri, Uluslararası Anlaşmalarla (Bern Sözleşmesi vb.) koruma altına alınan türler; nadir ve nesli tehlikeye düşmüş türler ve bunların yaşama ortamları için alınması gereken önlemler için söz konusu proje için Ekosistem Değerlendirme Raporu hazırlanmış ve bu raporda değerlendirilmiştir.

Söz konusu proje için Hidrojeolojik Araştırma ve Değerlendirme Raporu hazırlanmış ve komisyon üyesi olan Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) vb. ilgili kurum görüşleri dikkate alınarak proje hidrojeolojik etki alanı içerisinde, tüm yüzey ve yeraltı suyu verileri raporlanmıştır.

Söz konusu proje ile ilgili olarak oluşturulan komisyon üyeleri arasında Aydın Valiliği (İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ) yer almakla birlikte, bahse konu komisyon tarafından; bölgenin mevcut çevresel özelliklerinin yanı sıra ekonomik ve sosyal özellikleri de (çevre ve insan sağlığı, bölgedeki tarım ve hayvancılık faaliyetleri, mevcut ve planlanan geçim kaynakları ve projenin bunlara etkileri vb. hususlar dikkate alınarak, ayrıntılı irdelenmiş, 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamında sayılan alanlar için kullanım izni alınacağı, izin alınmayan hiçbir yerde çalışma yapılmayacağı, projenin uygulanması sırasında orman alanlarına ve ormancılık faaliyetlerine zarar vermeyecek tedbirlerin alınacağı yatırımcı tarafından Nihai ÇED Raporu'nda taahhüt edilmiştir.

Proje kapsamında faaliyete başlanılmadan önce Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatları ( 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 3573 sayılı (4086 Sayılı Kanunla Değişik) Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun, 4342 Sayılı Mera Kanunu ve 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu) kapsamında Aydın Valiliği ( İl Tarım ve Orman Müdürlüğü)'ne başvuruda bulunulacak ve verilecek olan kurum görüşüne göre hareket edileceği ve Mera Kanunu kapsamında yer alan taşınmazlar için gerekli tahsis amacı değişikliği başvurusu, Kanunu'nun 14, maddesinin (8) bendi kapsamında yapılacağı yatırımcı tarafından Nihai ÇED Raporu'nda taahhüt edilmiştir.

Söz konusu proje ile ilgili olarak oluşturulan komisyon üyeleri arasında Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ve Aydın Valiliği (İl Tarım ve Orman Müdürlüğü) yer almakla birlikte, bahse konu komisyon tarafından; bölgenin mevcut çevresel özelliklerinin yanı sıra ekonomik ve sosyal özellikleri de (çevre ve insan sağlığı, bölgedeki tarım ve hayvancılık faaliyetleri, mevcut ve planlanan geçim kaynakları ve projenin bunlara etkileri vb. hususlar dikkate alınarak, ayrıntılı irdelenmiş, gerekli önlemlerin alınacağı yatırımcılar tarafından taahhüt edilmiştir.